I SA/Po 889/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi DS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2006r., styczeń, od marca do grudnia 2007r., marzec, kwiecień, maj, wrzesień 2008r. z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący DS, reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2006r., styczeń, od marca do grudnia 2007r., marzec, kwiecień, maj, wrzesień 2008r. z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że nie posiada środków na pokrycie kosztów. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Uzyskuje dochód miesięczny brutto z tytułu umowy o pracę w wysokości [...]. Korzysta również z pomocy rodziny. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi oświadczył, że posiada jeden rachunek bankowy, który został zajęty. Wskazał, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym kwota ta w całości jest przeznaczona na wyżywienie, środki czystości i lekarstwa. Skarżący oświadczył, że nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Wnioskodawca mieszka u swojej przyjaciółki, zajmuje pokój o pow. [...] m2. Podał, że poza dochodem wykazanym we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Wnioskodawca jest wdowcem. Do pisma załączył kserokopie: zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], tytułów wykonawczych, zeznania rocznego podatkowego za [...], z którego wynika, że wnioskodawca z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskał dochód w wysokości [...], z tytułu działalności wykonywanej osobiście (w tym umowy o dzieło i zlecenia) w wysokości [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczeń skarżącego wynika, że utrzymuje się z wynagrodzenia za prace w wysokości [...] brutto. Dochody z tego tytułu w całości przeznacza na swoje miesięczne utrzymanie. Ponadto skarżący nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, zajęty został również jego rachunek bankowy. Skarżący zatem z uwagi na uzyskiwane dochody nie posiada środków pieniężnych, z których mógłby ponieść koszty sądowe w przedmiotowej sprawie, ponadto nie posiada również majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.