I SA/Po 835/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze skargi X.A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: przywrócić termin do wniesienia sprzeciwu Postanowieniem z dnia 30 października 2014r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Dwukrotnie awizowany odpis ww. postanowienia nie został podjęty przez adresata, a następnie zwrócony do nadawcy. Wobec pozostawienia odpisu postanowienia w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień [...] listopada 2012 r., termin do wniesienia sprzeciwu bezskutecznie upłynął w dniu [...] grudnia 2014 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. X.A wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, wskazując, że o oddaleniu wniosku pomocy dowiedziała się dopiero w dniu [...] grudnia 2014r. w efekcie rozmowy telefonicznej z sekretariatem Sądu. Uzyskała informację, iż stosowne postanowienie było przekazane listem poleconym w pierwszej połowie listopada 2014r., jednak strona takiego pisma nie otrzymała. Jednocześnie przyznała, że w dniu [...] bądź [...] listopada 2014r. awizowano powtórnie na adres[...] , ul. [...] przesyłkę poleconą z informacją, że termin jej odbioru upływa w dniu [...] listopada 2014r. Awizo powtórne jednak nie zawierało informacji o charakterze przesyłki tj., że należy odebrać ją osobiście. Ponieważ w dniu [...] listopada 2014r. w godzinach wieczornych była w pracy i nie mogła udać się do urzędu pocztowego po list polecony, więc poprosiła męża X.B, aby odebrał przesyłkę. Odmówiono mu wydania pisma na poczcie z uwagi na fakt, iż przesyłka była przeznaczona do odbioru osobistego. Chwilę później placówka pocztowa była już zamykana. Nie udzielono również mężowi informacji o nadawcy przesyłki, co utrudniło dociekanie skąd list polecony był nadany. Dopiero w dniu [...] grudnia 2014r. strona ustaliła , że nadawcą przesyłki był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu i w związku z tym podjęła niezwłocznie kroki w celu ustalenia czego dotyczy przesyłka i czy przysługuje jej środek odwoławczy. Do wniosku o przywrócenie terminu strona załączyła sprzeciw na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 października 2014r. o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") Sąd może przywrócić, na wniosek strony, uchybiony termin do dokonania czynności w postępowaniu, o ile uchybienie nastąpiło bez winy strony. Obowiązek wykazania braku winy spoczywa na wnioskodawcy, co wynika z art. 87 § 2 P.p.s.a. bezpośrednio nakładającym na wnioskodawcę obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można więc mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, co musi jednocześnie uwzględniać obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej i zabezpieczającej swoje interesy. Po zbadaniu zdarzeń towarzyszących nieodebraniu przesyłki przez X.A Sąd doszedł do przekonania, że do uchybienia terminu doszło bez winy strony skarżącej, co mając na względzie okoliczności przedmiotowej sprawy zostało w wystarczającym stopniu uprawdopodobnione przez stronę. Istotną okolicznością podniesioną we wniosku jest to, że pracownik poczty odmówił mężowi X.A wydania korespondencji doń kierowanej z Sądu, twierdząc, że musi ona list odebrać osobiście. Zgodnie z art. 65 § 2 P.p.s.a. do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, a zatem także rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2013r. poz. 1350 dalej jako "rozporządzenie o doręczeniach"), które w § 8 ust. 1 pkt 1 lit a - d wymienia zamknięty katalog osób uprawnionych do odbioru przesyłki złożonej po awizowaniu w placówce pocztowej operatora (adresat, osoba uprawniona do reprezentacji przed sądem adresata będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, upoważniony pracownik adresata będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, upoważniony pracownik, w przypadku gdy adresatem jest organ wymieniony w art. 137 § 1 lub 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego). Z powyższego wynika, że zgodnie z rozporządzeniem o doręczeniach w przypadku osób fizycznych jedyną osobą uprawnioną do odbioru na poczcie awizowanej przesyłki pozostaje tylko sam adresat, przy wyłączaniu nawet osoby pełnomocnika adresata, nie mówiąc już o osobach wspólnie zamieszkujących z adresatem z którym są spowinowacone czy spokrewnione. Należy zauważył, że ustawa P.p.s.a. nie przewiduje ograniczenia nakazującego osobisty odbiór korespondencji. Co więcej pozwala ona na dokonanie w mieszkaniu adresata doręczenia zastępczego dorosłemu domownikowi domu (art. 72 P.p.s.a.). Możliwość taką przewiduje w zgodzie z ustawą także ww. rozporządzenie o doręczeniach w § 3, co uwypukla jednocześnie, iż wskazana regulacja stawia w lepszej sytuacji dorosłego domownika chcącego pod nieobecność adresata odebrać pismo w domu, od sytuacji dorosłego domownika, który to samo pismo będzie starał się bezskutecznie odebrać na poczcie. W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że X.A składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego musiała mieć świadomość, że będzie ją w tym postępowaniu obowiązywała procedura sądowoadministracyjna, w tym zasady doręczania pism w postępowaniu określone ustawą P.p.s.a. Istotną okolicznością jest fakt, że strona skarżąca nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, wobec czego zapoznając się z treścią przypisów ustawy P.p.s.a. o doręczeniach z pewnością nie mogła przypuszczać, że jej mąż nie będzie mógł odebrać pisma. Powyższe ograniczenie nie wynika bowiem wprost ze wskazanej ustawy, która z drugiej strony wprost dopuszcza możliwość odbioru pisma przez dorosłego domownika we wspólnym z adresatem mieszkaniu. W ocenie Sądu wymaganie od strony wiedzy, że brak uregulowania w ustawie sytuacji odbioru pisma przez dorosłego domownika na poczcie, będzie w związku z treścią rozporządzenia wykonawczego do Kodeksu Postępowania Cywilnego (a więc innej ustawy niż ustawa P.p.s.a.), równać się z brakiem możliwości odbioru pisma, wykracza poza wymagany w takiej sytuacji miernik należytej staranności. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.