I SA/Po 867/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Michał Ilski po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi X. X. i Y. X. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; postanawia 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P.. X. X. oraz Y. X. pismem z 19 września 2018 r. wnieśli skargę na wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 19 października 2018 r. wzywające skarżących do solidarnego uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł skarżący wniósł sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca podniósł, że zarówno on jak i jego małżonka są osobami biednymi bez majątku. Skarżący z małżonką utrzymują się z renty i emerytury. Podniesiono również, że kwota [...]zł to znaczny wydatek. Wnioskodawca nie ma wraz z małżonką pieniędzy na ponoszenie kosztów sądowych ani wiedzy pozwalającej na prowadzenie sprawy bez prawnika. Z zawartego we wniosku oświadczenia wynika, że skarżący tworzy gospodarstwo domowe wraz ze swoją małżonką. Do skarżącego na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej należy dom o pow. [...] m2 o wartości ok. [...] zł jak i działka o pow. [...] m2 o wartości [...] zł. Wnioskodawca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych wierzytelności, innych praw majątkowych jak również przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Dochody skarżącego z tytułu renty wynoszą [...] zł zaś dochody jego małżonki z tytułu emerytury [...] zł. Zobowiązania oraz stałe wydatki gospodarstwa domowego skarżącego w skali miesiąca obejmują wydatki z tytułu: gazu [...] zł, energii elektrycznej [...] zł, leków [...] zł, odbioru odpadów [...] zł. Kwartalnie gospodarstwo wnioskodawcy obciążają wydatki z tytułu ubezpieczenia [...] zł, podatku od nieruchomości ok. [...] zł oraz wody [...] zł. Na węgiel oraz ubezpieczenie samochodu gospodarstwo domowe skarżącego przeznacza odpowiednio [...] zł oraz [...] zł. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący dołączył polisę ubezpieczenia na dom, z której wynika, że miesięczna kwota składki wynosi [...] zł oraz potwierdzenie wpłaty podatku od nieruchomości. Zarządzeniem referendarza sądowego z 05 listopada 2018 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie wskazanych w tym zarządzeniu dokumentów oraz informacji. Przesyłką nadaną 13 listopada 2018 r. wnioskodawca przedłożył: - druk [...] z którego wynika, że dochód wnioskodawcy w 2017 r. z tytułu emerytur oraz rent wynosił [...] zł; - druk [...] z którego wynika, że dochód wnioskodawcy w 2016 r. z tytułu emerytur oraz rent wynosił [...] zł; - decyzję Wójta Gminy R. z 16 maja 2018 r. zmieniającej decyzję z 06 lutego 2015 r. poprzez zwiększenie wymiaru podatku o [...] zł; - odcinek przekazu pocztowego świadczenia rentowego skarżącego za październik 2018 r.; - druk [...] z którego wynika, że dochód małżonki skarżącego w 2017 r. z tytułu emerytur oraz rent wynosił [...] zł; - decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z 22 lutego 2018 r. przyznającą żonie wnioskodawcy jednorazowy zasiłek celowy w kwocie [...]zł, ze wskazanej decyzji wynika również, że dochód na osobę w rodzinie małżonki skarżącego wynosi [...] zł, w decyzji tej wskazuje się również, że na dochód rodziny składa się dochód z gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha; - decyzję Wójta Gminy R. z 06 lutego 2018 r., ustalającą skarżącemu oraz jego małżonce łączne zobowiązanie pieniężne za 2018 r. na kwotę [...]zł; - decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z 21 sierpnia 2018 r. przyznającą żonie wnioskodawcy jednorazowo świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w kwocie [...]zł, ze wskazanej decyzji wynika również, że dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł; - odcinek przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego żony skarżącego za październik 2018 r.; Zarządzeniem referendarza sądowego z 14 listopada 2018 r. zwrócono się do skarżącego m. in. o wyjaśnienie czy skarżący bądź jego małżonka są właścicielami, posiadaczami lub dzierżawcami gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha wskazanego w decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z 22 lutego 2018 r., nr [...] W piśmie z 21 listopada 2018 r. skarżący wyjaśnił, że nie był właścicielem, posiadaczem ani dzierżawcą gospodarstwa rolnego podobnie jak jego żona. Wnioskodawca oświadczył również, że nie posiada rachunku bankowego, lokat, karty kredytowej. Skarżący opisał również stan swojego zdrowia, sytuacje mieszkaniową oraz okoliczności związane z zalewaniem działki. Do omawianego pisma dołączono m. in. pismo kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. potwierdzające wyjaśnienia w przedmiocie omyłki we wskazanej ostatnio decyzji oraz pisma odnoszące do należącej do skarżącego oraz jego małżonki działki. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy okazał się zasadny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarty w przytoczonym ostatnio przepisie zwrot "gdy wykaże" świadczy o tym, że ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Strona, która chce skorzystać z prawa pomocy powinna podać we wniosku okoliczności wskazujące na brak środków wystarczających na pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem w postępowaniu sądowym. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady zgodnie z którą każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątkowy charakter przepisów regulujących przesłanki przyznawania prawa pomocy oznacza, że nie można ich interpretować według zasad wykładni rozszerzającej. Zwolnienie strony od kosztów sądowych jest bowiem przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na Skarb Państwa. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca wraz z małżonką utrzymują się z renty i emerytury. Wysokość renty skarżącego wynosi [...] zł zaś wysokość emerytury jego małżonki [...] zł. Trudna sytuacja finansowa skarżącego oraz jego małżonki znajdują potwierdzenie w decyzjach przyznających zasiłek celowy oraz jednorazowe świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności. Skarżący jak i jego małżonka nie posiadają żadnego wartościowego majątku, który mógłby stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zestawienie opisanych powyżej okoliczności prowadzi do wniosku, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.