I SA/Po 823/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie as. sąd. WSA Karol Pawlicki (spr.) as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi Spółki A M. K. i D. K. sp.j. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2003 oddala skargę /-/ M. Jaśniewicz /-/ G. Gorzan /-/ K. Pawlicki Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta określił Spółce Jawnej "A – M. K. i D. K." z siedzibą w L. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003r. na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu wskazano, że Spółka na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2003r. nabyła nieruchomość położoną w P. przy ul. [...]. Na mocy aktu Spółka stała się użytkownikiem wieczystym działki o pow. [...] m2 oraz właścicielem posadowionych na niej budynków. Nieruchomość zakupiono z przeznaczeniem na cele oświatowe: prowadzenie policealnej szkoły zawodowej, 2 – letniej na podbudowie szkoły średniej o profilu zawodowym detektyw, ochroniarz, konwojent. Odpowiadając na wezwanie dnia [...] kwietnia 2004r. Spółka złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na 2003r., w której wykazała powierzchnie posiadanych budynków oraz gruntu jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Strona jest użytkownikiem wieczystym gruntu i właścicielem budynków na nim posadowionych. Zwolnienie na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obejmuje jedynie wskazane w tym przepisie tytuły prawne władania nieruchomością. Wśród tytułów nie ma własności. Zatem w deklaracji na podatek od nieruchomości należało wskazać powierzchnie budynków jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i odpowiednio obliczyć podatek oraz powierzchnie gruntów jako zwolnionych na podstawie wskazanego przepisu. Biorąc pod uwagę powyższe Prezydent Miasta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego na 2003r. Organ stoi na stanowisku, iż na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy ze zwolnienia w podatku od nieruchomości mogą korzystać podmioty (szkoły i organy je prowadzące) jedynie na podstawie określonych tytułów władania nieruchomością, wymienionych w ustawie tj. z tytułu zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego nieruchomości szkolnych. Wśród tytułów nie wymieniono własności, zatem podmioty będące właścicielami nieruchomości szkolnych nie są uprawnione do korzystania z przedmiotowego zwolnienia. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła jej naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem strony skarżącej intencją ustawodawcy było objęcie zwolnieniem wymienionych w w/w przepisie podmiotów w sytuacji, gdy nieruchomość jest przeznaczona i wykorzystywana przez te podmioty na działalność oświatową. Wskazuje na to ostatnia część zdania omawianego przepisu – "zwolnienie nie dotyczy przedmiotów opodatkowanych zajętych na działalność gospodarczą inną niż działalność oświatowa". Ta okoliczność przemawia za ujęciem faktycznych pojęć "zarząd" i "użytkowanie". Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że użyte w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych terminy "zarząd", "użytkowanie wieczyste", "użytkowanie" odnoszą się do konkretnych instytucji prawnych, a nie do faktycznych przejawów sprawowania władztwa nad rzeczą. Właściwego sensu tych pojęć należy więc szukać w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy w kodeksie cywilnym. Skoro więc Spółka jest użytkownikiem wieczystym gruntu i właścicielem posadowionych na tym gruncie budynków, to może korzystać z dobrodziejstwa zwolnienia tylko częściowo. W skardze z dnia [...] maja 2005r. Spółka zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku i opłatach lokalnych poprzez błędną jego wykładnię i wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu. Zdaniem skarżącej organy nie mogą dokonywać wykładni w/w przepisu w oderwaniu od innych przepisów ustawy, w tym art. 3 ust. 1. Organy pominęły jednocześnie wykładnię systemową i celowościową. Art. 3 ustawy precyzyjnie wymienia podmioty, które są podatnikami podatku od nieruchomości. W przepisie tym wymieniono m.in. tytuł własności, posiadanie samoistne, użytkowanie wieczyste, ale nie wymieniono podmiotów, które są podatnikami z tytułu zarządu, czy użytkowania nieruchomości. Z przepisu art. 7 ust. 2 pkt 2 wynika, że od podatku zwolnione są wymienione w tym przepisie podmioty z tytułu zarządu, użytkowania oraz użytkowania wieczystego nieruchomości szkolnych. Przepis ten nie stanowi natomiast, że od podatku zwalnia się podmioty z tytułów zarządu lub użytkowania nieruchomości, które są w ich posiadaniu na podstawie umowy zawartej z właścicielem (Skarbem Państwa, jednostka samorządu terytorialnego) lub Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub na podstawie innego tytułu prawnego. Nie można, zatem ograniczać zwolnienia, tak jak to uczyniły organy podatkowe, tylko do podatników, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na decyzję wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoją argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Stan faktyczny jest bezsporny: w dniu [...] lipca 2003r. M.K. i D.K., działający jako wspólnicy spółki jawnej "A- M. K. i D. K." nabyli nieruchomość położoną przy ul. [...] w. Spółka stała się użytkownikiem wieczystym działki oraz właścicielem dwóch usadowionych na niej budynków (akt notarialny Rep. A nr [...]- k. [...] akt administracyjnych). Spór między spółką a organami podatkowymi dotyczy interpretacji przepisu art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze. zm.) w brzmieniu obowiązującym w roku 2003. Powołany przepis przewidywał zwolnienie od podatku od nieruchomości - szkół, placówek, zakładów kształcenia i placówek doskonalenia nauczycieli- publicznych i niepublicznych, oraz organów prowadzących te szkoły, placówki i zakłady z tytułu zarządu, użytkowania i użytkowania wieczystego. Zwolnienie nie dotyczyło przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność inną niż działalność oświatowa. Z kolei w art. 3 ustawa określała, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobności prawnej, będące m.in. właścicielami nieruchomości i użytkownikami wieczystymi gruntów. W niniejszej sprawie Spółka była właścicielem budynków oraz wieczystym użytkownikiem gruntów, tak więc posiadała cechy podatnika podatku od nieruchomości. Chcąc skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust.2 pkt 2 spółka musiała spełnić dwa warunki: - przedmiot opodatkowania musiał być w zarządzie, użytkowaniu lub użytkowaniu wieczystym. - przedmiot opodatkowania nie mógł być zajęty na prowadzenie działalności innej niż działalność oświatowa. Zgodnie z pierwszym z tych warunków zwolnieniu podlegały tylko nieruchomości i obiekty budowlane oddane szkole w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Należy w tym miejscu podkreślić, że ustawodawca nie użył tych pojęć przypadkowo, ale w znaczeniu, jakie te pojęcia mają na gruncie innych gałęzi prawa. Gdyby ustawodawca nie zwracał przy redakcji tego przepisu uwagi na sens użytych w nim pojęć, mógłby użyć innych słów, jak to zrobił w ustępie 1 omawianego art. 7 ustawy: "zwalnia się od podatku ...nieruchomości lub ich części zajęte", " zwalnia się...grunty i budynki we władaniu...". Tak, więc organy dokonały prawidłowej wykładni pojęć zarząd, użytkowanie i wieczyste użytkowanie użytych w omawianym przepisie. Również w piśmiennictwie wyrażany jest pogląd, że znaczenie pojęć zarząd, użytkowanie i użytkowanie wieczyste należy poszukiwać na gruncie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz kodeksu cywilnego (por. L. Etel, S. Presnarowicz "Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz", Dom Wydawniczy ABC, 2003, komentarz do art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Drugim warunkiem skorzystania ze zwolnienia było prowadzenie przez Spółkę działalności oświatowej, chociaż warunek ten został spełniony, jednak należy stwierdzić, że spółka w odniesieniu do budynków, których była właścicielem nie spełniła warunku, o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zwolnienie obejmowało, bowiem w roku 2003 jedynie wskazane w tym przepisie tytuły prawne władania nieruchomością, a wśród nich nie było własności. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr.153, poz. 1270 ze zm.). /-/ M. Jaśniewicz /-/ G. Gorzan /-/ K. Pawlicki AR