I SA/Po 819/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi KS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2013 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący KS, reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za [...]. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku, które zostało zamieszczone w skardze (por. karta nr [...] akt sądowych) wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Wyjaśnił, że prowadzone są przeciwko niemu postępowania egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na łączną kwotę [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych na kwotę [...], Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym – należność główna [...], odsetki [...], opłata egzekucyjna [...] i z wniosku A na kwotę [...] należności głównej. Wnioskodawca jest zatrudniony w firmie B JS na umowę o pracę na czas nieokreślony na [...] etatu oraz w firmie C Sp. z o.o. na umowę o pracę na czas nieokreślony na [...] etatu i nie osiąga innych dochodów. Skarżący oświadczył, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje miesięczny dochód brutto w wysokości [...]. Skarżący nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, oszczędności, przedmiotów o wartości pow. 3.000 euro, pojazdu mechanicznego podlegającego obowiązkowi rejestracji, udziałów w spółkach z o.o. W posiadaniu skarżącego znajduje się jedynie hala w J o pow. [...] m2, na której ustanowiono hipotekę ustawową, a wierzytelność z tytułu jej najmu została zajęta przez Komornika Sądowego i wobec tego nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów. Koszt miesięcznego utrzymania wnioskodawcy wynosi ok. [...]. Skarżący jest zobowiązany do miesięcznego uiszczania na rzecz swojej małoletniej córki tytułem alimentów kwoty w wysokości [...]. Wnioskodawca podał, że nie miał możliwości wcześniejszego zgromadzenia środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, posiada natomiast halę w J o pow. [...] m2. Wnioskodawca z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, lokat oraz kont. Wnioskodawca ponosi następujące koszty miesięcznego utrzymania: [...]. Podał, że zaciągnął [...] kredyty w dniu [...] w D i w [...] w E. Kredyty zostały zaciągnięte na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Harmonogramy spłaty kredytów nie obowiązują, ponieważ umowy kredytowe zostały wypowiedziane i są prowadzone obecnie postępowania egzekucyjne. Skarżący oświadczył, że nie posiada pojazdu mechanicznego podlegającego obowiązkowi rejestracji, nie uzyskuje również innych - poza deklarowanymi we wniosku - dochodów, nie posiada udziałów w spółkach z o.o., pełni natomiast funkcję prokurenta w spółce C Sp. z o.o. Wnioskodawca wyjaśnił, że dom, w którym mieszka należy do jego siostry. Wskazał, że nie najmuje tego domu, ponosi natomiast jedynie koszty związane z mediami. Skarżący podał, że od [...] pozostaje w związku małżeńskim i od tego czasu nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...] oraz zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach z dnia [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że jest zatrudniony w C Sp. z o.o. i w ramach tego zatrudnienia pełni również funkcję prokurenta spółki. Z tytułu zatrudnienia w C Sp. z o.o. otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] brutto. Wnioskodawca podał, że jego żona uzyskuje miesięczne dochody w wysokości [...] z tytułu umowy o pracę na [...] etatu oraz [...] z tytułu otrzymywanych na rzecz jej córki świadczenia alimentacyjnego. Małżonka nie posiada rachunków, lokat i kont bankowych, oszczędności oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, posiada natomiast samochód osobowy marki M, rok prod. [...], o wartości ok. [...]. Żona wnioskodawcy nie posiada udziałów w spółkach i nie pełni funkcji prokurenta lub członka zarządu w spółkach. Małżonka jest współwłaścicielem w udziale wynoszącym [...] części nieruchomości położonej w P przy ul. M [...]. Żona skarżącego ma na swoim utrzymaniu córkę. Pomiędzy skarżącym i jego żoną, jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego, została zawarta umowa majątkowa. Do pisma załączono kserokopie: zeznania rocznego podatkowego żony skarżącego za [...] oraz umowy majątkowej przedmałżeńskiej z dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z córką i z córką żony. Wnioskodawca poza halą w J, na której ustanowiono hipotekę ustawową, nie posiada żadnych innych nieruchomości, w tym domu, mieszkania oraz oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji ani udziałów w spółkach z o.o. Skarżący mieszka w domu będącym własnością jego siostry. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę. Skarżący wynajmuje halę, jednakże wierzytelność z tytułu najmu hali została zajęta przez Komornika Sądowego i wobec tego nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów. Przeciwko skarżącemu prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne. Żona skarżącego otrzymuje wynagrodzenie za pracę na [...] etatu oraz alimenty na dziecko. Posiada [...] udziału w nieruchomości oraz samochód osobowy z [...] o wartości ok. [...], nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, udziałów w spółkach z o.o., nie pełni również funkcji członka zarządu lub prokurenta w spółkach. Małżonkowie zawarli umowę majątkową przedmałżeńską, na podstawie której wyłączyli majątkową wspólność ustawową powstającą z chwilą zawarcia małżeństwa i postanowili, że w ich małżeństwie od dnia jego zawarcia obowiązującym ustrojem majątkowym będzie ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżący w złożonych oświadczeniach wykazał zatem, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnych środków pieniężnych oraz majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.