I SA/Po 835/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu XA od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2016r. o sygn. akt I SA/Po 835/16 o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi XA na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2016r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r., Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu sygn. akt I SA/Po 835/13 odrzucił skargę XA na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] Skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. wniósł zażalenie na w.w postanowienie. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] lipca 2016 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. straszy referendarz sądowy odmówił XA przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie wniosku o prawo pomocy oraz uzyskanych od skarżącego informacji referendarz ustalił, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, pracuje, otrzymuje rentę inwalidzką oraz prowadzi gospodarstwo rolne, natomiast jego żona nie pracuje, otrzymuje rentę wypłacaną kwartalnie, w przeliczeniu na miesiąc renta inwalidzka wynosi [...] zł. Wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Podał, że posiada nieruchomość rolną o łącznej pow. 52,5452 ha i las o pow. 4,7 ha, a także nieruchomość w [...]: grunt o pow. 12.164 m2, budynki o pow. 585 m2, budynki stacji paliw - nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez "[...]" Sp. z o.o., oraz nieruchomość w [...] przy ul.[...], która w 1/5 jest własnością jego matki, w której wnioskodawca zamieszkuje. Oświadczył, że w 2015 r. poniósł koszty prowadzenia działalności rolniczej w wysokości [...] zł i uzyskał przychód w wysokości [...] zł, w okresie od stycznia do maja 2016r. poniósł koszty prowadzenia działalności rolniczej w wysokości [...] zł. Mimo wezwania nie udzielił odpowiedzi w zakresie roku 2014. Ponadto nie wyjaśnił, czy otrzymuje dopłaty do nieruchomości rolnej, jeżeli tak to w jakiej wysokości. Wnioskodawca mimo wezwania nie podał szacunkowej wartości nieruchomości rolnej, nie podał liczby budynków znajdujących się na tej nieruchomości, ich powierzchni, do czego służą, liczby i rodzaju urządzeń służących do prowadzenia działalności rolniczej i nie wyjaśnił czy poza ciągnikiem [...] posiada inne urządzenia i pojazdy, które są wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej (np. kombajn, traktor, inne maszyny rolnicze), jaki jest ich rok produkcji i wartość rynkowa, nie wyjaśnił również, czy takie pojazdy posiada, podał jedynie, że posiada ciągnik[...], przy czym nie podał jego roku produkcji i wartości rynkowej. Wnioskodawca, mimo wezwania, nie podał również czy posiada inwentarz żywy, w jakiej liczbie i jakiego rodzaju. Wnioskodawca określili koszty miesięcznego utrzymania na kwotę [...]zł, natomiast wynagrodzenie brutto skarżącego wynosi [...] zł, wnioskodawca otrzymuje również rentę, która po zajęciu komorniczym wynosi [...] zł, żona skarżącego otrzymuje rentę, która wynosi [...] zł. Oświadczył, że spółka "[...]" prowadzi działalność gospodarczą w części budynków, w których w przeszłości wykonywał działalność gospodarczą. Z tego tytułu uzyskuje przychód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Ponadto wnioskodawca wskazał, że posiada następujące pojazdy: - samochód “[...] zł, - samochód[...] , - samochód[...],zł, - ciągnik "[...]", - naczepa cysterna [...]zł. Na dzień [...] lipca 2016 r. zatrudniał jedną osobę, która od dłuższego czasu przebywa na urlopie wychowawczym oraz jedną osobę na umowę zlecenie. W ocenie starszego referendarza sądowego rozpoznającego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych sytuacja rodzinna i majątkowa wnioskodawcy nie uzasadnia stanowiska, że poniesienie przez niego kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego i jego żony w taki sposób, że nie będą oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W sprzeciwie z dnia [...] września 2016 r. wnioskodawca domagał się uchylenia postanowienia referendarza, a w uzasadnieniu stwierdził, że jego obecna sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej w postanowieniu referendarza. Wyjaśnił, że nie ma możliwości sądowego dochodzenia swoich racji w sytuacji, w której nie stać go na opłacenie kosztów sądowych tym bardziej, że jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu z powodu wypadku, a obecnie pobiera rentę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługiwał na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Wnioskodawca nie wykazał podstaw faktycznych uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się do wpisu od skargi wynoszącego [...] zł. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd wyjaśnia, że stosownie do treści art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo wąski zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Z pełnego i wyczerpująco zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wnioskodawca posiada liczne źródła dochodu. Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie najmu pomieszczeń (osiąga dochód w wysokości [...]zł brutto), prowadzi gospodarstwo rolne (z tego tytułu wykazuje stratę), jest zatrudniony na umowę o pracę (osiąga dochód w wysokości [...] zł brutto), a także otrzymuje świadczenie rentowe (po potrąceniach komorniczych otrzymuje z tego tytułu kwotę [...]zł). Posiada także znaczący majątek w postaci nieruchomości (nieruchomość rolną o łącznej pow. 52,5452 ha i las o pow. 4,7 ha; nieruchomość w [...]- grunt o pow. 12.164 m2, budynki o pow. 585 m2, budynki stacji paliw - nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez "A" Sp. z o.o. oraz ruchomości, m. in. samochody, ciągnik i naczepę. Jednocześnie określa koszt utrzymania rodziny na kwotę [...]zł miesięcznie. W sprzeciwie wnioskodawca stwierdził, że jego sytuacja finansowa się pogorszyła, jednakże stwierdzenia tego nie poparł wystarczającymi dowodami. Poza wskazaniem, że pobiera rentę (która to okoliczność została uwzględniona przez referendarza w zaskarżonym postanowieniu), nie powołał się na żadne nowe fakty i okoliczności, ani nie przedłożył żadnych dokumentów. Mimo wezwania sądu nie złożył wyczerpujących wyjaśnień w zakresie sytuacji materialnej. W opinii sądu sprzeciw wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja finansowa wnioskodawcy nie wskazuje, by nie był w stanie ponieść pełnych kosztów zainicjowanego osobiście postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego Sąd, na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 16 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.