I SA/Po 834/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Jerzy Małecki(spr.) NSA Janusz Ruszyński Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. sprawy ze skargi P.B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym od sprzedaży gazu płynnego o d d a l a s k a r g ę /-/J. Ruszyński /-/M.Skwierzyńska /-/J.Małecki Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 roku P. B. wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym uiszczonym z tytułu sprzedaży gazu płynnego służącego do tankowania pojazdów za okres od stycznia 1999 roku do maja 2004 roku, uznanego jako zobowiązanie podatkowe nienależne. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] (nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego w w/w zakresie. Decyzja ta odebrana została przez podatnika w dniu [...] grudnia 2005 roku. Organ pouczył w niej stronę o możliwości wniesienia odwołania od tego aktu w terminie 14 dni od jej otrzymania do Dyrektora Izby Celnej. Pismem z dnia [...] stycznia 2006 roku strona, działając przez swego pełnomocnika, wniosła odwołanie od w/w decyzji do Dyrektora Izby Celnej, do którego to organu pismo wpłynęło w dniu [...] stycznia 2006 roku . Dyrektor Izby Celnej rozpatrując odwołanie strony wydał w dniu [...] postanowienie (nr [...]), w którym stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Powołał się przy tym na art. 12, art. 223 oraz art. 228 §1 pkt 2 i §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku - t.j. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.). Uzasadniając swą decyzję organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 12 §1 i §5 ustawy Ordynacja podatkowa, bieg terminu rozpoczyna się następnego dnia po dniu, w którym wystąpiło określone zdarzenie, a kończy się z upływem ostatniego z wyznaczonej liczby dni, z tym że jeżeli ten dzień przypada na sobotę lub inny dzień wolny od pracy to za ostatni uważa się dzień następny po tym dniu wolny. W oparciu o art. 223 ustawy Ordynacja podatkowa, odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosi się za jego pośrednictwem do organu odwoławczego w terminie 14 dni od daty doręczenia stronie decyzji. Na podstawie art. 152 §1 w/w ustawy strona odbierając decyzję jest zobowiązana do potwierdzenia jej odbioru własnoręcznym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Ze względu na fakt, iż w rozpatrywanej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] grudnia 2005 roku, organ odwoławczy uznał, iż strona uchybiła terminowi do złożenia odwołania. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej pismem z dnia [...] lipca 2006 roku strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając organowi podatkowemu naruszenie przepisu art. 12 oraz art. 223 §2 ustawy Ordynacja podatkowa, co skutkować miało zamknięciem skarżącemu drogi do rozpatrzenia odwołania z dnia [...] stycznia 2006 roku. Ze względu na powyższe, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyjęcie do rozpoznania odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] (nr [...]) W uzasadnieniu swej skargi strona uznała za wadliwe ustalenia organu odwoławczego w szczególności w zakresie terminu doręczenia skarżącemu decyzji w dniu [...] grudnia 2005 roku. Skarżący uważa bowiem, iż decyzja ta doręczona została jemu w dniu [...] grudnia 2005 roku i z taką datą pokwitował jej odbiór. Odwołanie zaś od tej decyzji nadane zostało w trybie art. 12 §6 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa w dniu [...] stycznia 2006 roku. Odwołanie zostało zatem, zdaniem strony, wniesione przed upływem 14-dniowego terminu, o którym mowa była w pouczeniu od decyzji. Dlatego też stwierdzenie zawarte z zaskarżonym akcie nie odpowiada prawdzie i uchybia w opinii podatnika treści art. 12 ustawy Ordynacja podatkowa, a także art. 223 §2 tejże ustawy. Ze względu na powyższe skarżący zwrócił uwagę na naruszenie w sposób oczywisty jego interesu, co przyczyniło się do zamknięcia jemu drogi do rozpatrzenia jego odwołania, a tym samym kontroli - także i sądowej - prawidłowości rozstrzygnięcia organu podatkowego pierwszej instancji. Z ostrożności procesowej skarżący wniósł także na podstawie art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, albowiem uchybienie temu terminowi nastąpiło bez jego winy, gdyż ustanowił on w sprawie fachowego pełnomocnika, który przyczynić się miał do wspomnianego uchybienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawny m sprawy zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym. Ocenie Sąd podlegają w szczególności wydane przez organy podatkowe takie akty władczego działania, jak decyzje i postanowienia, jednakże po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji. Sąd administracyjny nie jest też kolejną instancją merytorycznie rozstrzygającą o istocie sprawy podatkowej, ale ma on tylko i wyłącznie uprawnienia kasacyjne. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem do zbadania czy organy administracji skarbowej w toku rozpatrywanej sprawy podatkowej nie naruszyły materialnego czy procesowego prawa podatkowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy oraz wycofania z obiegu prawnego naruszających prawo rozstrzygnięć organów podatkowych. Ocena legalności decyzji i postanowień dokonywana jest według stanu prawnego obowiązującego w dniu ich wydania przez organy podatkowe i na podstawie dostarczonych Sądowi akt administracyjnych sprawy podatkowej. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje ponadto zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu wszelkich istotnych naruszeń prawa podatkowego przez organy administracji finansowej, a związanych ze stwierdzeniem w zaskarżonym postanowieniu Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] naruszenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] przez skarżącego P.B . Sąd rozpatrując wniesioną skargę stwierdza na podstawie nadesłanych akt administracyjnych sprawy o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym uiszczonym z tytułu sprzedaży gazu płynnego w okresie od stycznia 1999 r. do maja 2004 r. - iż wydana w tym zakresie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2005 r. została doręczona stronie w dniu [...] grudnia 2006 r. Z pocztowego dowodu doręczenia powyższej decyzji wynika, iż w tymże dniu jej odbiór pokwitowała własnoręcznym podpisem żoną wnioskodawcy, M.B. zobowiązując się do jej oddania adresatowi. W niniejszej sprawie zostały zatem spełnione przesłanki skutecznego doręczania pism w postępowaniu podatkowym w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, a przewidziane w art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz, U. Nr 137, poz, 926 ze zm.) stanowiące, iż doręczono decyzję skutecznie pełnoletniemu domownikowi (żonie wnioskodawcy), która zobowiązała się do oddania pisma adresatowi. Strona skarżąca w niniejszej sprawie nie przeprowadziła żadnego przeciwdowodu na obalenie powyższego domniemania skutecznego doręczenia zastępczego wydanej decyzji organu pierwszej instancji żonie skarżącego. W szczególności w aktach administracyjnych nie znajduje się jakikolwiek dowód na to, że decyzja została skarżącemu doręczona w dniu [...] grudnia 2004 r. i z taką datą pokwitował jej odbiór. Powyższa decyzja organu podatkowego pierwszej instancji zawierała też prawidłowe pouczenie o 14-dniowym terminie do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji. Oznacza to zatem, iż zgodnie z brzmieniem przepisu art. 12 § 1 w związku z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej - bieg zawitego terminu procesowego do skutecznego wniesienia przez stronę odwołania w niniejszej sprawie rozpoczął się w dniu [...] grudnia 2005 r. i upłynął w dniu [...] grudnia 2005 r. A zatem odwołanie wniesione w dniu [...] stycznia 2006 r. przez pełnomocnika strony zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia i Dyrektor Izby Celnej miał obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Sąd administracyjny wyjaśnia ponadto, że nie ma kompetencji prawnej by dopiero w postępowaniu sądowym uwzględnić alternatywny wniosek skarżącego P. B. - zawarty w skardze - o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania, albowiem uchybienie temu terminowi nastąpiło bez jego winy, gdyż ustanowił on w sprawie fachowego pełnomocnika, który mógł się do uchybienia terminu przyczynić. Zgodnie z brzmieniem art. 162 i art. 163 Ordynacji podatkowej - przywrócenie uchybionego terminu procesowego może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego, przy kumulatywnym spełnieniu czterech przesłanek ustawowych. Taki wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winien by w niniejszej sprawie złożony i rozpatrzony przez Dyrektora Izby Celnej . Dopiero od wydanego przez ten organ podatkowy postanowienia w sprawie przywrócenia terminu przysługuje stronie skarga do sądu administracyjnego. Z tych zatem powodów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/J.Ruszyński /-/M.Skwierzyńska /-/J.Małecki