I SA/Po 872/22
WyrokWSA w Poznaniu2023-01-27
Skład orzekający: Katarzyna Wolna – Kubicka, Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu zabezpieczającym można skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego lub zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia?Ratio decidendi
W postępowaniu zabezpieczającym nie można skutecznie podnieść zarzutu nieistnienia obowiązku podatkowego, ponieważ postępowanie to służy jedynie zabezpieczeniu wykonania przyszłego obowiązku, a nie weryfikacji jego istnienia. Zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia jest dopuszczalny, ale w tym konkretnym przypadku został uznany za niezasadny, ponieważ decyzja organu i zarządzenia zabezpieczenia precyzyjnie określały zobowiązania podatkowe.Stan faktyczny
Skarżący T. R. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej zarzutu nieistnienia obowiązku i umorzył postępowanie w tej części, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji dotyczące zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia. Skarżący kwestionował dopuszczalność podniesienia zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym oraz sposób określenia obowiązku w zarządzeniach zabezpieczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi T. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, oddala skargę
I SA/Po 872/22
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z 9 września 2022 r., nr [...] [...], po rozpatrzeniu zażalenia T. R. ( skarżącego), na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z 22 czerwca 2022 r., nr [...], w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku, wniesionego w postępowaniu zabezpieczającym, prowadzonym na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z 27 stycznia 2022r o nr od [...] do [...] uchylił zaskarżone postanowienie w części nieistnienia obowiązku i umorzył postępowanie przed organem I instancji w tej części, w pozostałej części, dotyczącej zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia , zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Organ ustalił następujący stan faktyczny: Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] wydał 10 stycznia 2022 r. decyzję nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami z tytułu podatku od towarów i usług oraz dokonania zabezpieczenia na majątku T. R. i na majątku wspólnym T. R. i jego małżonki przybliżonych zobowiązań podatkowych wraz z przybliżonymi należnymi odsetkami w podatku od towarów i usług za okresy: od października do grudnia 2018 r. i od stycznia do lipca 2019 r. oraz zabezpieczył przed wydaniem decyzji w/w zobowiązania w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwlokę w wysokości [...] zł obliczonymi od terminów płatności do dnia wydania decyzji. Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji. Decyzją z 12 maja 2022 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Skarżący złożył skargę na tę decyzję do sądu.
W oparciu o wydane 10 stycznia 2022 r. orzeczenie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] 27 stycznia 2022 r. wystawił na podstawie art. 155 u.p.e.a. zarządzenia zabezpieczenia o nr od [...] do nr [...], które doręczono T. R. 2 maja 2022 r. Jednocześnie wystawiono kolejne zarządzenia zabezpieczenia, które były podstawą wniosku z 9 lutego 2022 r. o wpis hipoteki przymusowej w księgach wieczystych o numerach KW [...] i KW [...] Była to jedyna forma zabezpieczenia, jaką zastosowano. Ze względu na przewidywaną wartość nieruchomości, która przewyższa zabezpieczone kwoty, nie było zasadne zastosowanie innych form zabezpieczenia, takich jak blokada środków pieniężnych na rachunku bankowym.
Pismami z 6 maja 2022 r. T. R., działając przez pełnomocnika, wniósł zarzuty do ww. zarządzeń zabezpieczenia, odrębnie do każdego zabezpieczenia. Jako podstawy złożonych zarzutów powołał art. 33 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a., czyli nieistnienie obowiązku oraz określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia.
Uzasadniając zarzut nieistnienia obowiązku podniósł, że decyzja organu nie jest ostateczna, a pomimo nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności nie powinna być wykonywana gdyż jej treść, a także przytoczone przez organ stanowisko, a także rzekomo spełnione przez zobowiązanego przesłanki stanowiące o konieczności zabezpieczenia nie odpowiadają prawu, a nadto nie wykazują, wbrew twierdzeniom organu, konieczności ustanowienia przedmiotowego zabezpieczenia, przy czym wykonanie zarządzenia o zabezpieczeniu doprowadzi do niesłusznego zajęcia środków pieniężnych zobowiązanego. Ponadto stwierdził, iż fakt, że decyzja, stanowiąca rzekomą podstawę obowiązku została wydana ze wskazaniem na "przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów usług przed wydaniem decyzji, wskazuje że stanowi ona w rzeczywistości "przed-decyzję", a obowiązek został jedynie określony w sposób przybliżony, nie natomiast w sposób konkretny i mogący tym samym stanowić faktyczną podstawę ustanowienia zabezpieczenia. Skarżący zarzucił też, na podst. art. 33 § 2 pkt 2 ppkt a) u.p.e.a. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, a to z uwagi na fakt, iż decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia 10 stycznia 2022 r., zawiera jedynie ogólne wskazanie na łączną kwotę zabezpieczenia, natomiast nie określa jednostkowego zabezpieczenia ze wskazaniem na poszczególne miesiące, przy czym przedmiotowe zarządzenie w sprawie zabezpieczenia opiewa jedynie na kwotę za miesiąc czerwiec 2019 r, co w ocenie zobowiązanego świadczy o niezgodności w określeniu obowiązku przez organ w zarządzeniu zabezpieczenia wobec treści obowiązku wynikającego z orzeczenia.
Zobowiązany wniósł o uznanie zarzutów i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w całości.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] jako organ zabezpieczający, postanowieniem z 19 maja 2022 r. zawiesił postępowanie zabezpieczające w oparciu o przepis art. 56 § 3 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a.
Następnie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] działając jako wierzyciel, po rozpatrzeniu wniesionych zarzutów postanowieniem z 22 czerwca 2022r. oddalił zarzut nieistnienia obowiązku określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., oraz oddalił zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, wskazany w art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a.
W podjętym rozstrzygnięciu odniósł się do wszystkich zarządzeń zabezpieczenia i złożonych w stosunku do nich zarzutów. W jego ocenie brak było podstaw do traktowania każdego zarządzenia zabezpieczenia, jako odrębnej sprawy i w związku z tym wydania odrębnych rozstrzygnięć.
Kwestionując rozstrzygnięcie organu I instancji T. R. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 34 § 2 pkt. 1 u.p.e.a. poprzez niesłuszne jego zastosowanie i oddalenie zarzutów podniesionych przez zobowiązanego do zarządzeń o zabezpieczeniu, w sytuacji nieistnienia obowiązku podatkowego oraz określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, wskazany w art. 33 § 2 pkt. 2 ppkt. a) u.p.e.a.
- art. 33 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a., czyli nieistnienie obowiązku oraz określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia z uzasadnieniem takim samym jak we wcześniej sformułowanych zarzutach
- art. 33 § 1, § 2 pkt. 2 § 3, 4 pkt. 2 O.p. w zw. z art. 160 § 1 u.p.e.a., poprzez błędną jego wykładnię i niesłuszne zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające dokonanie przez organ podatkowy zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji, takie jak obawa niewykonania przez zobowiązanego przyszłego zobowiązania podatkowego oraz wyzbycia się jego majątku, w sytuacji gdy zobowiązany wykonywał i wykonuje ciążące na nim zobowiązania podatkowe uiszczając je regularnie oraz jego sytuacja finansowa i majątkowa wskazuje, iż nieuzasadnione są obawy, że zobowiązany zaprzestanie wykonywania przyszłego zobowiązania podatkowego
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, uchylił zaskarżone postanowienie w części nieistnienia obowiązku i umorzył postępowanie przed organem I instancji w tej części, w pozostałej części, dotyczącej zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia , zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu swojego postanowienia organ II instancji stwierdził, że w postępowaniu zabezpieczającym zobowiązany nie może skutecznie podnieść wszystkich zarzutów określonych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Decyzja zabezpieczająca nie kształtuje sama w sobie obowiązków zobowiązanego jako podatnika, a więc nie można opierać zarzutu na nieistnieniu obowiązku. Taki obowiązek nie został bowiem w decyzji zabezpieczającej wykreowany. W postępowaniu zabezpieczającym zarzuty określone w art. 33 u.p.e.a. nie mogą być stosowane wprost, bowiem art. 166b u.p.e.a. stanowi o odpowiednim stosowaniu tego przepisu. Oznacza to, że wskazane w art. 166b przepisy mają zastosowanie, lecz z niezbędnymi modyfikacjami, podyktowanymi specyfiką postępowania zabezpieczającego. Zajęcie zabezpieczające, dokonane przez organ egzekucyjny nie zmierza do wykonania obowiązku, ale jedynie zabezpiecza jego realizację w przyszłości. Jego cel jest odmienny od celu zajęcia egzekucyjnego, które ma doprowadzić do przymusowego wykonania obowiązku. W ocenie Dyrektora, na etapie postępowania zabezpieczającego, będącego postępowaniem pomocniczym do postępowania egzekucyjnego, nie podlegają rozpatrzeniu zarzuty dotyczące sposobu powstania i wymagalności obowiązku, jego istnienia czy wygaśnięcia. Postępowanie to jest postępowaniem odrębnym od postępowania egzekucyjnego i ma na celu jedynie wykonanie woli wierzyciela w postaci zabezpieczenia realizacji obowiązku w przyszłości, wyrażonej w dokumencie urzędowym, jakim jest zarządzenie zabezpieczenia. Organ zabezpieczający bada jedynie formalną poprawność zarządzenia zabezpieczenia, zaś w sprawie zarzutów nie podlegają rozpatrzeniu zarzuty dotyczące braku uzasadnienia przesłanek, o których stanowi art. 33 O.p., czy też kwestionujące istnienie obowiązku, jego wymagalność czy wygaśnięcie. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie brak było podstaw materialnoprawnych do merytorycznego rozpoznawania zarzutów nieistnienia obowiązku w postępowaniu zabezpieczającym i wydania orzeczenia o oddaleniu zarzutów określonych w przepisie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dlatego na podst. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art 105 kpa uchylił zaskarżone postanowienie w części nieistnienia obowiązku i umorzył postępowanie przed organem I instancji w tej części.
Natomiast w pozostałej części zaskarżone postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy. Organ II instancji stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do przyjęcia, że z treści zarządzeń zabezpieczających wynika, iż określenie w nich obowiązków skarżącego nastąpiło niezgodnie z treścią decyzji zabezpieczających. Prawidłowość orzeczenia stanowiącego podstawę wydania zarządzeń zabezpieczenia potwierdził organ odwoławczy w decyzji z 12 maja 2022 roku nr [...] Decyzja organu I instancji stała się zatem ostateczna, a tym samym potwierdzono trafność zawartych w niej argumentów, w tym tych odnoszących się do konieczności zabezpieczenia. W decyzji z 10 stycznia 2022 roku nr [...] określono dla T. R. przed wydaniem decyzji, przybliżone kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług do zapłaty za poszczególne miesiące 2018 i 2019 r., wskazując konkretne wartości, co zawarte zostało w punkcie 1 sentencji decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] W punkcie 2 rozstrzygnięcia postanowiono je zabezpieczyć. Wskazano przy tym kwotę łączną podlegającą zabezpieczeniu. W zarządzeniach zabezpieczenia wskazano zabezpieczenie odrębnie za każdy miesiąc. Punkt 2 sentencji odnosi się bezpośrednio do punktu 1 przez zawarty zapis, wskazujący na wcześniej wymienione zobowiązania przy użyciu zwrotu w liczbie mnogiej: "postanawia zabezpieczyć przed wydaniem decyzji ww. zobowiązania (...)". Takie działanie, w ocenie organu odwoławczego jest prawidłowe, a obowiązek wskazany w zarządzeniach zabezpieczenia jest zgodny z treścią obowiązku wynikającego z decyzji z 10 stycznia 2022 r.
Z tych też powodów zarzuty naruszenia przepisu art, 33 § 1, § 2 pkt. 2 § 3, 4 pkt. 2 O.p. w zw. z art. 160 § 1 u.p.e.a. organ uznał za niezasadne. W ocenie organu kwestionowanie decyzji zabezpieczającej powinno odbywać się w toku postępowania odwoławczego od tej decyzji. Etap postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia, nie pozwala na ponowną weryfikację decyzji stanowiącej podstawę wystawionych na jej podstawie zarządzeń zabezpieczenia.
Organ stanął także na stanowisku, że wobec wartości nieruchomości, ograniczenie zabezpieczenia jedynie do obciążenia nieruchomości hipoteką przymusową spełnia wymagania z art. 160 u.p.e.a. bowiem nie wpływa na funkcjonowanie podmiotu w obrocie gospodarczym ( nie zagraża jego płynności ), a jednocześnie daje gwarancje wykonania nałożonego w przyszłości obowiązku.
W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej skarżący wniósł o jego uchylenie w całości, rozważenie uchylenia poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
- naruszenie przepisu postępowania art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji w części dotyczącej zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, podczas gdy postanowienia organu I instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie przepisów postępowania art. 33 § 2 pkt 2 ppkt a) u.p.e.a. poprzez niesłuszne uznanie przez organ II instancji, w ślad za organem I instancji, iż zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia podlega oddaleniu, w sytuacji gdy orzeczenie, tj. decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia 10 stycznia 2022r., wydana w sprawie o znaku [...] zawiera jedynie ogólne wskazanie na łączną kwotę
zabezpieczenia, natomiast nie określa jednostkowego zabezpieczenia ze wskazaniem na poszczególne miesiące, przy czym przedmiotowe zarządzenie w sprawie zabezpieczenia opiewa jedynie na kwotę za miesiąc czerwiec 2019 r., co w ocenie zobowiązanego świadczy o niezgodności w określeniu obowiązku przez organ w zarządzeniu zabezpieczenia wobec treści obowiązku wynikającego z orzeczenia, co miało wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie przepisu postępowania art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt. 1 u.p.e.a. w zw. z art. 166b u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie i uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji w części dotyczącej zarzutu nieistnienia obowiązku oraz umorzenie postępowania przed organem I instancji w tym zakresie, na skutek błędnego uznania, iż w postępowaniu zabezpieczającym nie mogą być stosowane wprost przepisy art. 33 u.p.e.a. i w konsekwencji niemożliwym jest postawienie zarzutu nieistnienia obowiązku, co miało wpływ na wynik sprawy.
Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wobec skarżącego prowadzone było postępowanie, w którym wydano decyzje określającą przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami w podatku od towarów i usług w podatku od towarów i usług za okresy: od października do grudnia 2018 r. i od stycznia do lipca 2019 r. a ponadto orzeczono o zabezpieczeniu, na majątku T. R. i na majątku wspólnym T. R. i jego małżonki, tych przybliżonych zobowiązań podatkowych wraz z przybliżonymi należnymi odsetkami. Na ich podstawie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w wydał zarządzenia zabezpieczenia, obejmujące określone w tych decyzjach okresy rozliczeniowe. Zarządzenia te skierowano do realizacji przez tegoż Naczelnika, w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, dalej u. p. e. a.), w przepisach zawartych w Dziale IV dotyczących postępowania zabezpieczającego. Skarżący odnośnie doręczonych mu zarządzeń wniósł zarzuty nieistnienia obowiązku oraz określenia obowiązku niezgodnie z treścią wynikającą z orzeczenia. Ostatecznie zarzut nieistnienia obowiązku uznany został za niedopuszczalny (zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej), a zarzut wadliwego określenia obowiązku za niezasadny (postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej).
Mając na względzie okoliczności przedmiotowej sprawy, a także treść sformułowanych przez skarżącego zarzutów, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie odpowiada prawu. Przy jego wydawaniu organ je wydający nie naruszył bowiem obowiązujących przepisów w stopniu wymagającym zastosowania przez Sąd środków określonych w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej: P.p.s.a.).
Organy miały podstawy do realizacji zarządzeń zabezpieczenia, a same te dokumenty spełniają wymagania formalne, określone w przepisach u.p.e.a. i przepisach wykonawczych. Zarządzenia zabezpieczenia zostały także poprawnie wypełnione. Analiza przepisów zawartych w Ordynacji podatkowej i u.p.e.a., odnoszących się do zabezpieczenia, prowadzi do wniosku, że organy postąpiły w sposób odpowiadający ich treści, a zgłoszone przez zobowiązaną zarzuty zostały ostatecznie rozpatrzone prawidłowo. Zajęcia zabezpieczające, które zostały zrealizowane odnośnie każdego z okresu rozliczeniowego, objętego decyzją Naczelnika w myśl art. 1a pkt 19 u.p.e.a., to czynności organu egzekucyjnego, w wyniku której organ ten nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego, w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia wykonania przez niego obowiązku objętego dokumentem stanowiącym podstawę zabezpieczenia, ale która nie prowadzi do przymusowego wykonania obowiązku. Z punktu 20 tego artykułu wynika, że zobowiązanym w rozumieniu tej ustawy jest m. in. osoba fizyczna, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Te odrębne przepisy zawarte są w Ordynacji, w dziale III, rozdziale 3 - zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych. Ustawodawca w art. 33 § 1 O.p. zezwolił organom podatkowym przed terminem płatności zobowiązania podatkowego na jego zabezpieczenie na majątku podatnika, w tym objętego wspólnością majątkową małżeńską, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Regulacja z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. została w zasadniczej treści powielona w art. 155 u.p.e.a., w którym postanowiono, że zabezpieczenie może być dokonane przed ustaleniem albo określeniem kwoty należności pieniężnej lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne zezwalają na takie zabezpieczenie. Także one zawierają zatem odesłanie m. in. do Ordynacji w powołanym wyżej zakresie. Zabezpieczenia, o jakim mowa, można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji wymiarowej (decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego albo określającej zwrot podatku) i odnośnie decyzji określającej może obejmować ona również kwotę odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 2 O.p.). W takich przypadkach organ podatkowy obowiązany jest na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określić w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 4 pkt 2 O.p.). Decyzja taka została wydana w dniu 10 stycznia 2022r r., a na podstawie art. 239c O.p. otrzymała ona rygor natychmiastowej wykonalności z mocy prawa.
Zabezpieczenie wykonania decyzji o zabezpieczeniu następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [...] (art. 33b § 1 O.p.). Organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia (art. 155a § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Analiza znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zarządzeń zabezpieczenia wykazała, że spełniają one wymagania określone w art. 156 u.p.e.a., w tym wskazują treść obowiązku podlegającego zabezpieczeniu oraz wysokość i rodzaju zabezpieczanej należności pieniężnej, a także zawierają pouczenie o prawie wniesienia zarzutów. W postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d u.p.e.a. (art. 166b u.p.e.a.). Na tej podstawie, wespół z art. 156 § 1 pkt 8 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów w sprawie zabezpieczenia, o jakich mowa w art. 33 § 2 u.p.e.a. Zarzut powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.).
Sąd podzielił argumentację organu odwoławczego dotyczącą zarzutu nieistnienia obowiązku. W ocenie Sądu rację ma organy twierdząc, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie zaistniała przesłanka nieistnienia obowiązku. Wynika to z tego, że na gruncie postępowania zabezpieczającego, zgodnie z art. 166b u.p.e.a., stosuje się odpowiednio przepisy działu I tej ustawy. Skoro postępowanie zabezpieczające służy jedynie zabezpieczeniu wykonania obowiązku przyszłego, a więc obowiązku nieistniejącego jeszcze w chwili zabezpieczenia, brak jest możliwości zastosowania wprost art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do konieczności każdorazowego umarzania postępowania zabezpieczającego z uwagi na nieistnienie zabezpieczanego obowiązku. Tym samym w postępowaniu zabezpieczającym zarzut nieistnienia obowiązku musi być oceniany przez przesłanki dopuszczalności zabezpieczenia. A te w niniejszej sprawie bez wątpienia zaszły. Decyzja z dnia 10 stycznia 2022r. określająca skarżącemu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami oraz zabezpieczająca przed wydaniem decyzji to zobowiązanie posiadała z mocy prawa rygor natychmiastowej wykonalności. Możliwe więc było na jej podstawie wystawienie tytułów zabezpieczenia. Należy w tym miejscu podkreślić, że kontrolowane postępowanie nie służy weryfikacji zgodności z prawem orzeczenia stanowiącego podstawę podejmowanych czynności zabezpieczenia, jeżeli orzeczenie określające dany obowiązek pozostaje w mocy (w obrocie prawnym). Słusznie więc organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw materialnoprawnych do merytorycznego rozpoznawania zarzutów nieistnienia obowiązku w postępowaniu zabezpieczającym i wydania orzeczenia o oddaleniu zarzutów określonych w przepisie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dlatego prawidłowo na podst. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art 105 kpa uchylił postanowienie organu I instancji w części nieistnienia obowiązku i umorzył postępowanie przed organem I instancji w tej części.
Sąd podzielił również stanowisko organu, że drugi ze sformułowanych zarzutów egzekucyjnych ocenić należało za niezasadny i podlegający oddaleniu. Wbrew zarzutom skargi, decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia 10.01.2022r o określeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami z tytułu podatku od towarów i usług oraz o dokonaniu zabezpieczenia na majątku T. R. i na majątku wspólnym T. R. i jego małżonki przybliżonych zobowiązań podatkowych wraz z przybliżonymi należnymi odsetkami w podatku od towarów i usług w pkt 1 wskazuje dokładnie miesiące których dotyczy tj. miesiące od października do grudnia 2018 r. i od stycznia do lipca 2019 r. wraz z wysokością przybliżonej kwoty zobowiązania i odsetek za każdy miesiąc. W punkcie 2 rozstrzygnięcia postanowiono je zabezpieczyć. Wskazano przy tym kwotę łączną podlegającą zabezpieczeniu. ( k. 1 -13 akt adm). W zarządzeniach zabezpieczenia z 27 stycznia 2022r, o nr od [...] do [...], odrębnie za każdy miesiąc, wskazano przybliżoną kwotę zobowiązania oraz kwotę odsetek.
Treść podlegającego zabezpieczeniu obowiązku została w zarządzeniach zabezpieczenia określona zgodnie z orzeczeniem, jakim była ww. decyzja, czym dopełniono obowiązku określonego w art. 156 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Kwota odsetek musiała zostać określona w decyzji o zabezpieczeniu, a to z uwagi na treść art. 33 § 4 pkt 2 O.p. w zw. z art. 33c § 2 i art. 53c O.p.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych przepisów postępowania, w tym art. 160 u.p.e.a. Wpis hipoteki przymusowej w księgach wieczystych był jedyną formą zabezpieczenia, jaką zastosowano. Ze względu na przewidywaną wartość nieruchomości, która przewyższa zabezpieczone kwoty, nie było zasadne zastosowanie innych form zabezpieczenia, takich jak blokada środków pieniężnych na rachunku bankowym. Wpis hipoteki nie wpływa na funkcjonowanie podmiotu w obrocie gospodarczym, a jednocześnie daje gwarancje wykonania nałożonego w przyszłości obowiązku.
Dlatego, mając na względzie dyspozycję art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło