I SA/Po 847/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-09-27

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżący wykazał swoją niemożność ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomimo prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskiwania dochodów, sąd wziął pod uwagę trudną sytuację materialną skarżącego, brak majątku, wspólne gospodarstwo domowe z żoną nieposiadającą dochodów oraz otrzymywanie dodatku mieszkaniowego, co łącznie uzasadniało zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący TN złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną, zajęcie kont bankowych, brak możliwości zarobkowych, wspólne gospodarstwo domowe z żoną nieposiadającą dochodów oraz brak posiadanych nieruchomości i oszczędności. Do wniosku dołączył dokumenty dotyczące dochodów z działalności gospodarczej, dodatku mieszkaniowego oraz postanowienia o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku TN o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi TN na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2011 - 2013 postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący TN pismem z dnia [... wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że od kilkunastu lat znajduje się w bardzo trudnej sytuacji. Wskazał, że z powodu zajęcia wszystkich kont bankowych został pozbawiony możliwości wykonywania zawodu i możliwości zarobkowych. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący podał, że on i jego żona nie mają dochodów. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on i jego żona nie posiadają wyciągów z rachunków bankowych, kont bankowych, kart kredytowych za ostatnie [...]. Skarżący oświadczył, że on i jego żona nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, nie posiadają również udziałów w spółkach. Wnioskodawca podał, że opłaty wynoszą: [...]. Wnioskodawca wskazał, że on i jego żona otrzymują dodatek mieszkaniowy z PCŚ. Skarżący podał, że mieszkanie jest własnością G i FK, koszty najmu wynoszą [...]. Skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą, w okresie [...] uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] i uzyskał dochód w wysokości [...]. Skarżący podał, że nie posiadał nieruchomości, nie sprzedał, nie darował innym osobom, nie posiadał innych składników majątku, który miałby darować. Wnioskodawca podał, że ma rachunki bankowe w A, B, C, D, E. Do pisma załączył kserokopie: zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że w [...] z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] i uzyskał dochód w wysokości [...], małżonka w [...] nie uzyskała dochodu, w [...] skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] i uzyskał dochód w wysokości [...]. Z załączonych deklaracji VAT-7K wynika, że za [...] skarżący wykazał podstawę opodatkowania w wysokości [...], za [...] w wysokości [...]. Wnioskodawca do pisma załączył kserokopie: decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] miesięcznie na okres [...] miesięcy, od dnia [...] do dnia [...] na pokrycie opłat za zajmowany lokal oraz postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B, C, w D, w E, w A oraz o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego dokonane na podstawie tytułów wykonawczych. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, dochód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie [...] wyniósł [...], małżonka nie uzyskuje dochodów, wnioskodawca korzysta z pomocy PCŚ, gdyż decyzją z dnia [...] przyznano jemu dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] miesięcznie na okres [...] miesięcy. Z oświadczeń skarżącego wynika, że on i jego żona nie posiadają żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania, t.j. kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło