I SA/Po 884/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-02-05
Skład orzekający: sędzia NSA Włodzimierz Zygmont
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych dokumentów i wyjaśnień mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła pełnych i udokumentowanych wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając go trudną sytuacją finansową. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku, jednak skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw, uznając wniosek za niezasadny.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 05 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi X.Y. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług wynikającej z decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności wnioskodawcy za zaległości podatkowe spółki za miesiące lipiec i sierpień 2003 r. postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, który uzasadnił tym, że jego sytuacja nie pozwala na poniesienie kosztów bez istotnego uszczerbku dla niego i jego rodziny. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, posiada samochód ciężarowy [...], rok produkcji 2011, w całości obciążony kredytem samochodowym. Pomiędzy skarżącym i jego żoną od listopada 1995 r. istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. Skarżący oświadczył, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto, [...],- zł brutto. Podał, że w związku z działalnością gospodarczą ma zaciągnięte kredyty ogólnie około [...] zł. Jego miesięczny przychód wynosi [...] zł łącznie z VAT. Z tej kwoty po opłaceniu rat, ZUS i innych kosztów pozostaje mu około [...] zł.
Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania sprawy w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek z uzasadnieniem, że złożone przez skarżącego oświadczenia były niepełne, co skutkowało niewyjaśnieniem istotnych okoliczności dotyczących wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W uzasadnieniu postanowienia podkreśli, że uchylanie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy. Skoro wnioskodawca, pomimo wezwania, nie dostarczył żądanych dokumentów i nie udzielił pełnych wyjaśnień, przeto nie było możliwe dokonanie rzetelnej i obiektywnej oceny stanu majątkowo-finansowego strony.
Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę do rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Skarżący powinien przedstawić fakty i dowody na poparcie zasadności przyznania prawa pomocy.
Referendarz sądowy zasadnie uznał, że treść oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu jest niewystarczająca do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżącego. Wezwanie do uzupełnienia wniosku zmierzało do umożliwienia skarżącemu należytego udokumentowania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zakres żądanych dokumentów i informacji miał istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku. W konsekwencji skarżący winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania.
Skarżący nie złożył zatem zeznań rocznych podatkowych za 2010 r. i 2011 r., wyciągów z rachunków bankowych, odpisów z dokumentów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie podał w jakiej wysokości on i jego żona ponoszą koszty miesięcznego utrzymania. Nie wyjaśnił czy jego żona uzyskuje jakieś dochody czy posiada ona jakieś nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe, wartościowe przedmioty, samochody osobowe. Wnioskodawca nie przedłożył również odpisu umowy majątkowej małżeńskiej i nie wyjaśnił czy doszło do podziału majątku wspólnego między małżonkami w drodze orzeczenia sądowego czy umowy zawartej pomiędzy nim i jego żoną.
Wnosząc sprzeciw od kwestionowanego rozstrzygnięcia skarżący mógł dołączyć żądane wcześniej przez referendarza dokumenty i wyjaśnienia. Jednakże tego nie uczynił. Powyższe dokumenty i informacje były niezbędne do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżącego.
W opinii sądu niecelowe było ponowne wzywanie skarżącego o ich złożenie.
Sąd zatem stwierdza, że skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść nawet częściowo kosztów postępowania.
Dlatego Sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło