I SA/Po 884/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi AP na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący AP pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że aktualnie nie posiada żadnych dochodów. W dniu [...] utracił prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania. Żona wnioskodawcy przebywa natomiast na bezpłatnym urlopie wychowawczym. Skarżący i jego rodzina korzystają z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Wnioskodawca wskazał, że środki finansowe z MOPS pokrywają koszty opłat za mieszkanie, znikoma kwota pozostaje na utrzymanie rodziny. Skarżący podał, że nie posiada żadnych oszczędności i nie jest w stanie przygotować się na uiszczenie kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Żona skarżącego przebywa na bezpłatnym urlopie wychowawczym, otrzymuje [...] zasiłku rodzinnego. Z MOPS otrzymała zasiłek okresowy w kwocie [...] oraz świadczenie pieniężne na zakup żywności. Skarżący do dnia [...] ma przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]. Wnioskodawca podał, że jest zobowiązany do płacenia alimentów na córkę z pierwszego małżeństwa w wysokości [...]. Zobowiązanie było ściągane przez Komornika Sądowego z zasiłku dla bezrobotnych. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on i jego żona nie posiadają żadnych pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżący podał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą: [...]. Skarżący wyjaśnił, że poza dochodami deklarowanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzyskują innych dochodów. Skarżący do pisma załączył kserokopie: umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...], pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] informującego o wyegzekwowanych od skarżącego kwotach na pokrycie zaległości z tytułu Funduszu Alimentacyjnego, zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat w sprawie alimentacyjnej, wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] zasądzającego od skarżącego na rzecz córki podwyższoną rentę alimentacyjną w wysokości [...], zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o uzyskanych przez skarżącego dochodach w [...] oraz wyciąg z rachunku bankowego żony prowadzonego przez A za okres [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synem. Wnioskodawca i jego rodzina mieszkają w wynajętym mieszkaniu. Skarżący nie posiada żadnego majątku, jest osobą bezrobotną, obecnie nie przysługuje jemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Żona skarżącego przebywa na urlopie wychowawczym. Skarżący i jego rodzina korzystają z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Wnioskodawca ma zaległości w zobowiązaniach alimentacyjnych, prowadzone jest z tego tytułu postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego. Skarżący w złożonych oświadczeniach wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków pieniężnych oraz majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.