I SA/Po 823/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DI o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi DI na postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: 1. zwolnić DI od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla DI adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca DI pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Skarżąca od [...] jest osobą rozwiedzioną, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] synem i z [...] córką, która jest dzieckiem niepełnosprawnym, co wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów leczenia i rehabilitacji. Skarżąca posiada we współwłasności z siostrą mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawczyni otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny na dziecko niepełnosprawne i zasiłek rodzinny w kwocie [...] oraz alimenty na dzieci w kwocie [...]. Skarżąca podała, że były mąż nie uczestniczy w ponoszeniu żadnych dodatkowych kosztów utrzymania dzieci, w związku z czym każdy dodatkowy wydatek stanowi znaczące obciążenie dla posiadanych skromnych środków finansowych. Dodała również, że uzyskiwane dochody są potrzebne na zaspokojenie bieżących potrzeb i na leczenie dzieci. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała na co dzieci chorują i z jakich poradni lekarskich korzystają. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej adwokata. Wnioskodawczyni jest osobą rozwiedzioną, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem i z córką. Skarżąca razem z dziećmi utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego, zasiłku rodzinnego i alimentów w łącznej kwocie [...]. Wobec powyższego Skarżąca z uzyskiwanych środków nie jest w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności na opłacenie kosztów sądowych i honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni posiada we współwłasności z siostrą mieszkanie o pow. [...] m2. Nie posiada natomiast innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, zatem nie posiada ona również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.