I SA/Po 860/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-05-09

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest właściwy do orzekania o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, po odmowie uzupełnienia wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do orzekania o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, nawet po odmowie uzupełnienia wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. NSA w uzasadnieniu odmowy uzupełnienia wyroku wskazał, że orzekanie o kosztach pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym należy do kompetencji sądu pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym przez referendarza sądowego lub sąd w składzie jednego sędziego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę KS na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Po tym wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i odmówił jej uzupełnienia w zakresie kosztów. Następnie adwokat JJ, który udzielał pomocy prawnej z urzędu, złożył wniosek do WSA o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – adwokatowi JJ tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu kwotę wraz z podatkiem VAT za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata JJ o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi KS na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – adwokatowi JJ tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu kwotę [...] ([...]) + [...] ([...]) tytułem podatku VAT za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę KS na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wcześniej referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika w osobie adwokata JJ. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, pismem z dnia [...] wniósł skargę kasacyjną od w.w wyroku. Pełnomocnik w skardze kasacyjnej wniósł m.in. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych albowiem koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 3094/15 oddalił skargę kasacyjną. Z protokołu rozprawy wynika, że na rozprawie w dniu [...] w imieniu skarżącego nikt się nie stawił. Pismem z dnia [...] adwokat JJ wniosła o uzupełnienie wyroku poprzez zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 3094/15 odmówił uzupełnienia w.w wyroku. W uzasadnieniu NSA wskazał, że nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy, albo sąd w składzie jednego sędziego. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.), które obowiązuje od dnia 02 listopada 2016 r., przy czym w § 22 w.w rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., i w którym w § 22 wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Skarga kasacyjna została złożona w dniu [...], a zatem zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm., dalej jako "rozporządzenie"). Przedmiotem zaskarżenia jest odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120,- zł. Z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w pierwszej instancji: w innej sprawie – 240 zł. Na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W myśl § 20 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Oświadczenie takie, jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik skarżącego zawarł w skardze kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, działaniem podjętym przez pełnomocnika w imieniu skarżącego, za które przysługuje wynagrodzenie, było sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. W tych okolicznościach należało przyznać adwokatowi JJ tytułem nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej wysokości [...] ([...]), która wynika z następującego rozliczenia: wynagrodzenie w wysokości [...] ([...]) + podatek VAT w wysokości [...] ([...]). Wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c), w zw. z § 2 ust. 3, § 20 rozporządzenia, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło