I SA/Po 817/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-11-09
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej spowodowanej aresztowaniem, utratą płynności finansowej firm, zabezpieczeniami majątkowymi oraz problemami zdrowotnymi, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jego trudna sytuacja materialna, wynikająca z aresztowania, zabezpieczeń majątkowych i problemów zdrowotnych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący J.L. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuację materialną, spowodowaną aresztowaniem, utratą płynności finansowej firm, zabezpieczeniami majątkowymi na wielomilionowe sumy oraz problemami zdrowotnymi. Podkreślił, że mimo posiadania nieruchomości, nie może nimi dysponować ze względu na obciążenia hipoteczne i zajęcia komornicze.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. /-/V. Mielcarek
Wpis sądowy od skargi wynosi [...] zł.
Wobec tego J.L., reprezentowany przez L.J.-L. złożył sporządzony w dniu 1 października 2009r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że w okresie od 11 października 2005r. do 24 stycznia 2007r. był aresztowany w związku z prowadzonym dochodzeniem. Spowodowało to praktyczne zaprzestanie działalności jego firmy, działającej pod nazwą A. jak i spółki jawnej B, którą prowadził razem z żoną L. J.-L. . Podał, że już przed aresztowaniem praktycznie cały majątek należący do niego i jego żony oraz firm był przedmiotem zastawu wielu kredytów bankowych udzielonych przez banki na inwestycję. Po aresztowaniu i zaprzestaniu działalności banki wypowiedziały umowy kredytowe. W czasie gdy był aresztowany Urząd Kontroli Skarbowej prowadził kontrole w w.w firmach i w związku z tymi kontrolami, przed wydaniem decyzji, Urząd Skarbowy oraz Urząd Celny dokonały zabezpieczenia na całym majątku ruchomym i nieruchomym skarżącego, jego żony oraz firm. Zabezpieczono cały majątek wpisami na hipotekach na wielomilionowe sumy. Formalnie skarżący wraz z żoną są właścicielami kilku nieruchomości, lecz praktycznie nie mogą tym majątkiem dysponować, a w szczególności nie mogą go sprzedać. Skarżący od 1 czerwca 2009r. znajduje się na zwolnieniu lekarskim ze względu na przebytą operację serca i długotrwały stres. Także żona ze względu na długotrwały stres przebywała na zasiłku rehabilitacyjnym, obecnie jest na rencie. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką, posiada dom o pow. 220 m2 na działce gruntu o pow. 0,52 ha oraz nieruchomość rolną o pow. 1,045 ha, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Nieruchomości te zastawione są w banku oraz zajęte na poczet zobowiązań podatkowych. Na dzień 13 października 2009r. zaplanowane zostało oszacowanie jednej z nieruchomości. Dochód małżonki z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego przyznanego do kwietnia 2009r. wynosił [...] zł, przy czym oczekuje ona na decyzję komisji lekarskiej ZUS w sprawie renty, z tytułu świadczenia rodzinnego [...] zł, zaś skarżącego z tytułu zasiłku chorobowego [...] zł. .
Na wezwanie z dnia 8 października 2009r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy J.L. w odpowiedzi z dnia 16 października 2009r. oświadczył, że zarówno on jak i jego żona nie posiadają lokat bankowych oraz samochodów osobowych. Burmistrz Miasta i Gminy przyznał żonie zasiłek rodzinny na dziecko. Ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości około [...] zł, przy czym wyżywienie [...] zł, art. higieniczne [...] zł, abonament RTV [...] zł, cyfra [...] zł, telefony komórkowe [...]zł, lekarstwa [...] zł. Wskazał, że małżonka otrzymała z ZUS rentę w wysokości [...] zł. Do pisma załączył kopie zeznań podatkowych za 2007 i 2008r., wyciągi z rachunków bankowych, kopie umów najmu nieruchomości zawartych przez niego i jego żonę z D.L., przy czym wskazał, że wierzytelności z tych umów zajęte zostały przez Komornika, kopię decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego, kopię decyzji o przyznaniu renty L.J.-L., kopię świadectwa pracy oraz kopie wypłat zasiłku chorobowego, protokół ze sprawy o podwyższenie alimentów, zajęcie wynagrodzenia skarżącego z tytułu świadczeń alimentacyjnych, obwieszczenie o pierwszej licytacji, obwieszczenie o drugiej licytacji, obwieszczenie o oszacowaniu nieruchomości, zawiadomienia o wpisie hipotek przymusowych, protokoły zajęcia ruchomości, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego.
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy).
W rozpatrywanej sprawie J.L. w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec tego wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło