I SA/Po 837/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont Asesor sądowy Maciej Jaśniewicz(spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2006r. sprawy ze skargi J.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz uchyla poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w sprawie Nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J.M. kwotę 124 ,00 zł / sto dwadzieścia cztery złote / tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych postanowień do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M.Jaśniewicz /-/ S.Zapalska /-/ W.Zygmont Decyzją z dnia [...]r. - nakazem płatniczym na łączne zobowiązanie pieniężne nr [...] Burmistrz w S. na podstawie art.13 § 1 pkt.1, art.21 § 1 pkt.1 i § 5 oraz art.207 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa), art.1, art.3, art.4 ust.1, art.6 ust.1 i art.6c ustawy z dnia 12.01.1984 r. O podatku rolnym (Dz. U. Z 1993 r. Nr 94 poz.431 ze zm.), art.2-4 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002 r. nr 9 poz. 84 ze zm.; dalej ustawa o podatkach lokalnych), Komunikatu Prezesa GUS z 17.10.2003 r. W sprawie średniej ceny skupu żyta za okres pierwszych trzech kwartałów 2003 r. (M.P. Nr 49 poz.771) oraz Uchwały nr XIII/104/2003 Rady Miasta S. z dnia 20.11.2003 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości ustalił dla J. M. łączne zobowiązanie pieniężne za 2004 r. w kwocie [...]zł. Dnia [...].2004 r. J. M. złożył pismo zatytułowane "odwołanie" adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Burmistrza Miasta S.. Postanowieniem z dnia [...].03.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając m.in. na podstawie art.216 § 1 i § 2 w związku z art.169 § 1 Ordynacji podatkowej postanowiło wezwać J. M. do uzupełnienia złożonego odwołania o zarzuty przeciw decyzji, określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazania dowodów uzasadniających to żądanie. Uzasadniając podniesiono, że odwołanie nie odpowiada wymogom art.222 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia [...].04.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając m.in. na podstawie art.169 § 4 w związku z art.222 i art.235 Ordynacji podatkowej postanowiło pozostawić odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że odwołanie nie spełnia wymogów art.222 Ordynacji podatkowej i jego braki nie zostały uzupełnione w terminie zakreślonym postanowieniem wzywającym do ich uzupełnienia. Pouczono także stronę , że na postanowienie to służy zażalenie do Samorządowe Kolegium Odwoławcze w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Na postanowienie to, zgodnie z pouczeniem, J. M. złożył zażalenie z dnia [...].04.2004 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Postanowieniem z dnia [...]06.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając m.in. na podstawie art.13 § 1 pkt.3, art.220 § 1 i 2, art.221, art.223 § 1 pkt.1, art.169 § 1, art.222 Ordynacji podatkowej postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego . W uzasadnieniu podano, że skoro J. M. nie usunął braków odwołania, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze upoważnione zostało do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia zgodnie z art.169 § 1 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia [...].2004 r. J. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazując na wydanie nakazu płatniczego z rażącym naruszeniem prawa i niezgodności z prawem. Uzasadniając wskazał, że postanowienia ograniczają jego prawo. Za niezgodną z prawem uznał kwotę [...]zł i [...]zł. Za błąd uznał nie przyjęcie do rozpoznania dostarczonych i usuniętych braków w 7 dniowym terminie. Podniósł nie honorowanie prawomocnych wyroków Sądu Rejonowego w Słupcy i Koninie. Zwrócił się także o sprecyzowanie w formie pytań braków formalnych w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta S.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art.134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa , w tym także tych nie podnoszonych w skardze , które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie , a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ). Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn aniżeli w niej wskazane. Należy zauważyć, że przepisy Rozdziału 15 Działu IV Ordynacji podatkowej regulują nie tylko przepisy dotyczące rozpatrywania odwołań, lecz także tzw. postępowanie międzyinstancyjne. Należy domniemywać, bowiem nie wynika to z uzasadnień postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że badając przesłanki formalne odwołania sięgnięto do przepisu art.235 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że w sprawach nie uregulowanych w art. 220-234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Stąd do uzupełnienia braków formalnych odwołania w postanowieniu z dnia [...].03.2004 r. prawidłowo sięgnięto do przepisu art.169 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem kwestia uzupełnienia braków formalnych odwołania nie została samodzielnie uregulowana w przepisach Rozdziału 15 Działu IV Ordynacji podatkowej. Błędnie jednak w podstawie prawnej organ odwoławczy nie powołał się na art.235 Ordynacji podatkowej, co zdaniem składu orzekającego stało się przyczyną późniejszych błędów. Jednakże już w postanowieniu z dnia [...].04.2004 r. nie było podstaw normatywnych do zastosowania przepisu art.169 § 4 w zw. z art.222 i 235 Ordynacji podatkowej, ponieważ kwestia ta została odrębnie i wyczerpująco uregulowana przepisem art.228 § 1 pkt.3) Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. Była to wobec tego wyłączna podstawa prawna postanowienia z dnia [...].04.2004 r., której nie zastosował błędnie organ drugiej instancji. Stosownie zaś do przepisu art.228 § 3 Ordynacji podatkowej postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne. Brak było zatem podstaw do pouczania odwołującego J. M. o przysługującym mu prawie do złożenia zażalenia od de facto ostatecznego orzeczenia wydawanego przez organ odwoławczy. Nie było to więc postanowienie wydane w pierwszej instancji przez organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze , o czy stanowi art.221 Ordynacji podatkowej. Nie było żadnej podstawy prawnej do rozpoznawania zażalenia J. M. na postanowienie z dnia [...].04.2004 r. i do wydania postanowienia z dnia [...] .06.2004 r. To zaś powoduje, że drugie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].06.2004 r. wydane zostało z naruszeniem art. 247 § 1 pkt.2) Ordynacji podatkowej, który stanowi, że nieważna jest decyzja wydana bez podstawy prawnej. Pierwsze postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]04.2004 r. naruszyło z kolei przepis art.217 § 1 pkt.4) i 6) Ordynacji podatkowej, powołując błędną podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz błędne pouczenie o zażaleniu miast pouczenia o skardze do sądu administracyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy powinien ponownie ocenić, czy odwołanie skarżącego nie spełnia przesłanek z art.222 Ordynacji podatkowej i wydać bądź decyzję merytoryczną rozpatrującą odwołanie, bądź wydać prawidłowe ostateczne postanowienie w trybie art.228 § 1 pkt.3) Ordynacji podatkowej. Z tych zatem powodów , wobec naruszenia przez oran podatkowy przepisów postępowania podatkowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało orzec jak w pkt. 1 sentencji wyroku na podstawie art.145 §1 pkt.1) lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ; dalej p.p.s.a.). O kosztach orzeczono zgodnie z art.200 p.p.s.a. w zw. z art.205 § 1 p.p.s.a., które obejmują wpis od skargi w wysokości 100,- zł oraz zwrot kosztów przejazdu do Sądu w kwocie [...],- zł. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonych postanowień do czasu uprawomocnienia się wyroku należało orzec na podstawie art.152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ M.Jaśniewicz /-/ S.Zapalska /-/ W.Zygmont