I SA/Po 883/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie WSA Katarzyna Nikodem (spr.) WSA Roman Wiatrowski Protokolant st.sekr.sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi P.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych oddala skargę /-/R.Wiatrowski /-/K.Pawlicki /-/K.Nikodem UZASADNENIE Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął wobec P. B. egzekucję administracyjną na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] w oparciu o które organ egzekucyjny dochodził należności z tytułu podatku od towarów w i usług za miesiące lipiec i sierpień 2009r. W dniu [...] listopada 2009r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku S.W. - nr zawiadomienia [...] oraz w N. Bank P. S.A. w P. - nr zawiadomienia [...]. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie w dniu [...] listopada 2009r. Zobowiązany dokonywał wpłat na poczet ww. zaległości podatkowych bezpośrednio na rachunek wierzyciela: * w dniach [...].10.2009, [...].11.2009, [...].11.2009, [...].11.2009, [...].12.2009 i [...].12.2009 na należność z tytułu podatku VAT za lipiec 2009, * w dniach [...].11.2009, [...].11.2009, [...].11.2009, [...].11.2009 i [...].12.2009 na zobowiązanie z tytułu podatku VAT za sierpień 2009. Powyższe wpłaty pokryły w całości dochodzoną należność wraz z odsetkami. Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. strona wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z wnioskiem o "zakończenie zajęcia nr[...]" z dnia [...] listopada 2009 r., wskazując w uzasadnieniu, iż należność została uregulowana bezpośrednio na konto wierzyciela, a więc koszty egzekucyjne zostały naliczone bezpodstawnie. Pismem z dnia [...]stycznia 2010 r. organ egzekucyjny udzielił zobowiązanemu odpowiedzi, że w sprawie zostały do uregulowania zasadnie naliczone koszty egzekucyjne, bowiem na dzień dokonywania zajęcia egzekucyjnego należności objęte tytułami wykonawczymi były wymagalne. Zgodnie natomiast z art. 64 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005r. nr 229 poz. 1954 ze zm. dalej u.p.e.a.) zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Reasumując organ egzekucyjny wskazał, że zakończenie postępowania egzekucyjnego będzie mogło mieć miejsce dopiero po uregulowaniu kosztów egzekucyjnych w wysokości [...]zł. W związku jednak z tym, że odpowiedź organu egzekucyjnego nie została wydana w formie postanowienia, a pismo zobowiązanego z dnia [...] stycznia 2010 r. stanowiło w istocie wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej w P. pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. zobligował Naczelnika Urzędu Skarbowego do niezwłocznego rozparzenia wniosku strony i do wydania postanowienia w przedmiotowej sprawie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i[...]. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, iż podstawą do żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego jest uregulowanie należności, a tym samym bezpodstawne naliczenie i egzekwowanie kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny stwierdził, że zobowiązany uregulował należność dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, tj. po dokonaniu zajęcia rachunku bankowego. W takiej sytuacji zakończenie postępowania egzekucyjnego będzie mogło mieć miejsce po uregulowaniu naliczonych kosztów egzekucyjnych. Jednocześnie organ egzekucyjny w wydanym rozstrzygnięciu zaznaczył, iż egzekucja prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] została dnia [...] maja 2010 r. zakończona w wyniku wyegzekwowania należności i kosztów egzekucyjnych. Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu żądania zobowiązany zarzucił organowi egzekucyjnemu opieszałość i wskazał, iż wniosek z dnia [...] stycznia 2010 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego został przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. rozpatrzony najpierw zwykłym pismem, a dopiero w dniu [...] lipca 2010 r. sprawę rozstrzygnięto postanowieniem. Ponadto strona wskazała, iż egzekwowana należność została zapłacona, więc koszty egzekucyjne zostały naliczone bezpodstawnie. Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr[...],[...] sprostowanym postanowieniem z dnia[...]września 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. Organ wskazując na treść art. 59 § 1 u.p.e.a. podkreślił, że jedną z okoliczności skutkującą umorzeniem postępowania egzekucyjnego, jest wykonanie obowiązku przed wszczęciem egzekucji, jednakże okoliczność ta w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała. W niniejszej sprawie zobowiązany podniósł, iż egzekwowane należności zapłacił bezpośrednio wierzycielowi, zatem koszty egzekucyjne zostały naliczone bezpodstawnie. Jednak organ w uzasadnieniu postanowienia zwrócił uwagę na chronologię zdarzeń w rozpatrywanej sprawie. Egzekucja wobec zobowiązanego została wszczęta w dniu [...] listopada 2009 r., bowiem w tym dniu zostały doręczone zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych oraz odpisy tytułów wykonawczych, natomiast z akt postępowania egzekucyjnego wynika, iż pierwsze dwie wpłaty dokonane przez zobowiązanego na rachunek wierzyciela nastąpiły w dniu [...] października 2009 r. i [...] listopada 2009 r. Wpłaty te w dość dużym stopniu umniejszyły dochodzone należności (z kwoty [...]zł w należności głównej na kwotę [...]zł), jednakże nie doprowadziły do całkowitego wykonania obowiązku objętego tytułami wykonawczymi zanim doszło do wszczęcia egzekucji. Należności na dzień zastosowania środków egzekucyjnych, były nadal wymagalne, dlatego też organ egzekucyjny był uprawniony i zobligowany do kontynuowania egzekucji, jak również do naliczenia z tego tytułu kosztów egzekucyjnych, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 64 u.p.e.a. Zgodnie natomiast z art. 64 § 8 ww. ustawy fakt późniejszego całkowitego wykonania egzekwowanego obowiązku, nie zwolnił zobowiązanego od uiszczenia kosztów egzekucyjnych. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, iż zgodnie z art. 64c § 6 u.p.e.a. koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnej dochodzi się na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na tę należność, zatem organ egzekucyjny, pomimo zapłaty wierzycielowi należności głównej i odsetek, miał prawo kontynuować wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania należnych mu od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych. Odnosząc się do zarzutu opieszałego działania organu egzekucyjnego Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] uznał złożoną w tym zakresie skargę za uzasadnioną, co jednak nie ma wpływu na merytoryczne rozpatrzenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Poznaniu. W skardze P. B. powtórzył zarzuty zawarte w zażaleniu z dnia [...] lipca 2010r., wskazując, że uregulował zobowiązanie bezpośrednio na konto wierzyciela, w związku z powyższym żądanie zapłaty kosztów egzekucyjnych jest nieuzasadnione. W ocenie skarżącego Istotna jest również opieszałość działania organu rozpatrującego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i nie znajdując podstaw, aby uwzględnić skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni. Sąd uchyla zaskarżony akt, jeśli stwierdzi, że wydano go z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej zwaną p.p.s.a. Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem postępowania sądowego jest badanie legalności postanowienia wydanego w związku ze złożonym wnioskiem skarżącego o umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i[...]. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione są w art. 59 § 1 u.p.e.a. Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął egzekucję administracyjną na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych nr [...] i [...] poprzez zajęcie rachunków bankowych w Banku S. we W. i N. Bank P. s.a. w P. Zawiadomienie o zajęciu rachunków bankowych wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały stronie doręczone w dniu [...] listopada 2009 r. Skarżący dokonał wpłaty na poczet zaległości podatkowych objętych tytułem wykonawczym bezpośrednio na rachunek wierzyciela jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, tj. w dniu [...] października 2009 r. i [...] listopada 2009 r., jednakże wpłaty te nie zaspokoiły w całości wierzyciela i nie doprowadziły do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku z powyższym wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej było zasadne. Obowiązek nie został bowiem wykonany przed wszczęciem postępowania, zatem nie zaszła okoliczność przewidziana w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne w postaci zajęcia rachunków bankowych i w związku z podjętymi czynnościami egzekucyjnymi dokonał naliczenia kosztów egzekucyjnych. W postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadzono zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucyjne. Zgodnie z art. 64 c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny obciążają co do zasady zobowiązanego. Obowiązek uiszczenia opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjne za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, czyli w przedmiotowej sprawie w dniu [...] listopada 2009 r. Na dzień złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego zobowiązany uregulował wszystkie należności wobec wierzyciela, jednakże nie wykonał obowiązku zapłaty kosztów egzekucyjnych. Przepis art. 64 § 8 u.p.e.a. stanowi, że zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnej są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na tę należność, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (art. 64c § 6 u.p.e.a.). Mając na uwadze treść wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, należy przyjąć, że skarżący powołuje się na przesłankę określoną w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. uznając, że nastąpiło wygaśnięcie obowiązku poprzez zapłatę należności bezpośrednio wierzycielowi. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organów odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego jest zgodne z obowiązującym prawem Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. mogłoby nastąpić, gdyby obowiązek objęty tytułem wykonawczym, na który składa się zaległość podatkowa oraz koszty egzekucyjne, wygasł wskutek jego uregulowania bądź umorzenia; żadna z tych okoliczności nie nastąpiła. Organ egzekucyjny w dniu złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego był uprawnionych do dochodzenia w trybie postępowania egzekucyjnego należności z tytułu naliczonych kosztów egzekucyjnych na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych . Podniesiona w skardze kwestia opieszałego działania organu egzekucyjnych była przedmiotem odrębnego postępowania i nie ma wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Pawlicki /-/ K. Nikodem