I SA/Po 881/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 2 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku KW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniesionego zażalenia postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę KW na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. KW pismem z dnia [...] wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] pismem z dnia [...] wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia wniosku na załączonym urzędowym formularzu. Pismo doręczono pełnomocnikowi [...]. KW złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji życiowej, zdrowotnej i finansowej. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada nieruchomość w P przy ul. W, S i S, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Wnioskodawca podał, że uzyskuje dochody z tytułu renty w wysokości [...] brutto, przy czym po potrąceniach otrzymuje [...] netto. Skarżący dodatkowo wskazał, że zalega w opłatach za energię elektryczną, cieplik i ma zaległości w składkach ZUS. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] zwolniono KW od wpisu od skargi, ustanowiono dla niego adwokata, w pozostałym zakresie natomiast wniosek oddalono. Wnioskodawca nie wniósł na to postanowienie sprzeciwu, również prawo pomocy przyznane skarżącemu w w.w zakresie nie zostało cofnięte przez Sąd. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata MŁ. Wobec powyższego wskazać należy, że skarżący ma już pełnomocnika z urzędu i w tych okolicznościach kolejny wniosek o ustanowienie adwokata należało oddalić. Natomiast co do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że z uzasadnienia wniosku, jak i z akt sprawy wynika, że skarżący nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Wnioskodawca jest bowiem osobą samotną, schorowaną i utrzymuje się z renty w wysokości [...] netto. Z w.w kwoty kupuje żywność, lekarstwa i ponosi opłaty za media. Nadto próbuje spłacać zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, za cieplik i energię elektryczną. Z akt innych spraw znajdujących się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym wynika, że skarżący nie może uzyskać dodatkowych dochodów np. z tytułu najmu nieruchomości, gdyż są one niewykończone, w złym stanie technicznym, natomiast wnioskodawca nie posiada środków na ich wyremontowanie. Nadto wynika, że skarżący w ostatnich latach próbował sprzedać te nieruchomości, jednakże nie znalazł na nie nabywcy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.