I SA/Po 830/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-02-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia WSA Barbara Koś, Sędzia WSA Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe mają obowiązek umorzyć zaległości podatkowe, jeśli podatnik wykaże istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego?Ratio decidendi
Organy podatkowe nie mają obowiązku obligatoryjnego umorzenia zaległości podatkowych, nawet jeśli istnieją przesłanki wskazujące na ważny interes podatnika lub interes publiczny. Przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej zawiera sformułowanie "może", co oznacza, że decyzja o umorzeniu należy do uznania organu podatkowego. Sąd oddalił skargę, uznając, że rozstrzygnięcie organów było zgodne z prawem i opierało się na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym.Stan faktyczny
Podatnik P.S. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych od towarów i usług za okres od grudnia 1996 r. oraz od czerwca do sierpnia 1997 r., powołując się na trudną sytuację życiową, brak zatrudnienia, chorobę oraz subsydiarną odpowiedzialność członków zarządu. Organy podatkowe kolejno odmawiały umorzenia, a następnie rozkładały zaległość na raty. Podatnik ponawiał wnioski, kwestionując błędne przesłanki decyzji i wskazując na trudną sytuację finansową. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że sytuacja finansowa podatnika nie jest trudna, a pozbywanie się majątku utrudnia egzekucję. Podatnik złożył skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Sylwester Marciniak /spr./ Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. przy udziale Prokuratora J.W.-B, sprawy ze skargi: P.S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: umorzenia zaległości podatkowych od towarów i usług za grudzień 1996 r. i od czerwca do sierpnia 1997 r. oddala skargę /-/ K.Pawlicki /-/ S.Marciniak /-/ B.Koś
P.S. w piśmie z dnia [...] 03.2001 r. domagał się umorzenia zobowiązania podatkowego w łącznej kwocie [...] zł, a w przypadku podjęcia decyzji odmawiającej umorzenie wnosił o rozłożenie powyższej należności na raty płatne w okresie trzech lat.
We wniosku podniósł, iż jego odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe opiera się na subsydiarnej odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki. Poza tym przyczyną zaległości jest nie wystawienie faktury VAT za prace, które zostały wykonane lecz nie zapłacono za ich wykonanie.
Nadto twierdził, iż obecnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej, gdyż nie posiada zatrudnienia i choruje.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Urząd Skarbowy na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej odmówił podatnikowi umorzenia zaległości, a decyzją z dnia [...] nr [...]Urząd Skarbowy na podstawie art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej rozłożył powyższą zaległość na 6 rat od czerwca do listopada 2001 r. pierwsze trzy raty po [...] zł i trzy ostatnie po [...] zł plus odsetki i opłatę prolongacyjną.
W dniu [...] 09.2001 r. P. S. złożył wniosek o umorzenie trzech ostatnich rat zaległości podatkowych i podniósł, iż powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o błędne przesłanki, gdyż nie posiada domu, a żona nie zarabia [...] zł miesięcznie ,a tylko
[...] zł.
Urząd Skarbowy dnia [...] Nr [...]na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej odmówił umorzenia trzech ostatnich rat w ogólnej kwocie [...] zł i należnych odsetek w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu podkreślono, iż zaistniałe okoliczności w niniejszej sprawie nie są skutkiem nieprzewidzianych zdarzeń losowych, lecz wynikają z decyzji podatnika. Nadto stwierdził, iż nie leży w interesie społecznym pomoc podatnikowi nie podejmującemu działań zmierzających do poprawy swej sytuacji oraz wyzbywającym się swojego majątku uniemożliwiając uzyskania tej kwoty przez organy podatkowe w drodze egzekucji.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca zarzucając jej naruszenie prawa, wniósł o jej uchylenie i rozstrzygnięcie z jego wnioskiem.
Podniósł, iż – jego zdaniem – nie powstała zaległość wskutek jego działania. Nadto stwierdził, iż jedyne źródło utrzymania to renta [...] zł miesięcznie.
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 109 w związku z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż nawet wystąpienie jednej z przesłanek z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej nie musi skutkować obligatoryjnie umorzeniem zaległych zobowiązań podatkowych.
Nadto Izba Skarbowa nie podzieliła stanowiska podatnika, że jego sytuacja finansowa i majątkowa jest trudna. Tym bardziej, iż nie budzi wątpliwości, że podatnik wyzbył się swojego majątku, aby w ten sposób utrudnić organowi podatkowemu egzekwowanie zaległych zobowiązań podatkowych.
W skardze na powyższą decyzję P.S. wniósł o jej uchylenie a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego I instancji. Wnioskodawca wskazał, że jego zdaniem istnieją przesłanki określone w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. Nadto stwierdził, iż nie ma możliwości polepszenia warunków materialnych, gdyż nie może podjąć dodatkowej pracy. Wreszcie stwierdził, że w 2001 roku nie był właścicielem domu jednorodzinnego /k. 2-3/.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę negatywnie ustosunkował się do jej zarzutów i wniósł o oddalenie skargi /k. 16-19/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z kolei w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne jest pod względem zgodności z prawem.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć organów podatkowych stanowi przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Trafnie zwraca uwagę organ odwoławczy, iż stwierdzenie istnienia przesłanek ustawowych umorzenia zaległości podatkowej nie nakłada na organ automatycznego obowiązku orzeczenia umorzenia. Zawarte w § 1 powyższego przepisu sformułowanie,
" może" oznacza, że w każdym przypadku stosowna decyzja podjęta będzie w ramach uznania organu podatkowego. Podkreślał to także wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach /np. z dnia 10 listopada 1999 r. III SA 7849/98, 13 października 2000 r. III SA 3416/99/.
W niniejszej sprawie, należy uznać, iż rozstrzygnięcie organów podatkowych zostało podjęte na podstawie kompletnie i prawidłowo poczynionych ustaleń /szczególnie starannie opisanych w uzasadnieniu decyzji organu podatkowego i to zarówno I instancji jak i II instancji.
Tutaj jedynie warto wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2000 r. I SA/Gd 655/98, który stwierdził, iż ryzyko związane z niezapłaceniem należności za wystawienie faktury przez kontrahentów nie może być usprawiedliwiona przesłanką domagania się umorzenia powstałych zaległości podatkowych.
Wreszcie należy zauważyć, iż skarżący na rozprawie w dniu 24.02.2002 r. przyznał, iż dom jednorodzinny małoletni syn P. otrzymał od niego i małżonki. Nadto stwierdził, iż nie wniósł sprawy sądowej przeciwko głównemu wykonawcy, bo firmy nie było już na to stać
/k. 28/. Trzeba jednak stwierdzić, iż pozbywanie się majątku to jedna z czynności mających uniemożliwić egzekucję, a firma skarżącego nawet nie złożyła pozwu o zapłatę, a mogła przecież domagać się zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ nie uwzględnił skargi.
/-/ K.Pawlicki /-/ S.Marciniak /-/ B.Koś
uk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło