I SA/Po 857/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-12-13

Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska, Izabela Kucznerowicz, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 października 2015 r. w sprawie C-277/14, dotyczący prawa do odliczenia VAT w przypadku faktur od podmiotu nieistniejącego lub uczestniczącego w oszustwie, stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, jeśli kwestia świadomości podatnika o udziale w oszustwie była już badana w postępowaniu zwyczajnym?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 października 2015 r. w sprawie C-277/14 nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, jeśli kwestia świadomości podatnika o udziale w oszustwie podatkowym była już przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu zwyczajnym, zakończonym ostateczną decyzją. Postępowanie wznowieniowe nie jest narzędziem do ponownej merytorycznej kontroli decyzji, a jedynie do weryfikacji, czy orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanej decyzji w sposób wskazujący, że powinna ona zostać wydana inaczej.
Stan faktyczny
Skarżąca I. D. wniosła o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r., określającą jej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od listopada 2008 r. do grudnia 2009 r. Jako podstawę wznowienia wskazała wyrok TSUE z dnia 22 października 2015 r. w sprawie C-277/14, który miał rzekomo wpłynąć na treść wydanej decyzji. Organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że wyrok TSUE nie miał wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ kwestia świadomości podatniczki o udziale w oszustwie podatkowym była już badana w postępowaniu zwyczajnym. WSA w Poznaniu oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Protokolant: st. sekretarz sądowy Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] 2017 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, po wznowieniu postępowania, w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od listopada 2008 r. do grudnia 2009 r. oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] r. określającą I. D. (dalej także jako: "podatniczka", "strona" lub "skarżąca") zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od listopada 2008 r. do grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 lutego 2015 r., o sygn. akt I SA/Po 669/14, oddalił skargę podatniczki na powyższą decyzję. Powyższe orzeczenie jest prawomocne od dnia 14 marca 2015 r. Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2015 r. I. D., reprezentowana przez pełnomocnika, wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. Jako podstawę wznowienia postępowania strona wskazała art. 241 § 2 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p."). W argumentacji wniosku podatniczka podniosła, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 22 października 2015 r. w sprawie C-277/14, (opublikowanym w dniu 14 grudnia 2015 r. w Dz. U. UE Nr 414), uznał, że ogólny zakaz odliczenia VAT z faktur wystawionych przez "podmiot nieistniejący" jest niezgodny z prawem UE. Wnioskodawczyni zaakcentowała, że w powyższym wyroku TSUE oceniał zgodność z prawem unijnym § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r., który to przepis obowiązywał do dnia 31 maja 2005 r., a następnie został "przeniesiony" do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm. - dalej w skrócie: "u.p.t.u."), jako art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) tej ustawy. Podatniczka podkreśliła, że w ocenie TSUE przepisy prawa krajowego, które odmawiają podatnikowi prawa do odliczenia podatku VAT należnego lub zapłaconego od dostarczonych mu towarów z uwagi na to, że faktura została wystawiona przez podmiot, który w świetle kryteriów przewidzianych przez te przepisy należy uważać za podmiot nieistniejący i nie ma możliwości ustalenia tożsamości rzeczywistego dostawcy towarów, należy uznać za sprzeczny z regulacjami unijnymi. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w P., na podstawie m.in. art. 245 § 1 pkt 2 O.p. wznowił postępowanie podatkowe zakończone opisaną powyżej decyzją ostateczną, a następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie ziściła się przesłanka z art. 240 § 1 pkt 11 O.p., albowiem wskazany przez podatniczkę wyrok TSUE z dnia 22 października 2015 r., w sprawie C-277/14, nie ma wpływu na treść decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. W ocenie organu, między powyższą decyzją ostateczną a wyrokiem TSUE nie zaistniał związek tego rodzaju, że w świetle orzeczenia TSUE winna zapaść decyzja o treści innej niż decyzja rzeczywiście wydana. W tym kontekście wskazano, że wydanie decyzji ostatecznej z dnia [...] r. zostało poprzedzone postępowaniem podatkowym, w którym ustalono, że A. Sp. z o.o. wystawiała na rzecz podatniczki faktury nierzetelne, nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji, w związku z czym faktury te nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w tych fakturach. Podatniczka, którą w relacjach ze spółką A. reprezentował jej mąż P. D., nie podjęła żadnych czynności w celu weryfikacji legalności transakcji, wiarygodności kontrahenta, czy źródła pochodzenia nabywanego paliwa. Zakwestionowane transakcje dotyczyły sprzedaży [...] litrów paliwa na łączną kwotę [...]zł i podatek VAT [...] zł, i stanowiły 99% nabyć oleju napędowego przez firmę podatniczki w okresie od listopada 2008 r. do grudnia 2009 r. Ponadto podniesiono, że w toku tego postępowania organy podatkowe na podstawie obiektywnych przesłanek wykazały, że strona powinna mieć świadomość uczestniczenia w procederze oszustwa podatkowego. Wobec tego uznano, że w sprawie nie pominięto kwestii dotyczącej świadomości podatniczki uczestniczenia w nielegalnym procederze. Kwestionując powyższą decyzję w odwołaniu strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji, zarzucając jej błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. W uzasadnieniu odwołująca się podniosła, że powołane przez nią orzeczenie TSUE ma wpływ na decyzję ostateczną z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, albowiem obie te decyzje wydane zostały w oparciu o zakwestionowany przez TSUE przepis prawa i w oparciu o jego błędną, bo rozszerzającą, interpretację. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r., nr [...], [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor Izby Skarbowej w P., w trybie wznowieniowym, właściwie zweryfikował i ocenił, że tezy wskazanego przez stronę wyroku TSUE nie miały wpływu na wydaną decyzję ostateczną, gdyż kwestia świadomości podatnika, co do uczestnictwa w oszustwie podatkowym została zbadana i szeroko opisana w decyzji ostatecznej, wydanej w trybie zwyczajnym. W postępowaniu pierwotnym ustalono również, że podatniczka powinna była podejrzewać, że uczestniczy w oszustwie podatkowym. Stwierdzono bowiem, że z akt sprawy nie wynika, aby strona dokonała weryfikacji swoich kontrahentów, od których rzekomo nabywała olej napędowy. W realiach sprawy wystąpiły przesłanki co do których, podatniczka miała podstawy przypuszczać, że zawierane transakcje nie są legalne i stanowią nadużycie podatkowe. W prowadzonym postępowaniu kontrolnym wobec podatniczki analizie poddano zasady współpracy ze spółką A. , tj. okoliczności nawiązania współpracy, warunki współpracy, dokumentowanie transakcji i badanie jakości dostarczanego paliwa. Ponadto, zasady współpracy z tym podmiotem porównano z warunkami transakcji z innymi kontrahentami. W oparciu o powyższe ustalono, że strona nie dochowała należytej staranności w doborze kontrahenta. Okoliczności nabycia paliwa przez firmę FH X. I. D. na podstawie faktur wystawionych przez A. Sp. z o.o. wskazywały, że podatniczka uczestniczyła w łańcuchu dostaw mających znamiona przestępstwa. Zdaniem organu odwoławczego, powołany przez stronę wyrok TSUE w sprawie C-277/14, jest potwierdzeniem wcześniejszych orzeczeń TSUE co do tego, że zasada neutralności podatku VAT nie ma charakteru nieograniczonego i w sytuacji gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż badana dostawa bądź usługa wiązała się z przestępstwem w zakresie podatku od wartości dodanej to podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, dotyczący transakcji stanowiących nadużycie prawa. Rozpatrując sprawę w trybie zwykłym uwzględniono orzeczenia TSUE, w tym przypadku wyrok TSUE z dnia 22 października 2015 r., biorąc pod uwagę nie tylko jego treść wyrażoną w poszczególnych tezach, ale również wydźwięk tego orzeczenia w orzecznictwie krajowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu I. D. wniosła o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o uchylenie decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi strona powieliła argumentację uprzednio podniesioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca ponownie stwierdziła, że powołane przez nią orzeczenie TSUE z dnia 22 października 2015 r. ma wpływ na sprawę zakończoną decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. Ponadto skarżąca zarzuciła, że decyzja organu odwoławczego sprowadziła się jedynie do powtórzenia stanowiska organu I instancji. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, powołując motywy zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Badając zaskarżony akt według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu poddana została decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., mocą której utrzymana została decyzja z dnia [...] r. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. określająca I. D. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od listopada 2008 r. do grudnia 2009 r. Występując z żądaniem wznowienia postępowania skarżąca powołała się na przesłankę wznowienia z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji. W ocenie strony skarżącej wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 października 2015 r., w sprawie C-277/14 (publ. pod adresem: https://curia.europa.eu) ma wpływ na treść ostatecznej decyzji w jej sprawie. Strona wskazała w szczególności na rozważania zawarte w powyższym wyroku co do przesłanek powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz warunków odmowy przyznania tego prawa. Według skarżącej wyrok TSUE z dnia 22 października 2015 r., w sprawie C-277/14, ma wpływ na treść kwestionowanej decyzji ostatecznej, bowiem wydany został na gruncie tożsamego stanu faktycznego oraz prawnego. Strona podkreśliła wywody TSUE dotyczące tego, iż prawo wspólnotowe stoi na przeszkodzie stosowaniu przepisów krajowych, które odmawiają podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego od dostarczonych mu towarów, z uwagi na fakt, że faktura dokumentująca dostawę została wystawiona przez podmiot nieistniejący i nie ma możliwości ustalenia tożsamości rzeczywistego dostawcy towarów. Wyłączenie prawa do odliczenia jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, w świetle obiektywnych przesłanek, iż rzeczona dostawa wiązała się z przestępstwem w zakresie VAT. W sprawie poddanej sądowej kontroli organ przeprowadził postępowanie w celu ustalenia, czy wystąpiły przesłanki wskazane przez stronę we wniosku z dnia 29 grudnia 2015 r., o których mowa w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Odnosząc się do argumentów skarżącej organ stwierdził, że w kontekście orzeczenia TSUE z dnia 22 października 2015 r., w sprawie C-277/14, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i jego ocenę, nie zostałaby wydana dla I. D. decyzja inaczej rozstrzygająca kwestię odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych na jej rzecz przez A. Sp. z o.o., aniżeli decyzja ostateczna z dnia [...] r. W tym miejscu należy wyjaśnić, że postępowanie wznowieniowe jako postępowanie nadzwyczajne nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwyczajnego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 240 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r., o sygn. akt II FSK 307/15 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ prowadząc postępowanie na wniosek strony, związany jest podstawami wznowieniowymi zawartymi w jej wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw, niewskazanych przez stronę, natomiast dysponentem postępowania o wznowienie jest tylko w tych postępowaniach, które wszczął z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2017 r., o sygn. akt I FSK 2231/15). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy oraz mając na uwadze, że skarżąca we wniosku o wznowienie powołała się na przesłankę wznowienia z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. należy stwierdzić, że zakres postępowania wznowieniowego w niniejszej sprawie ograniczał się jedynie do ustalenia, czy wyrok TSUE z dnia 22 października 2015 r., w sprawie C-277/14, ma wpływ na treść zapadłej uprzednio decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. W powołanym wyroku z dnia 22 października 2015 r., w sprawie C- 277/14, TSUE orzekł, między innymi, że: "47. (...) zwalczanie oszustw, unikanie opodatkowania i ewentualnych, nadużyć, jest celem uznanym i wspieranym przez szóstą dyrektywę. W związku z tym krajowe organy administracyjne i sądowe powinny odmówić prawa do odliczenia, jeżeli zostanie udowodnione na podstawie obiektywnych przesłanek, że skorzystanie z tego prawa wiązałoby się z przestępstwem lub nadużyciem (...). 48. Jeżeli, jest tak w wypadku, gdy przestępstwo podatkowe jest popełnione przez samego podatnika, to ma to również miejsce, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że poprzez nabycie towaru uczestniczył w transakcji związanej z przestępstwem w zakresie podatku VAT. W takich okolicznościach dany podatnik powinien w świetle szóstej dyrektywy zostać uznany za uczestniczącego w tym przestępstwie, i to niezależnie od tego, czy osiąga on korzyść z odsprzedaży towarów lub wykorzystania usług, w ramach opodatkowanych, transakcji dokonywanych przez niego na późniejszym etapie obrotu (...). 49. Natomiast jeżeli określone w szóstej dyrektywie materialne i formalne przesłanki powstania prawa do odliczenia zostały spełnione, niezgodne z zasadami funkcjonowania prawa do odliczenia przewidzianymi przez tę dyrektywę jest sankcjonowanie odmową możliwości skorzystania z tego prawa podatnika, który nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że w ramach danej transakcji dostawca dopuścił się przestępstwa lub że inna transakcja wchodząca w skład łańcucha dostaw, wcześniejsza lub późniejsza w stosunku do tej, której dokonał ów podatnik, została zrealizowana z naruszeniem przepisów o podatku VAT (...). 50. Właściwe organy podatkowe, które stwierdziły przestępstwa lub nieprawidłowości, jakich dopuścił się wystawca faktury, są zobowiązane wykazać, w świetle obiektywnych przesłanek i bez wymagania od odbiorcy faktury, aby dokonał ustaleń, do których nie jest on zobowiązany, że ów odbiorca wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem w zakresie podatku VAT, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego (...). 51. Określenie działań, jakich w konkretnym wypadku można w sposób uzasadniony oczekiwać od podatnika, który zamierza skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT, w celu upewnienia się, że dokonywane przez niego transakcje nie wiążą się z popełnieniem przestępstwa przez podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu, zależy przede wszystkim od okoliczności rozpatrywanej sprawy (...). 52. Nawet jeśli taki podatnik, gdy posiada informacje pozwalające podejrzewać istnienie nieprawidłowości lub przestępstwa, może być zobowiązany do uzyskania informacji o podmiocie, od którego zamierza nabyć towary lub usługi, aby upewnić się co do jego wiarygodności, to jednak organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, żeby podatnik ten badał, czy wystawca faktury za towary lub usługi, których odliczenie ma dotyczyć, dysponuje danymi towarami i jest w stanie je dostarczyć oraz czy wywiązuje się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku VAT, w celu upewnienia się, że podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu nie dopuszczają się nieprawidłowości lub przestępstwa, albo żeby podatnik ten posiadał potwierdzające to dokumenty (...). 53. (...) przepisy szóstej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, takim jak w postępowaniu głównym, które odmawiają podatnikowi prawa, do odliczenia podatku VAT należnego lub zapłaconego od dostarczonych mu towarów z uwagi na to, iż faktura została wystawiona przez podmiot, który w świetle kryteriów przewidzianych przez te przepisy należy uważać za podmiot nieistniejący i nie ma możliwości ustalenia tożsamości rzeczywistego dostawcy towarów, chyba że zostanie wykazane, w świetle obiektywnych przesłanek i bez wymagania od podatnika ustaleń, do których nie jest on zobowiązany, że ów podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż rzeczona dostawa wiązała: się z przestępstwem w zakresie podatku VAT (...)". Na tle powyższych tez wyroku TSUE z dnia 22 października 2015 r., w sprawie C-277/14, Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji dokonał prawidłowej wykładni okoliczności, w jakich odbywały się transakcje zakupu paliwa przez skarżącą od listopada 2008 r. do grudnia 2009 r., udokumentowane fakturami wystawionymi przez A. Sp. z o.o. W odniesieniu do kontrahenta A. Sp. z o.o. organ I instancji ustalił jednoznacznie, że spółka nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej polegającej na handlu paliwami płynnymi, ponieważ nie posiadała ani własnej, ani dzierżawionej bazy paliwowej, nie posiadała ani nie wynajmowała środków transportu, przystosowanych do przewozu paliwa, nie zatrudniała pracowników, nie uzyskała ani nie ubiegała się o udzielenie koncesji na obrót paliwami płynnymi. Podmiot ten figurował w ewidencji podatników podatku VAT w latach 2008 - 2009. W toku prowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, że spółka A. zajmowała się wystawianiem faktur sprzedaży oleju napędowego, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a paliwo było niewiadomego pochodzenia. Podejrzenia skarżącej winny wzbudzić wyniki badań jakości paliwa dostarczane wraz z fakturami, z uwagi na wielkość próbek i sposób ich opisu. Zgromadzony przez organy podatkowe materiał dowodowy potwierdza, że I. D. w rozliczeniach z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2008 r. do grudnia 2009 r., uwzględniła faktury VAT, wystawione przez A. Sp. z o.o., które w istocie nie dokumentowały transakcji nabycia oleju napędowego faktycznie dokonanych przez tego kontrahenta. Wprawdzie płatności należności wynikających z zakwestionowanych faktur VAT były realizowane przelewami bankowymi, jednak następowały one w dowolnych terminach. Strona skarżąca nie posiadała dokumentów w postaci listów przewozowych, czy dowodów WZ, choć działała na rynku w branży paliwowej od 2003 r. Brak jest pisemnej umowy współpracy. Ani skarżąca, ani jej mąż nie nawiązali osobistego kontaktu z przedstawicielami spółki A. w latach 2008 -2009, a dokument potwierdzający, że wspomniany kontrahent jest płatnikiem podatku od towarów i usług uzyskali dopiero po wszczęciu postępowania. Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, prawidłowo organy zbadały i stwierdziły, że skarżąca wiedziała lub co najmniej powinna mieć świadomość uczestnictwa w przestępstwie podatkowym lub nadużyciu popełnionym przez A. Sp. z o.o., czyli wystawcę spornych faktur. W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom skargi, w przedmiotowej sprawie nie zachodziła przesłanka wynikająca z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Wskazany przez stronę we wniosku o wznowienie wyrok TSUE z dnia 22 października 2015 r., w sprawie C-277/14, nie ma bowiem wpływu na treść wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. decyzji ostatecznej z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] r. którą, określono podatniczce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od listopada 2008 r. do grudnia 2009 r. Powołany wyrok TSUE nie dokonał zmiany kryteriów oceny zachowań podatnika, który zamierza skorzystać z prawa odliczenia podatku VAT z otrzymanej faktury. TSUE dostrzegł, że głównym celem uznanym i wspieranym przez VI Dyrektywę jest przeciwdziałanie oszustwom podatkowym, unikania opodatkowania i zwalczanie ewentualnych nadużyć w zakresie podatku od towarów i usług. TSUE podkreślił bowiem, iż "przepisy szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zmienionej dyrektywą 2002/38, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, takim jak w postępowaniu głównym, które odmawiają podatnikowi prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego od dostarczonych mu towarów z uwagi na to, iż faktura została wystawiona przez podmiot, który w świetle kryteriów przewidzianych przez te przepisy należy uważać za podmiot nieistniejący i nie ma możliwości ustalenia tożsamości rzeczywistego dostawcy towarów, chyba że zostanie wykazane, w świetle obiektywnych przesłanek i bez wymagania od podatnika, aby dokonał ustaleń, do których nie jest on zobowiązany, że ów podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż rzeczona dostawa wiązała się z przestępstwem w zakresie podatku od wartości dodanej, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego". Z przywołanego orzeczenia TSUE wynika wprawdzie, że nie ma generalnego wymogu badania kontrahenta z punktu widzenia podejmowanej transakcji co do jej charakteru, w celu upewnienia się, iż nie dopuszcza się on nieprawidłowości lub przestępstwa, zarówno od strony podmiotowej jak i przedmiotowej. Jednakże jeżeli podatnik zauważy nieprawidłowości dotyczące kontrahenta oraz że dostawy od tego kontrahenta mogą wiązać się z przestępstwem lub nadużyciem, to powinien upewnić się co do wiarygodności owego kontrahenta. W związku z tym naturalna powinna być dbałość podatnika o przebieg takich transakcji, aby nie rodziły wątpliwości co do ich legalności. Jeżeli bowiem podatnik nie podejmuje starań, ku temu właściwych, to sam niejako pozbawia się prawa odliczenia z uwagi na brak zgodności faktury z rzeczywistością, a zakres i rodzaj starań każdorazowo wyznaczają okoliczności towarzyszące transakcjom. W kontekście powyższego nie można zaakceptować stanowiska skarżącej, że otrzymanie towaru i zapłata za ten towar, nawet przelewem bankowym oraz posiadanie faktury są wystarczającymi przesłankami do uzyskania nieograniczonego prawa odliczenia podatku VAT z tej faktury bez wykazania, iż dokumentuje ona rzeczywiste zdarzenie gospodarcze między wystawcą faktury a jej odbiorcą. Mając na względzie okoliczności rozpatrywanej sprawy należy uznać, że organy podatkowe dokonały niezbędnych ustaleń stanu faktycznego i trafnie uznały, iż skarżąca przynajmniej powinna była wiedzieć o nieprawidłowościach po stronie rzekomego dostawcy paliwa. Co istotne strona w toku prowadzonego postępowania nie podważyła ustaleń dokonanych przez organy podatkowe, iż zakwestionowane faktury nie dokumentują faktycznego nabycia paliwa przez skarżącą od spółki A.. Wbrew twierdzeniom strony kwestia tego, czy podatniczka wiedziała lub powinna była wiedzieć, iż dostawy paliwa od spółki A. wiązały się z przestępstwem, było przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu wymiarowym, zakończonym decyzją ostateczną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od listopada 2008 r. do grudnia 2009 r. Wobec powyższego przesłanka wznowienia, wynikająca z art. 240 § 1 pkt 11 O.p., w postaci powołanego przez stronę wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 października 2015 r. (w sprawie C- 277/14) w sprawie PPUH S. sp.j. F. S., J. S., J. S., pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy I. D. zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. Z treści art. 240 § 1 pkt 11 O.p. wynika, że o spełnieniu przesłanki zawartej w tym przepisie można mówić, jeżeli orzeczenie TSUE "ma wpływ na treść wydanej decyzji", tzn. pomiędzy decyzją ostateczną a wyrokiem Trybunału istnieje związek tego rodzaju, że w świetle orzeczenia TSUE winna zapaść decyzja o treści innej niż decyzja rzeczywiście wydana. Sąd stwierdza, że wyrok TSUE z dnia 22 października 2015 r., który zwraca uwagę na kwestię świadomości podatnika w przypadku jego uczestnictwa w transakcjach będących elementem oszustwa podatkowego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy strony skarżącej, gdyż kwestia ta została wzięta pod uwagę w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. Jak wykazały organy I. D. wiedziała lub powinna była wiedzieć, że faktury pochodzące od spółki A. wiązały się z przestępstwem w zakresie podatku VAT. W tym stanie rzeczy orzeczenie TSUE z dnia 22 października 2015 r., w sprawie C- 277/14, nie mogło wpłynąć na wydanie wobec skarżącej decyzji innej niż ta, która istnieje w obrocie prawnym, a mianowicie ostatecznej decyzji z dnia [...] r. Nie sposób także przyznać racji skarżącej w kwestii sprzeczności regulacji polskiej u.p.t.u. z regulacjami unijnymi. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi, wydając zaskarżoną decyzję nie naruszono postanowień art. 240 § 1 pkt 11 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy zgromadziły w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa, dokonując ich prawidłowej wykładni. Wobec braku podstaw prawnych do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło