I SA/Po 844/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie NSA Jerzy Małecki NSA Janusz Ruszyński (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń oddala skargę. /-/ J.Ruszyński /-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Małecki Decyzjami z dnia [...] nr [...] i [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności K.D. za zaległości A. SA z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych należnego od płatnika za miesiące od [...] do [...] i od [...] do [...]. Pismem z dnia [...] K.D. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o umorzenie w/w zaległości. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu [...] decyzją nr [...], w której odmówił przyznania żądanej ulgi. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się do Dyrektora Izby Skarbowej żądając jej uchylenia. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego organ odwoławczy wskazał treść art. 67a § 1 pkt 3 i 67 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy ustalił, że w dacie składania wniosku o umorzenie zaległości podatkowych skarżący był prezesem zarządu A. SA i jedynym jego akcjonariuszem i że jego działalność ogranicza się do obsługi zobowiązań wobec wierzycieli Spółki, a działalność gospodarcza nie jest prowadzona. Skarżący wyjaśnił, że zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od [...] do [...] i za [...] do [...] w łącznej kwocie [...] z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] była wynikiem gwałtownego załamania sytuacji gospodarczej Spółki, która utraciła płynność finansową. Jako przyczynę takiego stanu skarżący wskazał działanie partnera biznesowego - przewodniczącego rady nadzorczej, który go oszukał i wykorzystał okres zwolnienia lekarskiego skarżącego ([...]) po wstrząsie i depresji skarżącego wywołanej spowodowanym przez niego wypadkiem drogowym, w którym zginął potrącony przez skarżącego człowiek. Zdaniem skarżącego splot wydarzeń (wypadek, oszustwo partnera biznesowego) miały charakter czysto losowy, na który nie miał wpływu. Organ odwoławczy ustosunkowując się do powyższych argumentów zwrócił uwagę na to, że problemy z płatnością podatków wystąpiły w Spółce A. SA od [...] r., a wspomniany wypadek drogowy miał miejsce w dniu [...]. Wskazano również, że skarżący przez cały czas działalności Spółki był prezesem jej zarządu. Organ odwoławczy nie uznał za okoliczności nadzwyczajne kłopoty z nieuczciwym partnerem biznesowym. Są one według organy odwoławczego zjawiskiem dość powszechnym i są elementem ryzyka gospodarczego, a Skarb Państwa nie może ponosić odpowiedzialności za nietrafne wybory podatnika. Zdaniem organu odwoławczego argumenty strony dotyczą przyczyn powstania zaległości podatkowej nie stanowią wystarczającej przesłanki do przyznania ulgi podatkowej. Ustalono, że skarżący otrzymuje rentę w wysokości [...] (po potrąceniach egzekucyjnych prowadzonych przez Komornika Sadowego [...] przy Sadzie Rejonowym). Żona skarżącego otrzymuje rentę w kwocie [...]. Łączny dochód netto rodziny wynosi [...]. Na utrzymaniu mają córkę w wieku [...] lat. Wydatki związane z utrzymaniem mieszkania ponoszą rodzice i teściowa skarżącego. Skarżący wraz z rodziną ponosi wydatki związane w wyżywieniem, zakupem odzieży, środków higieny osobistej i lekarstw. Państwo D. nie osiadają żadnego majątku ruchomego i nieruchomego. Mieszkają w domu położonym w P., ul. K. [...], którego współwłaścicielami są rodzice i teściowa skarżącego. Nie kwestionując trudnej sytuacji finansowej skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej przywołał zaświadczenia lekarskie potwierdzające leczenie skarżącego z chorób nerwowych oraz pobyt w szpitalu na oddziale okulistycznym. Te okoliczności nie uzasadniają jednak umorzenia zaległości podatkowej. Wskazując na wykazane przez skarżącego zadłużenia u wierzycieli na kwoty [...], [...], [...], [...], [...], [...] i odsetki organ odwoławczy stwierdził, że decyzja umorzeniowa nie przyczyniłaby się do przezwyciężenia trudności finansowych skarżącego. Nie bez znaczenia dla organów skarbowych była decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] ustalająca skarżącemu zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za rok [...] w kwocie [...]. W tej samej wysokości ustalono wyżej wymieniony podatek żonie skarżącego. Ustalono, że skarżący wraz z żoną, rodzicami i teściową rozpoczęli w roku [...] budowę domu ponosząc wydatki do [...]. W roku [...] wydatki na ten cel wyniosły [...]. W dacie składania wniosku skarżący oświadczył, że współwłaścicielami domu, którego budowę rozpoczęto w roku [...] są rodzice i teściowa skarżącego. W skardze na powyższą decyzję, skarżący zarzucił naruszenie art. 187 ust. 1 i 1919 Ordynacji podatkowej oraz błąd w ustaleniach faktycznych i wniósł o jej uchylenie w całości. Uzasadniając skargę skarżący stwierdził, że jego sytuacja zdrowotne i materialne została przedstawiona szczegółowo. Skarżący upatruje istnienie przesłanek wymienionych w art. 67 z § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w tym , że zaniechanie spełnienia obowiązku podatkowego pozostawało poza wpływem jego woli. a nawet poza jego świadomością. Kluczowe dla skarżącego są skutki wypadku drogowego spowodowanego przez niego uniemożliwiające mu powrót do pracy. Silny wstrząs i uszczerbek na zdrowiu psychicznym spowodowały, że skarżący stał się bezbronny m.in. wobec działań podejmowanych na jego niekorzyść. Zdaniem skarżącego wpływ i konsekwencje działań partnera gospodarczego na jego sytuację w dużej mierze należało rozpatrywać w świetle wypadku drogowego i jego następstw. Skarżący twierdzi, że po kilku latach pomyślnej współpracy padł ofiarą precyzyjnie zaplanowanej intrygi. Jest to więc nadzwyczajny przypadek losowy, niezależny od postępowania skarżącego, przesądzający o istnieniu ważnego interesu podatnika. Skarżący zwrócił uwagę na znaczenie podejmowanych przez niego działań. W roku [...] zwrócił się o restrukturyzację zobowiązania podatkowego wnosząc o rozłożenie na raty. Wskazał też na stan zdrowia psychicznego, na osiągane dochody i wielkość zobowiązań wobec innych podmiotów. Według skarżącego umorzenie, to pewnego rodzaju dobrodziejstwo, które zapobiec ma rażącej niesprawiedliwości wobec podatników, który w sposób usprawiedliwiony nie są w stanie podołać ciężarom podatkowym. Na koniec skarżący podkreśla, że przed powstaniem zaległości podatkowej wzorcowo regulował należności podatkowe, działając na rzecz Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty zawarte w skardze okazały się nieuzasadnione. Analiza uzasadnienia skargi prowadzi do wniosku, że skarżący nie kwestionuje ustaleń poczynionych przez organy podatkowe. Nie wskazuje, które z tych ustaleń są nieprawidłowe. Uzasadnienie skargi wskazuje natomiast na to, że skarżący nie zgadza się z wnioskami wyciągniętymi przez skarżącego z ustalonego, w istocie niespornego stanu faktycznego. Nie zachodzi więc w sprawie przypadek naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe zebrały bowiem i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Wyciągnęły jednak nie takie jak oczekiwał skarżący wnioski z tego materiału dowodowego. Nie ma też podstaw do uznania za skuteczny zarzut naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej. Okoliczności faktyczne przyjęte przez organy podatkowe na podstawie dowodów wskazanych przez skarżącego zostały bowiem uznane za udowodnione. Instytucja umorzenia zaległości podatkowych przewidziana w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ma charakter wyjątkowy i stanowi odstępstwo od zasady płacenia podatków. Aby można było wydać uznaniową decyzję o umorzeniu zaległości podatkowej organy podatkowe muszą uzasadnić istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu zaległości podatkowych oznacza, że organy podatkowe mogą, ale nie muszą umorzyć zaległości podatkowe. Oczywiście takie decyzje muszą być właściwie uzasadnione. Nie mogą być to decyzje dowolne. Rozpatrując wniosek o umorzenie organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę sytuację, w jakiej znajduje się podatnik w chwili podejmowania decyzji o umorzeniu. Jak wskazał już w wyroku z dnia 3 lipca 1991r. I SA/Po Kr 1161/96 - Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2000 nr 6, poz. 166 Naczelny Sąd Administracyjny przesłanką podjęcia decyzji w sprawie umorzenia zaległości podatkowej jest sytuacja podatnika istniejąca w chwili podejmowania decyzji o umorzeniu, a nie zdarzenia wcześniejsze, z okresu prowadzenia działalności gospodarczej. Tak więc podnoszone w skardze argumenty wywodzące prawo do umorzenia zaległości podatkowej z niezawinionych przez skarżącego przyczyn powstania zaległości nie mogą odnieść skutku. Kwestie związane z przyczynami powstania zaległości podatkowej nie należą do kręgu przesłanek uzasadniających istnienie ważnego interesu podatnika. Możliwość umorzenia zaległości podatkowych powinna mieć charakter wyjątku od zasady powszechności opodatkowania. Ta wyjątkowość powoduje, że nie uzasadnia umorzenia zaległości istnienie długów podatnika wobec wierzycieli, w tym wierzycieli z tytułu kredytów bankowych. Nie stanowią również podstawy umorzenia kwestie związane z niepowodzeniami gospodarczymi spowodowane działalnością wspólnika, czy też partnera gospodarczego. Nadto z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń organów podatkowych wynika. że skarżący wspólnie z rodziną do roku [...] ponosił wydatki na budowę domu. Skarżący nie kwestionował, że wykazane fakturami wydatki wyniosły [...]. Nie można zarzucić organom podatkowym błędu w rozumowaniu, gdyż nie kwestionując trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego w dacie wydawania decyzji stwierdziły, że brak majątku lub dochodów dostatecznych do uregulowania zaległości podatnika nie stanowi sam w sobie wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległości. Wskazane wyżej okoliczności oraz brak uchybień w ustaleniach faktycznych i właściwie uzasadniona odmowa umorzenia zaległości podatkowej dają podstawę do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). /-/ J.Ruszyński /-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Małecki uk