I SA/Po 863/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-09-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, wniesiona po uchybieniu terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, może zostać rozpoznana przez sąd administracyjny, jeśli skarżący uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Skarga na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego jest niedopuszczalna, jeśli skarżący nie wezwie organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia otrzymania interpretacji. Sąd może rozpoznać skargę mimo uchybienia terminu, jeśli stwierdzi brak winy skarżącego, jednakże ciężar udowodnienia braku winy spoczywa na skarżącym. W przypadku kwestionowania prawidłowości doręczenia przesyłki, niezbędne jest przedstawienie wiarygodnych środków dowodowych, takich jak wynik reklamacji pocztowej, a nie samo pismo skarżącego. Brak winy nie może być utożsamiany z brakiem możliwości zapoznania się z treścią interpretacji zamieszczonej w Biuletynie Informacji Publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący A. T. wniósł skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów dotyczącą podatku od towarów i usług. Interpretacja została wysłana na nieprawidłowy adres mailowy, a próby jej doręczenia listownego zakończyły się zwrotem przesyłki z powodu niepodjęcia awiza. Skarżący dowiedział się o interpretacji telefonicznie, a następnie osobiście odebrał jej kopię. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione po terminie, co organ uznał za podstawę do odrzucenia skargi. Skarżący zarzucił wadliwe doręczenie interpretacji i błędne uznanie wezwania za wniesione z uchybieniem terminu.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zarządzono zwrot uiszczonego wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu [...] września 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. T. na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] lutego 2017r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zarządzić zwrot od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz strony skarżącemu kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi Skarżący A. T. wniósł skargę na wskazaną w sentencji postanowienia interpretację indywidualną Ministra Finansów. Próbę doręczenia skarżącemu powyższej interpretacji podjęto dwukrotnie, tj. w dniach [...] lutego 2017 r. r. (pierwsze awizo) i [...] lutego 2017 r. (powtórne awizo). Przesyłka nie została przez skarżącego podjęta w terminie 14 dni od dnia pozostawienia w skrzynce oddawczej pierwszego awiza. W dniu [...] lutego 2017 r. nastąpił zwrot korespondencji do organu (k. [...] akt administracyjnych). W dniu [...] marca 2017 r skarżący skontaktował się telefonicznie z organem. Z informacji uzyskanych od organu okazało się, że organ wydał interpretację o nr [...] w dniu [...] lutego 2017 r., jednak informację na ten temat wysłał na nieprawidłowy adres mailowy. W związku z tym, ze pomimo dwukrotnego awizowania, żadne awizo nie dotarło do skarżącego, skarżący pismem z dnia [...] marca 2017 r. zwrócił się do organu o ponowne przesłanie przedmiotowej interpretacji. W dniu [...] kwietnia 2017 r. skarżący osobiście odebrał uwierzytelnioną kopię interpretacji indywidualnej. Natomiast w dniu [...] kwietnia 2017 r. (data stempla pocztowego) wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] maja 2017 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej poinformował stronę, że wezwanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Interpretacja została doręczona w oparciu o art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa"). w dniu [...] lutego 2017 r. Oznacza to, że termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa – wynikający z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") – upłynął z dniem [...] marca 2017 r. Wezwanie wpłynęło do organu w dniu [...] kwietnia 2017 r. (data wynikająca ze stempla pocztowego [...] kwietnia 2017r.), czyli czynności tej dokonano z uchybieniem terminu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a. Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 52 § 3 zdanie drugie Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Tym samym, w ocenie Dyrektora, to do kognicji Sądu należeć będzie ocena, czy pomimo wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa z uchybieniem terminu, skarga będzie mogła być rozpoznana. W dniu [...] czerwca 2017 r. skarżący, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Interpretację z dnia [...] lutego 2017 r., zarzucając jej m.in. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: "O.p.") oraz 52 § 3 P.p.s.a., przez wadliwe przyjęcie, że zaskarżona interpretacja została doręczona skarżącemu w dniu [...] lutego 2017 r. w sytuacji gdy, organ wadliwie powiadomił skarżącego o jej wydaniu, poprzez wysłanie informacji w tym zakresie na adres mailowy [email protected], w sytuacji gdy adresem mailowym wskazanym przez stronę był [email protected]. Ponadto skarżącemu nie pozostawiono pod wskazanym adresem, tak pierwszego jak i powtórnego awiza, co może być spowodowane okolicznością zamieszkiwania w tej samej klatce dwóch osób o nazwisku [...], czego konsekwencją było prawdopodobnie umieszczenie awiz pod nazwiskiem tej drugiej osoby. W konsekwencji doszło do uznania przez organ, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane przez skarżącego w dniu [...] kwietnia 2017 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, w sytuacji, gdy zostało wniesione w terminie dwóch tygodni od dnia prawidłowego doręczenia interpretacji przez organ, które miało miejsce [...] kwietnia 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, zaś z ostrożności procesowej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2 zd. 2 P.p.s.a., Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Wskazać należy, że art. 52 § 3 P.p.s.a., określając zasady dopuszczalności skargi na interpretację indywidualną, wymienia dwa warunki jej dopuszczalności tj. skarga może zostać przyjęta przez sąd do merytorycznego rozpoznania, o ile wyczerpany zostanie tok instancji, a więc skarżący wezwie organ, który wydał interpretację do usunięcia naruszenia prawa, a wezwanie to skieruje do organu w określonym w ustawie terminie czternastu dni od dnia otrzymania interpretacji indywidualnej. Warunki te muszą zostać spełnione łącznie, zaś niespełnienie któregokolwiek z nich czyni skargę niedopuszczalną. Odnosząc się do argumentacji skargi należy stwierdzić, że brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska, że przesyłka zawierająca indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego została stronie doręczona skutecznie w trybie art. 150 O.p. w dniu [...] lutego 2017 r. Wynikające z art.150 § 2 O.p. domniemanie, nie zostało przez skarżącego podważone. Domniemanie to ma charakter wzruszalny, lecz ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. W związku z powyższym Sąd przyjął, że interpretacja została skutecznie doręczona w dniu [...] lutego 2017 r., gdyż przesyłkę dwukrotnie awizowano, co wynika z adnotacji na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki doręczanej przez pocztę jeżeli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Podejmując próbę obalenia domniemania należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. Za taki wiarygodny środek dowodowy nie mogą być uznane pismo skarżącego z dnia [...] marca 2017 r. W przypadku kwestionowania prawidłowości doręczenia przesyłki, która według dokumentu poświadczenia odbioru zawiera wymagane informacje i dane, niezbędne jest przedstawienie wyniku reklamacji, rozpatrzonej przez Pocztę [...]. Skoro Minister Finansów wydał interpretację indywidualną w dniu [...] lutego 2017 r., którą skutecznie doręczono skarżącemu w dniu [...] lutego 2017 r. Ten właśnie dzień uznać należy za moment, w którym skarżący uzyskał wiadomość o wydaniu interpretacji. W świetle powołanego art. 52 § 3 P.p.s.a. skarżący powinien, w terminie czternastu dni od dnia otrzymania interpretacji indywidualnej tj. do dnia [...] marca 2017 r. (poniedziałek), wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący nie spełnił tego warunku, ponieważ wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa dopiero w dniu [...] kwietnia 2017 r., a więc z naruszeniem ww. ustawowego terminu. Oczywistym jest, w przypadku doręczenia pisma w sposób zastępczy, że strona dowiedziała się o wydanej na jej wniosek interpretacji w dniu [...] marca 2017 r., tj. gdy uzyskała telefoniczną informację od organu. Niemniej, w takim wypadku, to strona powinna uprawdopodobnić brak zawinienia w podjęciu czynności odebrania pisma przechowywanego przez okres 14-dni, a następnie podjęciu czynności wezwania organu do usunięciu naruszenia prawa. Skoro skarżący dowiedział się o wydanej wobec niego interpretacji w dniu [...] marca 2017 r. to 14 dniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa upłynął w dniu [...] marca 2017 r. Wezwanie zostało złożone dopiero [...] kwietnia 2017 r. Należy stwierdzić, że kryterium braku winy, jako przesłanka rozpoznania sprawy przez sąd, mimo uchybienia terminu, o czym stanowi art. 52 § 3 P.p.s.a. wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem o braku winy można mówić w sytuacji, gdy skonfrontowanie danej przeszkody z obiektywnymi miernikami staranności doprowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania nawet przy użyciu największego, możliwego w danych warunkach, wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego trzeba mieć na uwadze to, że wszystkie wydane akty są niezwłocznie zamieszczane w Biuletynie Informacji Publicznej. Tak więc nie można mówić o braku zawinienia w dotrzymaniu procesowego terminu wezwania organu do usunięciu naruszenia prawa, z uwagi na brak możliwości zapoznania się z treścią interpretacji, która została wydana wobec skarżącego. Trzeba przy tym podkreślić, że skarżący, poza kwestionowaniem prawidłowości doręczenia interpretacji, nie przedstawia żadnych innych argumentów na okoliczność braku zawinienia w uchybieniu terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu, z treści art. 52 § 3 P.p.s.a. wywieść należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dokonane po upływie terminu tam określonego jest bezskuteczne. Wykładnia językowa tego przepisu wskazuje wyraźnie, iż 14-dniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa stanowi element konieczny "skuteczności" takiego wezwania. Przy czym skuteczne wezwanie oznacza wezwanie wniesione zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a., a więc wyczerpujące drogę administracyjną poprzedzającą wniesienie skargi sądowo-administracyjnej. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone po upływie ustawowego 14-dniowego terminu, a więc wezwanie bezskuteczne, wyłącza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a. W konkluzji Sąd stwierdza, że skarga była niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło