I SA/Po 876/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 06 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MP o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi MP na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. Skarżąca MP pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podała, że z uwagi na trudną sytuację materialną nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek wydatków związanych z niniejszą sprawą. Wskazała, że jedynym jej źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie [...] (kwota pozostała po potrąceniach egzekucyjnych) i innych dochodów nie ma. Wnioskodawczyni wskazała, że musi korzystać z pomocy najbliższej rodziny, gdyż taka kwota nie starcza jej nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Skarżąca podała, że jest osobą w podeszłym wieku, ma [...] lata, choruje, ma trudności z poruszaniem się, mieszka w mieszkaniu socjalnym. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, mieszka sama. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżąca podała, że jej dochód netto, po potrąceniach komorniczych, wynosi [...]. Wnioskodawczyni powtórzyła, że kwota, którą dysponuje, nie pozwala jej na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb. Są one realizowane w miarę możliwości i musi korzystać z pomocy najbliższej rodziny. Po odliczeniu opłat pozostaje jej ok. [...]. Do pisma skarżąca załączyła odcinek przekazu z ZUS za [...], rozliczenie wydatków, kserokopie poleceń przelewów, fakturę za energię elektryczną, gaz i dowód pokwitowania wpłaty do A. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako: "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej doradcy podatkowego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca jest emerytką, choruje, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, mieszka w mieszkaniu socjalnym. Z oświadczeń skarżącej wynika, że nie ma środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych, jak i kosztów zastępstwa procesowego w przedmiotowej sprawie, nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.