I SA/Po 867/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 marca 2019r. sprawy ze skargi ATR na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...], na podstawie art. 13 § 1 pkt 3, art. 220 § 1 i art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. - "O.p."), po rozpoznaniu odwołania Y. X. i X. X. od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określania łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym za 2018 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2018 r., doręczona została podatnikom w dniu [...] maja 2018 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. podatnicy złożyli odwołanie od decyzji wnosząc o jej uchylenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że ostatnim dniem na skuteczne zaskarżenie decyzji był dzień [...] maja 2018 r., tymczasem odwołanie zostało złożone w siedzibie organu w dniu [...] czerwca 2018 r. Organ wyjaśnił, że 14 dniem liczonym od dnia [...] maja 2018 r. (dzień bezpośrednio następujący po dniu, w którym decyzja została skutecznie doręczona stronie) był [...] maja 2018 r. i był to ostatni dzień na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia od w/w decyzji. Tymczasem złożone ono zostało bezpośrednio w siedzibie organu w dniu [...] czerwca 2018 r., tj. z uchybieniem terminowi na jego wniesienie. W skardze z dnia [...] września 2018 r. skarżący zaskarżyli postanowienie Kolegium, podnosząc argumenty i kwestie, które nie wpływają na treść wydanego rozstrzygnięcia. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1308 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z regulacją art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wymienione postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem kończącym postępowanie, wobec czego możliwe było rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] maja 2018 r. Sąd uznał, że nie narusza ono prawa. Istota sporu sprowadza się do kwestii, czy skarżący złożyli odwołanie od decyzji organu I instancji w terminie oraz czy decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona. W pierwszej kolejności należy wskazać, że istotą postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest jedynie ustalenie faktu, czy zostało wniesione w terminie, a zatem czy w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy miał podstawy do uznania naruszenia terminu. Art. 228 § 1 pkt 2 O.p. nakłada na organ odwoławczy obowiązek badania terminowości wniesienia odwołania i stwierdzenia w formie postanowienia uchybienia terminowi do jego wniesienia. Wskazać należy, że wśród ustawowych terminów, których zachowanie jest koniecznym warunkiem skutecznego dokonania określonych czynności procesowych O.p. wymienia, m.in. termin do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Dla skutecznego wniesienia odwołania strona nie jest zobligowana do osobistego stawiennictwa i jego złożenia w siedzibie organu, ponieważ stosownie do art. 12 § 6 pkt 2 O.p ma także możliwość, m.in. wniesienia odwołania za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej operatora publicznego, bądź wysłania w formie dokumentu elektronicznego (art. 12 § 6 pkt 1 O.p.). Niezależnie od wyboru sposobu jego wniesienia, w każdym przypadku strona jest zobowiązana dokonać tej czynności w terminie wynikającym z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania następuje z urzędu, a w postępowaniu w tym przedmiocie organ zobowiązany jest określić dwie daty, datę doręczenia decyzji i datę upływu terminu do złożenia odwołania. W jego toku następuje ocena skuteczności doręczenia decyzji i zachowania terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 12 § 1 O.p., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Według art. 12 § 5 O.p. upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy wyjaśnić, że w decyzji z dnia [...] maja 2018 r. organ I instancji pouczył prawidłowo stronę o przysługującym prawie do wniesienia odwołania oraz o trybie określonym w art. 223 O.p. wskazując, że organem, do którego wnosi się odwołanie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., oraz że odwołanie wnosi się za pośrednictwem Wójta Gminy R. w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Z akt sprawy wynika, że decyzja została doręczona podatnikom [...] maja 2018 r., a zatem ostatnim dniem na złożenie odwołania był [...] czerwca 2018 r. (piątek), bowiem [...] maja 2018 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy (Boże Ciało). Organ wprawdzie nie zwrócił uwagi na zasadę wynikającą z art. 12 § 5 O.p. i wskazał jako ostatni dzień na złożenie odwołana [...] maja 2018 r. zamiast [...] czerwca 2018 r., jednak nie miało to wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone w dniu [...] czerwca 2018 r., a zatem z uchybieniem terminu na dokonanie tej czynności. Zauważyć należy, że termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, co oznacza, że po upływie tego terminu decyzja organu I instancji staje się ostateczna, a wniesienie odwołania jest z mocy prawa bezskuteczne i to bez względu na przyczyny spóźnienia. Tak więc ostatnim dniem na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia od decyzji organu I instancji był [...] czerwca 2018 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95, BS 1997, nr 5, poz. 32), co też organ w przedmiotowej sprawie uczynił. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości fakt, że strona uchybiła terminowi wskazanemu w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Sąd podzielił więc stanowisko organu, że odwołanie zostało złożone po terminie. W tej sytuacji organ odwoławczy był zobligowany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Dodać należy, że czynność ta jest zastrzeżona wyłącznie dla organu odwoławczego. Natomiast organy podatkowe są obowiązane wnikliwie badać wszystkie okoliczności związane z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. J. Brolik Komentarz do art. 228 O.p., publ. LEX). Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 28 września 2018 r. o sygn. II FSK 1206/18 stwierdził wprost, że przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. ma charakter bezwarunkowy, co wynika między innymi ze zwrotu : "organ odwoławczy stwierdza". Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.