I SA/Po 867/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Michał Ilski po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi X. X. i Y. X. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; postanawia 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P.. X. X. oraz Y. X. pismem z 19 września 2018 r. wnieśli skargę na wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 19 października 2018 r. wzywające skarżących do solidarnego uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł skarżąca wniosła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni podniosła, że zarówno ona jak i jej małżonek są osobami biednymi bez majątku. Skarżąca z małżonkiem utrzymują się z renty i emerytury. Podniesiono również, że kwota [...]zł to znaczny wydatek. Wnioskodawczyni nie ma wraz z małżonkiem pieniędzy na ponoszenie kosztów sądowych ani wiedzy pozwalającej na prowadzenie sprawy bez prawnika. Z zawartego we wniosku oświadczenia wynika, że skarżąca tworzy gospodarstwo domowe wraz ze swoim małżonkiem. Do skarżącej na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej należy dom o pow. [...] m2 o wartości ok. [...] zł jak i działka o pow. [...] m2 o wartości [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych wierzytelności, innych praw majątkowych jak również przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Dochody skarżącej z tytułu emerytury wynoszą [...] zł zaś dochody jej małżonka z tytułu renty [...] zł. Zobowiązania oraz stałe wydatki gospodarstwa domowego skarżącej w skali miesiąca obejmują wydatki z tytułu: gazu [...] zł, energii elektrycznej [...] zł, leków [...] zł, odbioru odpadów [...] zł. Kwartalnie gospodarstwo wnioskodawczyni obciążają wydatki z tytułu ubezpieczenia [...] zł, podatku od nieruchomości ok. [...] zł oraz wody [...] zł. Na węgiel oraz ubezpieczenie samochodu gospodarstwo domowe skarżącej przeznacza odpowiednio [...] zł oraz [...] zł. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca dołączyła dowód wpłaty składki na ubezpieczenie. Zarządzeniem referendarza sądowego z 05 listopada 2018 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie wskazanych w tym zarządzeniu dokumentów oraz informacji. Przesyłką nadaną 13 listopada 2018 r. wnioskodawczyni przedłożyła: - druk [...] z którego wynika, że dochód skarżącej w 2017 r. z tytułu emerytur oraz rent wynosił [...] zł; - decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z 22 lutego 2018 r. przyznającej wnioskodawczyni jednorazowy zasiłek celowy w kwocie [...]zł, ze wskazanej decyzji wynika również, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosi [...] zł, w decyzji tej wskazuje się również, że na dochód rodziny składa się dochód z gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha; - decyzję Wójta Gminy R. z 06 lutego 2018 r., ustalającą skarżącej oraz jego małżonce łączne zobowiązanie pieniężne za 2018 r. na kwotę [...]zł; - decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z 21 sierpnia 2018 r. przyznającą wnioskodawczyni jednorazowo świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w kwocie [...]zł, ze wskazanej decyzji wynika również, że dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł; - odcinek przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego skarżącej za październik 2018 r.; - druk [...] z którego wynika, że dochód małżonka skarżącej w 2017 r. z tytułu emerytur oraz rent wynosił [...] zł; - druk [...] z którego wynika, że dochód małżonka skarżącej w 2016 r. z tytułu emerytur oraz rent wynosił [...] zł; - decyzję Wójta Gminy R. z 16 maja 2018 r. zmieniającej decyzję z 06 lutego 2015 r. poprzez zwiększenie wymiaru podatku o [...] zł; - odcinek przekazu pocztowego świadczenia rentowego małżonka skarżącej za październik 2018 r. Zarządzeniem referendarza sądowego z 14 listopada 2018 r. zwrócono się do skarżącej m. in. o wyjaśnienie czy skarżąca bądź jej małżonek są właścicielami, posiadaczami lub dzierżawcami gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha wskazanego w decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z 22 lutego 2018 r., nr [...] W piśmie z 21 listopada 2018 r. skarżąca wyjaśniła m. in., że nie była właścicielem, posiadaczem ani dzierżawcą gospodarstwa rolnego podobnie jak jej małżonek. Wnioskodawczyni oświadczyła również, że nie posiada rachunku bankowego, lokat, karty kredytowej. Skarżąca przedstawiła również stan zdrowia swojego męża, sytuacje mieszkaniową oraz okoliczności związane z zalewaniem działki. Do omawianego pisma dołączono m. in. pismo kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. potwierdzające wyjaśnienia w przedmiocie omyłki we wskazanej ostatnio decyzji oraz pisma odnoszące do należącej do skarżącej oraz jej małżonka działki. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy okazał się zasadny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarty w przytoczonym ostatnio przepisie zwrot "gdy wykaże" świadczy o tym, że ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Strona, która chce skorzystać z prawa pomocy powinna podać we wniosku okoliczności wskazujące na brak środków wystarczających na pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem w postępowaniu sądowym. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady zgodnie z którą każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątkowy charakter przepisów regulujących przesłanki przyznawania prawa pomocy oznacza, że nie można ich interpretować według zasad wykładni rozszerzającej. Zwolnienie strony od kosztów sądowych jest bowiem przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na Skarb Państwa. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem utrzymują się z renty i emerytury. Wysokość emerytury skarżącej wynosi [...] zł, renta małżonka wnioskodawczyni wynosi [...] zł. Trudna sytuacja finansowa skarżącej oraz jej małżonka znajduje potwierdzenie w decyzjach przyznających zasiłek celowy oraz jednorazowe świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności. Skarżąca jak i jej małżonek nie posiadają żadnego wartościowego majątku, który mógłby stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zestawienie opisanych powyżej okoliczności prowadzi do wniosku, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.