I SA/Po 87/07

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-02-08

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko w części, biorąc pod uwagę sytuację majątkową, finansową i rodzinną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony tylko w części, poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad określoną kwotę. Sąd uznał, że argumentacja skarżącego o braku środków finansowych nie była wiarygodna, ponieważ osiągał on stały dochód, posiadał majątek ruchomy i nieruchomości, a także korzystał z pomocy finansowej innych osób. Prawo pomocy nie może być traktowane jako forma kredytu państwa, a jego udzielenie powinno być ograniczone do przypadków obiektywnej niemożności zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.
Stan faktyczny
Skarżący W.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. W uzasadnieniu podał brak środków finansowych na pokrycie opłaty, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną. Sąd analizował jego dochody, majątek (nieruchomości, samochody, środki na rachunkach bankowych) oraz wydatki.
Rozstrzygnięcie
1. Udzielono skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę [...]; 2. Oddalono wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące październik, listopad i grudzień 2001r. postanawia: 1. udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę [...]; 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/V.Mielcarek Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [....] oddalił skargę W.J., reprezentowanego przez doradcę podatkowego K.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Wobec tego skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego W.M. pismem z dnia [...] wniósł skargę kasacyjną. Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie [...]. W tej sytuacji skarżący złożył sporządzony w dniu [....] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada dostatecznych środków pieniężnych by dokonać opłaty kosztów sądowych w wysokości [...]. Od [...] do [...] prowadził działalność gospodarczą w zakresie produkcji spirytusu skażonego. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego decyzjami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określone zostało zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za [....] w kwocie [...]. Zdaniem skarżącego zobowiązanie podatkowe określone zostało bezpodstawnie, z rażącym naruszeniem prawa. Od [....] skarżący nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Brak środków pieniężnych na zakup środków produkcji uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej. Określona zaległość podatkowa w podatku akcyzowym za lata [....] uniemożliwia uzyskanie kredytu bankowego. Posiadany majątek ruchomy został zabezpieczony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na poczet określonego zobowiązania. Obecnie skarżący otrzymuje środki pieniężne z renty i wynajmu mieszkania w łącznej kwocie netto [...] zł. Środki te nie wystarczają na zabezpieczenie egzystencji jego rodziny. Zwolnienie z kosztów sądowych pozwoli na rozpatrzenie skargi kasacyjnej. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synami w wieku [...] i [...] lat. Posiada dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie na wynajem o powierzchni [...] m2, działkę gruntu o powierzchni [...] m2, budynek gorzelni położony na działce o powierzchni [...], środki pieniężne w banku w wysokości [...] zł i [....] samochody osobowe: D., rok prod. [...], i F., rok prod. [....]. Wskazał, że osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku i nie pracują. Skarżący z tytułu renty uzyskuje dochód w wysokości [...]ł brutto i z tytułu wynajmu mieszkania w wysokości [...] brutto. Do wniosku załączył kserokopię protokołu zabezpieczenia ruchomości, wnioski o wpis hipoteki przymusowej, zeznanie podatkowe za [...] i [...]. W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy W.J. w piśmie z dnia [...] wskazał, że miesięczne koszty utrzymania jego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą około [...], przy czym wyżywienie [...], woda [....], opał [....], energia elektryczna [...] zł, telefon służbowy [....], wywóz nieczystości [....], środki utrzymania czystości [...] zł, paliwo [....], abonament telewizyjny [....], koszty nauki syna [....], ubezpieczenie KRUS [....]. Skarżący wskazał, że ponoszone przez niego wydatki na utrzymanie rodziny przekraczają uzyskiwane przez niego dochody i wobec tego wspiera go córka K. przebywająca od [...] w [...]. Skarżący podał, że zarówno on jak i jego rodzina nie korzystają z pomocy opieki społecznej i nie uzyskują dodatkowego dochodu. Żona skarżącego jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna. Od [....] do 22 [....] otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych. Obecnie nie otrzymuje zasiłku. Skarżący podał, że posiada [...] samochody osobowe: D. rocznik [...] o wartości rynkowej [....] i F., rocznik [...] o wartości rynkowej [...]. Do pisma załączył kserokopie zeznania podatkowego za [...], z którego wynika, że dochód skarżącego z najmu wyniósł [....], z renty [...], przychód z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodu [...] i strata [....], dochód z innych źródeł niewymienionych w wierszach od 1 do 7 (w tym emerytury-renty z zagranicy) [....]. Skarżący podał, że w zeznaniu podatkowym za [...] wykazał przychody i koszty z działalności gospodarczej. Wykazane przychody dotyczą wpływów gotówkowych związanych z działalnością gospodarczą z lat poprzednich, a wykazane koszty dotyczą utrzymania i zabezpieczenia gorzelni, jak: energia, amortyzacja, ubezpieczenie gorzelni, koszty konserwacji. Skarżący podał, że synowie nie składali zeznań podatkowych za [...]. Skarżący załączył także kserokopie wyciągów z rachunku bankowego, z którego wynika m.in., że saldo na rachunku bankowym dotyczącym działalności gospodarczej na dzień [...] wynosi [...], natomiast na rachunku bankowym - depozytowym wynosi [...]. Załączył również zaświadczenie o zarejestrowaniu małżonki w Urzędzie Pracy jako bezrobotna w okresie od dnia [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] W.J. w odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że na nieruchomościach będących jego własnością nie zostały do dnia dzisiejszego dokonane wpisy hipoteki przymusowej. Zostały przesłane jedynie przez organ egzekucyjny wnioski o dokonanie wpisu. Córka skarżącego w [....] odwiedziła wnioskodawcę jeden raz i pozostawiła jemu środki pieniężne o równowartości około [....]. Przekazów pieniężnych nie było. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę [...]. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący osiąga bowiem stały miesięczny dochód, który jest wyższy od najniższego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Ponadto w [...] skorzystał z pomocy finansowej córki. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący korzystał również z pomocy finansowej brata w wysokości około [...] (karta nr [....] akt sądowych). Posiada również majątek ruchomy jak i nieruchomości, który może być również źródłem finansowania wpisu od skargi kasacyjnej. Wprawdzie organ egzekucyjny wystąpił do Sądu Rejonowego o ustanowienie hipotek przymusowych na nieruchomościach skarżącego, natomiast majątek ruchomy został zabezpieczony przez komornika, to jednak skarżący może z tytułu najmu samochodów, budynku gorzelni, a nawet części domu uzyskać dodatkowy dochód. Na rachunkach bankowych należących do niego wykazał, że posiada środki pieniężne. Nie są to wysokie kwoty, gdyż na jednym z rachunków saldo wyniosło [...], a to pozwala na uiszczenie choć w części wpisu od skargi kasacyjnej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę fakt, że skarżący zaskarżył do tut. Sądu [...] wyroki i łączna wartość wpisów od skarg kasacyjnych wynosi [...]. Ponadto należy zauważyć, że prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącego, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w całości, tym bardziej, że skarżący był przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w znacznym rozmiarze. Świadczą o tym kwoty przychodów jakie uzyskał zarówno w [...] jak i w [...]. Redukcja wysokości wpisu od skargi kasacyjnej od kwoty [...] do kwoty [...] stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło