I SA/Po 838/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ŁS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi ŁS na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący ŁS, reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada żadnego majątku, w chwili obecnej utrzymuje się z pomocy udzielanej przez Powiatowy Urząd Pracy oraz sporadycznego wsparcia ze strony rodziny oraz przyjaciół. Wnioskodawca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej [...], posiada udziały w wysokości [...]. Skarżący otrzymuje dochód z Powiatowego Urzędu Pracy w wysokości [...] netto. Wnioskodawca ponosi czynsz za wynajem pokoju w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że od [...] nie posiada żadnych rachunków bankowych. Podał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą: [...]. Wnioskodawca oświadczył, że posiada udziały o wartości [...], pełni funkcję prezesa zarządu w spółce A, z tego tytułu nie otrzymuje wynagrodzenia. Skarżący podał, że poza dochodami z tytułu zasiłku z Powiatowego Urzędu Pracy nie uzyskuje innych dochodów. Wyjaśnił, że rejestracja w Powiatowym Urzędzie Pracy nastąpiła w dniu [...]. Skarżący oświadczył, że nie posiada pojazdów mechanicznych. Wnioskodawca nie pozostaje w związku małżeńskim, jest kawalerem. Skarżący wskazał, że korzysta z pomocy rodziców, do których przychodzi na obiady. Rodzice kupują jemu również najpotrzebniejsze produkty, t.j. leki, ubrania. Podał, że udzielana pomoc finansowa przez rodziców jest sporadyczna. Do wniosku załączył zeznania roczne podatkowe za [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Skarżący otrzymuje zasiłek z Powiatowego Urzędu Pracy w wysokości [...], korzysta z pomocy rodziców, przy czym sporadycznie uzyskuje od nich pomoc finansową. Uzyskany dochód z tytułu zasiłku w całości przeznacza na miesięczne utrzymanie. Wnioskodawca wykazał zatem, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych. Skarżący wykazał również, że nie ma żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.