I SA/Po 828/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-10-09

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą i gospodarstwo rolne, mimo poniesienia strat w działalności gospodarczej i posiadania znacznych zobowiązań kredytowych, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli sąd uzna, że posiada ona środki finansowe na pokrycie wpisu od skargi?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że mimo strat w działalności gospodarczej i posiadania zobowiązań kredytowych, skarżąca jest aktywnym przedsiębiorcą dysponującym środkami finansowymi, którymi może zarządzać. W ocenie sądu, uiszczenie wpisu od skargi było kwestią woli skarżącej, a nie braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca J. K. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. dotyczącą podatku akcyzowego i opłaty paliwowej, wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Wniosek ten został początkowo oddalony przez referendarza sądowego, a następnie skarżąca wniosła sprzeciw. Sąd, rozpoznając sprzeciw, ustalił stan faktyczny dotyczący sytuacji materialnej skarżącej, która prowadzi działalność gospodarczą i gospodarstwo rolne, ponosi znaczne koszty utrzymania i spłaca liczne kredyty, ale jednocześnie odnotowuje straty w działalności gospodarczej. Mimo tych okoliczności, sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 09 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc czerwiec 2006r. postanawia: oddalić wniosek /- / W. Zygmont Podatniczka J. K. złożyła skargę wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych , na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. Nr [...] z dnia [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku akcyzowego za miesiąc marzec 2006r. od produkcji i sprzedaży estrów metylowych o nazwie handlowej "[...]- estry metylowe" oraz wysokości opłaty paliwowej od wprowadzonych na rynek krajowy paliw silnikowych ponadto skarżąca, złożyła sporządzony w dniu 02 czerwca 2008r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis od wniesionej skargi wynosi [...]. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 22 września 2008r. sygn. akt I SA/Po 828/08 oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Na powyższe postanowienie J. K. wniosła sprzeciw w którym wskazuje że postanowienie jest wynikiem nieprawidłowej oceny jej argumentacji dotyczącej braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Zgodnie z dyspozycją art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ustalił i zważył, co następuje: Podatniczka J. K. utrzymuje się z działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą [...] oraz uzyskuje dochody z posiadanego we współwłasności z mężem gospodarstwa rolnego. Z prowadzonej działalności gospodarczej w 2007r. osiągnęła stratę w wysokości [...]., za 4 miesiące roku 2008 osiągnęła stratę w wysokości [...]. Gospodarstwo rolne, które jest objęte małżeńską wspólnością majątkową w 2007 roku przyniosło dochód w wysokości [...], co stanowi miesięczny dochód w kwocie [...]. Wskazane dochody stanowią źródło utrzymania skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Mąż wnioskodawczyni nie posiada żadnych innych źródeł dochodu, córka jest studentką, zarabia na swoje utrzymanie okresowo zatrudniając się na podstawie umów zleceń, nadto otrzymuje od swojej pełnoletniej i pracującej siostry pomoc finansową w kwocie [...] miesięcznie. Skarżąca oprócz ponoszenia zwykłych kosztów utrzymania (jedzenie, energia elektryczna, woda, telefon, środki czystości, odzież) ponosi również koszty leczenia. Koszty leczenia okresowo finansuje starsza córka. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z córką. Posiada dom o powierzchni 130 m² oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 10,87 ha fizycznie, t.j. 4,60 ha przeliczeniowych. Nie posiada natomiast innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mąż skarżącej jest współwłaścicielem domu oraz nieruchomości rolnej. Córka nie posiada majątku. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej odnotowała stratę, dochód z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi [...], dochód małżonka z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi [...], córka skarżącej uzyskuje dochody z tytułu umów zlecenia, przy czym nie jest to dochód stały, za miesiąc kwiecień wyniósł [...] oraz otrzymuje pomoc od siostry w wysokości [...] miesięcznie. Koszty utrzymania jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą [...], przy czym woda [...], węgiel [...], telefon komórkowy [...], energia elektryczna [...], wyżywienie [...], leczenie [...]. Spłaca następujące kredyty: - kredyt na budowę chlewni –miesięczna rata [...] - miesięczne odsetki [...] spłata do 2010r. -kredyt obrotowy na działalność gospodarczą [...] spłata do dnia 26 sierpnia 2008r. - limit kredytowy spłata miesięczna [...] - limit kredytowy na czas określony do dnia 31 sierpnia 2020r. [...] -samochód ciężarowy PEUGEOT 307HDI rata miesięczna [...] -samochód ciężarowy GAZELA 3302 rata miesięczna [...] -samochód osobowy NISSAN MICRA rata miesięczna [...]. Korzysta w swoim gospodarstwie domowym z samochodu osobowego marki NISSAN MICRA, samochód ten jest własnością [...] Bank. Ponadto w ramach prowadzonej działalności gospodarczej korzysta z samochodu marki Peugeot 307 HDI oraz GAZELA 3302. Pojazdy te są własnością [...] Bank. Zarówno skarżąca jak i jej mąż nie posiadają dodatkowych dochodów z zasiłków, prac dorywczych oraz prac sezonowych. Posiadają jedynie dodatkowy dochód z dopłat do nieruchomości rolnej z Unii Europejskiej w kwocie [...] na rok. Córka, z którą skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym w 2008r. uzyskała dochód z pracy wykonywanej na zlecenie w kwocie [...] brutto. Skarżąca i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Starsza córka skarżącej mieszka w tym samym domu co ona, jednakże nie pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Z zeznań podatkowych za 2006r. i 2007r. wynika, że w 2006r. przychód skarżącej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...], strata [...], w 2007r. przychód [...]. koszty uzyskania przychodów [...] oraz strata [...]. Straty skarżącej za rok 2006 i 2007r. nie zostały pokryte do chwili obecnej. Skarżąca dokonuje spłaty kredytu na budowę chlewni, spłaty limitu kredytowego, spłaty kredytów na samochód ciężarowy PEUGEOT i GAZELA i samochód osobowy NISSAN MICRA z dochodów z działalności rolniczej, którą prowadzi razem z mężem od ponad 15 lat, z dochodów z działalności agroturystycznej i z działalności gospodarczej, którą prowadzi od 1997r. Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd dał wiarę twierdzeniom skarżącej odnośnie jej stanu majątkowego, dochodów, strat, wydatków itp. bowiem są spójne, konsekwentne i mają w dużej części oparcie w dowodach z dokumentów. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd odmawia skarżącej przyznania prawa pomocy. Zgodnie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nawiązując do powyższego Sąd podkreśla, że przyznanie bądź odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść skarżąca na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych skarżącej. Powinien być także brany pod uwagę element niematerialny jakim jest prawo podatnika gwarantowane w art.45 Konstytucji RP. Wprawdzie prawo pomocy służy realizacji prawa do sądu nie mniej jednak stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne i uwagi Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do wnioskowania, iż skarżąca nie posiada środków finansowych na pokrycie pełnego wpisu, że nie jest w stanie ponieść wpisu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wprawdzie podatniczka wniosła 6 skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. a łączna kwota wpisu wynosi [...] to jednak jest aktywnym przedsiębiorcą, dysponuje środkami finansowymi dokonując operacji bankowych. Może kierować ich przepływem na poszczególne cele. W ocenie Sądu uiszczenie wpisu od skargi jest więc kwestią woli skarżącej. Z tych powodów Sąd na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 oraz art. 160 i 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił, jak w sentencji. /-/ W. Zygmont

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło