I SA/Po 875/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd.WSA Karol Pawlicki /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportu za okres od II raty za rok 2001 do I raty za rok 2003. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] .Nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M.K. kwotę 100 zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K. Pawlicki /-/ J. Ruszyński /-/ W. Zygmont Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. odmówił M. K. umorzenia zaległości podatkowej w zakresie podatku od środków transportowych za okres od II raty za rok 2001 do I raty za rok 2003 w kwocie [...] ,- zł z odsetkami w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wskazano, że osoba posiadająca samochód powinna liczyć się z kosztami jego utrzymania oraz z prawnie nałożonymi obowiązkami w postaci podatku od środków transportowych. Zasadniczą przesłanką do stosowania ulg podatkowych są okoliczności niezawinione przez podatnika. które zostały spowodowane działaniem czynników, na które nie miał on wpływu. Taką okolicznością nie może być jednak niewiedza odnośnie obowiązku zapłaty podatku. Od powyższej decyzji M. K. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że podatnik nie zgłosił środka transportu do opodatkowania i nie odprowadzał należnego podatku, pomimo, iż od lat prowadzi działalność gospodarczą i winien wiedzieć o obowiązku zgłoszenia pojazdu i uiszczania podatku. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K. stwierdził, że spełniał warunki do umorzenia zaległości podatkowej. Skarżący ma na utrzymaniu trójkę uczących się dzieci, a jego żona nie pracuje. Ponadto zakupiony samochód nie był użytkowany ze względu na jego stan techniczny i brak pracy. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się zasadna. Kontrola zgodności z prawem decyzji nie jest przeprowadzana w dowolny sposób, ale winna przebiegać w określonej kolejności. Po stwierdzeniu, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta nieważnością można przystąpić do badania ewentualnego istnienia pozostałych wad orzeczenia. Ponieważ ustalenie naruszenia prawa materialnego może być dokonane dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, Sąd przeprowadza najpierw kontrolę przestrzegania przepisów o postępowaniu administracyjnym. W szczególności ważne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organem zastały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenia zaś, że okoliczności te nie zostały dostatecznie wyjaśnione, uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy i powinno powodować uchylenie zaskarżonej decyzji /por. T.Woś, H.Krzysiak-Molczyk, M.Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Warszawa 2005, s.460-461/. W niniejszej sprawie Sąd pragnie zauważyć, że w aktach administracyjnych znajdują się: - oświadczenia podatnika o stanie majątkowym z dnia [...] 2003 r. - zeznanie przedsiębiorcy, o którym mowa w ustawie z dna [...] 2000 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców /Dz. U. Nr 60, poz. 704 ze zm./. W oświadczeniu skarżący podał osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, ich miejsce pracy, wysokość dochodu oraz posiadany majątek, Z kolei w decyzji z dnia [...] r. nie odniesiono się w ogóle do sytuacji rodzinnej i majątkowej podatnika. Należy podkreślić, że istnienie ustawowego kryterium ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego powinno być w każdym przypadku indywidualnie ustalane przez organ w ramach postępowania podatkowego. W celu jego stwierdzenia organ podatkowy obowiązany jest podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym zakresie organ podatkowy nie jest ograniczony informacjami przedkładanymi przez podatnika. Inicjatywa we wskazaniu okoliczności uzasadniających umorzenie leży wprawdzie po stronie wnioskodawcy, lecz nie zwalnia to organu podatkowego z obowiązku precyzyjnego ustalenia sytuacji materialnej podatnika. Nie ulega wątpliwości, że zastosowanie instytucji umorzenia zaległości podatkowych jest możliwie jedynie ze względu na okoliczności związane z osobą podatnika, w szczególności uwzględniające jego sytuację życiową i materialną wskazującą na możliwość uiszczenia zaległego podatku. Dopiero zatem uzyskanie przez organ podatkowy przekonania, że po stronie podatnika występuje ważny interes upoważnia go do wydania decyzji o umorzeniu zaległości podatkowych w części lub w całości. W orzecznictwie formułuje się warunek, aby sytuacja uzasadniająca umorzenie nie była spowodowana przez podatnika. Należy jednak podkreślić, że nie oznacza to stosowania umorzenia zaległości podatkowych wyłącznie w sytuacji zaistnienia zdarzenia losowego. Podkreślił to wyraźnie NSA w wyroku z dnia 28 stycznia 2000 r. /sygn. akt III 181/99, "LEX" nr 42901/ wyjaśniając w uzasadnieniu orzeczenia, że nie można się zgodzić, że art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej może mieć zastosowanie jedynie w wypadku zaistnienia klęski żywiołowej. Wobec stwierdzonych uchybień Sąd nie może przeprowadzić kontroli decyzji pod kątem ich zgodności z art. 67 Ordynacji podatkowej. W dalszym postępowaniu organ podatkowy winien podjąć kroki w celu ustalenia sytuacji rodzinnej i majątkowej podatnika, ocenić, czy zaległość powstała z przyczyn niezależnych od niego i w konsekwencji, czy zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości w całości lub w części. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania decyzji – na podstawie art. 152 w/w ustawy. /-/ K.Pawlicki /-/ J.Ruszyński /-/ W.Zygmont uk