I SA/Po 894/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części dotacji udzielonej w 2009 r. jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...]; II. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej Fundacji kwotę [...],- zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Po 894/12 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. orzekł o zwrocie przez Fundację "P." w B. (zwaną dalej Fundacją) kwoty [...] zł, stanowiącą część udzielonej w 2009 roku dotacji jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Decyzja ta w wyniku rozpoznania odwołania Fundacji została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...].05.2011, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia decyzji był brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, jak również brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Kolegium wskazało ponadto, że kontrola prawidłowości wykorzystania dotacji winna uwzględniać zmiany prawne jakie nastąpiły w 2009 roku, a które dotyczyły zasad wydatkowania i rozliczania dotacji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. orzekł o zwrocie przez Fundację "P." w B. do budżetu Gminy S. kwoty [...] zł, która jako część udzielonej w roku 2009 dotacji została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem oraz o zwrocie do budżetu Gminy S. odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowej, liczonych od dnia [...].12.2009 r., tj. od przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego ostatniej raty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (na dzień wydania decyzji odsetki ustalono na kwotę ... zł). Od decyzji tej Fundacja złożyła odwołanie, zarzucając jej naruszenie: przepisów postępowania tj. art. 107 § 1 kpa poprzez brak precyzyjnego rozstrzygnięcia co do podmiotu zobowiązanego do zwrotu kwoty dotacji wraz z odsetkami, a w przypadku przyjęcia, że podmiotem tym jest "Szkoła Podstawowa w J." naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez nieumorzenie postępowania w następstwie jej likwidacji. W sytuacji natomiast przyjęcia, że podmiotem zobowiązanym do zwrotu dotacji jest Fundacja, naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez niewskazanie podstawy prawnej uzasadniającej aktualną odpowiedzialność Fundacji za dotacje udzielone bezpośrednio Szkole Podstawowej w J., wobec okoliczności, że od dnia [...].09.2011 r. Fundacja przestała być organem ją prowadzącym; wewnętrzną sprzeczność wydanego rozstrzygnięcia, które: a/ z jednej strony wskazuje jako materialną podstawę wydania decyzji zapisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 30.06.2005 r. o finansach publicznych, a z drugiej w swym uzasadnieniu omawia i wywodzi określone skutki z treści konkretnych przepisów zawartych w aktualnej ustawie o finansach publicznych z dnia 27.08.2009 r b/ z jednej strony częściowo podziela zasadność argumentacji Fundacji co do możliwości pokrywania z dotacji części wydatków rzeczowych na dowóz uczniów, a z drugiej w całości odmawia odwołującemu prawa do pokrycia z tej dotacji wynagrodzeń kierowców, którzy te przewozy wykonywali i bez których udziału nie mogłyby się odbyć; 3) naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności w kontekście: a/ arbitralnego przyjęcia, że dowozy uczniów nie są zadaniem statutowym szkoły w sytuacji, W której organ I instancji nie przeprowadził dowodu ze statutu Szkoły Podstawowej w J.. b/ braku odniesienia do wielu spornych w toku pierwotnego postępowania kwestii, takich jak: - możliwości zaliczenia do wydatków bieżących kosztów poniesionych na dojazdy wolontariuszy, - prawa zaliczenia do wydatków kosztów związanych ze zdarzeniami gospodarczymi poświadczonymi fakturą VAT [...] itd., c/ zmiany pierwotnego stanowiska organu I instancji w zakresie zaliczenia wydatków związanych z utrzymaniem pojazdów, przejawiającej się uznaniem w decyzji z dnia [...].01.2011 r. prawa Fundacji do zaliczenia na poczet wydatków 1/3 kosztów związanych z utrzymaniem pojazdów (opiewających na kilkanaście tysięcy złotych), a ich arbitralnym ograniczeniem (bez żadnego uzasadnienia co do przyczyn zmiany takiego stanowiska) do kilkuset złotych w skarżonej decyzji, d/ sposobu zaliczenia i wykorzystywania w toku sprawy materiału dowodowego zebranego w trakcie kontroli dotyczącej prawidłowości rozliczenia dotacji; błędną interpretację art. 17 ust. 1 pkt 14 i ust. 3 ustawy o systemie oświaty i nieuprawnione przyjęcie, że przepisy te wyłączają prawo innych podmiotów do realizacji przewozów czy dożywiania uczniów błędną interpretację art. 80 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, poprzez przyjęcie, że pojęciem "bieżące wydatki szkoły z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej" nie są objęte wydatki poniesione na dowozy uczniów, organizację wycieczek, kolonii, obozu rehabilitacyjnego, zakupu biletów, oraz kosztów przejazdów na te wydarzenia; błędną interpretację § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 08.11.2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz.U. Nr 135, poz. 1516) zakładającą, że stypizowane tą normą zdarzenia nie pozostają w związku z ciążącymi na szkołach zadaniami z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej; błędną wykładnię § 16 w/w rozporządzenia zakładającą, że dyspozycja tej normy poprzez użycie zwrotu "może być finansowana ze środków pozabudżetowych" wyklucza prawo do finansowania różnorodnych form krajoznawstwa i turystyki z wydatków dotacji, dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, że w zakresie kwoty [...] zł udzielona w 2009 roku dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że rodzi to obowiązek jej zwrotu do budżetu Gminy S., wraz ze świadczeniami akcesoryjnymi i nieuprawnionego zastosowania art. 145 ust. 1 i 5, art. 146 ust. 1 w zw. z art. 190 ustawy z dnia 30.06.2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.); dokonanie wadliwych ustaleń w zakresie terminu wymagalności odsetek tzn. z naruszeniem zapisów § 8 ust. 2 i 3 Uchwały [...] Rady Miejskiej Gminy S. z dnia [...].09.2009 r. w sprawie ustalenia trybu udzielenia i rozliczenia dotacji z budżetu dla szkół i przedszkoli publicznych, prowadzonych przez inne niż Gmina S., osoby prawne lub fizyczne oraz trybu i kontroli prawidłowości wykorzystania oraz terminu i sposobu rozliczenia (...). Wskazując na powyższe zarzuty odwołująca wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r.,na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 190 w zw. z art. 145 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 165a ust. 2, ust. 5 i ust. 6 oraz art. 106 ust. 4 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U.2005.249.2104 ze zm.) dalej u.f.p. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U.2009.157.1241 ze zm.) i art. 80 ust. 3d, ust. 3e i ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz.U.04.256.2572 ze zm.) dalej u.s.o. i § 8 ust. 2 i 3 Uchwały nr [...] Rady Miejskiej Gminy S. z dnia [...] września 2009 r. w sprawie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu dla szkół i przedszkoli publicznych, prowadzonych przez inne niż Gmina S. osoby prawne lub fizyczne oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania oraz terminu i sposobu rozliczania uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o zobowiązaniu Fundacji "P." w B. do zwrotu na rzecz Gminy S. kwoty [...] zł. stanowiącej część udzielonej Fundacji "P." w B. w 2009 roku dotacji, jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami od powyższej kwoty w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Fundacja P. w B. jest podmiotem wpisanym do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego. Fundacja utworzyła m.in. Zespół Szkolno-Przedszkolny w J. i w 2009 roku była organem prowadzącym m.in. Szkołę Publiczną w J.. Zespół Szkolno-Przedszkolny w J. został zlikwidowany z dniem [...].08.2011 r. W 2010 roku na podstawie upoważnień Burmistrza Miasta i Gminy S. w Szkole Podstawowej w J. przeprowadzona została kontrola, której przedmiotem była prawidłowość wykorzystania dotacji udzielonej w 2009 roku. Kontrola obejmowała dokumentację organizacyjną, finansową i przebiegu nauczania. W pierwotnie prowadzonym postępowaniu organ I instancji dokonał oceny wydatków poniesionych na prowadzenie Szkoły Podstawowej w J. przez cały 2009 rok i ustalił, że część przyznanej Szkole w 2009 roku dotacji została wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem i orzekł o obowiązku zwrotu przez Fundację P. w B. na rzecz Gminy S. kwoty [...] zł. Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ponownie prowadząc postępowanie i dokonując kontroli prawidłowości wykorzystania przyznanej w 2009 dotacji, organ I instancji uwzględnił zmiany prawne jakie nastąpiły w 2009 roku. Podstawą prawną dotowania szkół publicznych prowadzonych m.in. przez osoby fizyczne i osoby prawne jest przepis art. 80 u.s.o. W dniu 22 kwietnia 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.z 2009. Nr 56 poz. 458). Wraz z tą nowelizacją w ustawie o systemie oświaty doprecyzowano przeznaczenie dotacji przyznawanych przedszkolom, szkołom i placówkom publicznym (art. 80 ust. 2 - 3b u.s.o.). Ponadto nowelizacja ustawy o systemie oświaty umożliwiła organowi przyznającemu dotację prawo kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji (art. 80 ust. 3e u.s.o.), przy czym z uprawnień kontrolnych organ mógł skorzystać dopiero po wejściu w życie uchwały wydanej na podstawie art. 80 ust. 4 u.s.o. Stosowna uchwała nr [...] Rady Miejskiej Gminy S. w sprawie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu dla szkół i przedszkoli publicznych, prowadzonych przez inne niż Gmina S. osoby prawne lub fizyczne oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania oraz terminu i sposobu rozliczania, podjęta została w dniu 17 września 2009 r. i weszła w życie w dniu 25 listopada 2009 roku (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2009 r. Nr 191, poz. 3298). Zdaniem organu odwoławczego Burmistrz Miasta i Gminy S. miał więc prawo do oceny prawidłowości wykorzystania przyznanej Fundacji dotacji, a więc dokonania oceny czy poniesione wydatki w związku z prowadzeniem Szkoły Podstawowej w J. mieściły się w zakresie pojęcia "wydatków bieżących" poniesionych w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Prawidłowość wykorzystania dotacji, w niniejszej sprawie, obejmuje okres od dnia [...].04.2009 r. do dnia [...].12.2009 r. W okresie tym Gmina S. na prowadzenie Szkoły Podstawowej w J. udzieliła dotacji w wysokości [...] zł. Organ I instancji, w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego uznał, że w zakresie kwoty [...] zł udzielona w 2009 roku dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem i zobowiązał Fundację do zwrotu w/w kwoty do budżetu Gminy S.. W rozliczeniu udzielonej dotacji do wydatków bieżących nie zaliczono m.in. zakupu samochodu m-ki V. za kwotę [...] zł, windy platformowej za kwotę [...] zł, kosztów związanych z organizacją dowozów szkolnych w kwocie [...] zł, wydatków poniesionych w związku z opłatą za organizację wycieczki w kwocie [...] zł, kolonii w wysokości [...] zł, dofinansowania obozu rehabilitacyjnego w kwocie [...] zł, zakupu biletów wstępu w kwocie łącznej [...] zł i oraz kosztów przejazdu na wycieczki edukacyjne do P. w dniach [...].04.2009 r. i [...].06.2009 r., T. w dniu [...].06.2009 r., S. w dniu [...].06.2009 r., D. w dniu [...].09.2009 r., na zieloną szkołę w dniu [...].06.2009 r. oraz kolonię zorganizowaną w dniach [...].07.2009 r. Do wydatków bieżących nie zaliczono również wydatków poniesionych na zakup artykułów spożywczych i gotowych posiłków oraz usług transportowych związanych z przewozem gotowych posiłków w łącznej wysokości [...] zł. Odnosząc się do zarzutów odwołującego, Kolegium przyznało, że zaskarżona decyzja Burmistrza Miasta i Gminy S. nie określiła podmiotu zobowiązanego do zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W ocenie Kolegium, wadliwość ta mogła zostać usunięta przez organ odwoławczy, zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Kolegium stwierdziło, że Fundacja występowała w charakterze strony w trakcie całego postępowania prowadzonego przez organ I instancji, była to jedyna strona tego postępowania, wiec nie powinno być wątpliwości, że obowiązek zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem odnosi się do Fundacji. Jednocześnie organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem odwołującego, że w związku z likwidacją Szkoły Podstawowej w J. postępowanie wobec Fundacji winno ulec umorzeniu. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że organ I instancji w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołał prawidłowo przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2005r Nr. 249 poz. 2104 ze zm.), gdyż zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U.2009.157.1241 ze zm.), dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. przed 01.01.2010 r.), podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów. Przyznał jednocześnie, że w uzasadnieniu decyzji, organ pierwszej instancji częściowo powołał się na aktualne przepisy ustawy o finansach publicznych w związku z czym organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, naprawił błąd organu I instancji, powołując w swojej decyzji właściwe przepisy ustawy o finansach publicznych. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że do wydatków bieżących szkoły nie zalicza się kosztów dowożenia dzieci do szkoły, gdyż jest to zadanie własne gmin, finansowane z dochodów własnych gmin. Szkoła Podstawowa w J. poniosła wydatki związane z organizacją dowozów szkolnych i na zakup paliwa oraz materiałów eksploatacyjnych, w okresie od [...].04.2009 r. do [...].12.2009 r., w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji wziął pod uwagę fakt, że filie Szkoły Podstawowej w J. są położone w pewnej odległości od siebie i że w ramach działalności szkoły organizowane były konkursy i przedstawienia, co wiązało się z koniecznością przewiezienia uczniów. Na podstawie przedłożonego przez dyrektora szkoły wykazu ustalono, że w dniach w których organizowano konkursy i przedstawienia przejechano [...] kilometrów i zużyto [...] litra paliwa za kwotę [...] zł. Kwotę tę powiększono o 20% amortyzację. Tym samym do wydatków bieżących Szkoły, organ I instancji zaliczył wydatki w wysokości [...] zł. Kolegium podzieliło też stanowisko organu I instancji, że wydatkami bieżącymi szkoły nie są wydatki poniesione na zakup artykułów spożywczych i gotowych posiłków oraz usług transportowych związanych z przewozem gotowych posiłków w kwocie łącznej [...] zł. Zdaniem organu dożywiania nie można zaliczyć do zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki oraz profilaktyki społecznej, a tylko na dofinansowanie realizacji takich zadań przeznaczona jest dotacja. Ponadto przyznał racje organowi I instancji, że dożywianie dzieci jest zadaniem należącym do zadań własnych gminy, a ponadto, że w 2009 roku funkcjonował program wprowadzony ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego - Pomoc Państwa w zakresie dożywiania w ramach którego Państwo wspierało gminy w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym w zakresie dożywiania dzieci. Celem tego programu jest zapewnienie pomocy w zakresie dożywiania dzieciom m.in. do 7 roku życia - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Jak ustalił organ I instancji, Zespół Szkolno-Przedszkolny w J. w roku 2009 zgłosił uczestnictwo w w/w Programie i na dożywianie uczniów otrzymał z Gminnych Ośrodków Pomocy Społecznej w S., K. i K. środki finansowe w kwocie łącznej [...] zł Tym samym finansowanie z dotacji kosztów dożywiania dzieci uznał za nieuzasadnione, doszło bowiem do niezasadnego powielenia środków przeznaczonych na dożywianie. Kolegium zgodziło się z organem I instancji, w kwestii odmowy zaliczenia do wydatków bieżących Szkoły, wydatków na organizowanie przez Szkołę i finansowanie kosztów przewozów dzieci na wycieczki szkolne, kolonie, zielone szkoły, czy pokrywanie kosztów zakupu biletów do planetarium, z uwagi na to, że nie służy to realizacji zadań statutowych Szkoły. Kolegium nie znalazło także podstaw do zakwalifikowania do wydatków bieżących: kosztów dofinansowania do obozu rehabilitacyjnego oraz kosztów kolonii, kosztów wycieczki do K. Powyższe wydatki, zdaniem Kolegium nie mogą być rozliczone w ramach otrzymanej dotacji i należy je uznać jako wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Kolegium powołało się na § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz.U. z 2001r. Nr 135, poz.1516), w którym określono formy organizowania krajoznawstwa i turystyki, jakie mogą być organizowane przez szkoły i uznało że w tym katalogu nie mieści się pojęcie kolonii, czy obozu rehabilitacyjnego, jak również pokrywanie zakupu biletów np. do planetarium. Powołując się zaś na przepis § 16 w/w rozporządzenia, organ uznał, że przepis ten reguluje z jakich źródeł może być finansowana działalność szkoły w zakresie krajoznawstwa i turystyki oraz odnosi się wprost do źródeł finansowania kosztów przejazdu, zakwaterowania i wyżywienia kierowników i opiekunów wycieczek lub imprez, a nie uczniów. Ponadto Kolegium uznało, że do wydatków bieżących Szkoły Podstawowej w J. nie można zaliczyć wydatku związanego z zakupem samochodu m-ki V. w wysokości [...] zł. oraz wydatku związanego z zakupem windy platformowej za kwotę [...] zł, gdyż wydatki te stanowią wydatki majątkowe podlegające okresowej amortyzacji, tym samym nie stanowią wydatku bieżącego. Zakup samochodu stanowi wydatek majątkowy podlegający okresowej amortyzacji, tym samym nie stanowi wydatku bieżącego. Organ I instancji nie zaliczył do wydatków bieżących z tytułu zakupu samochodu kwoty [...] zł. Jednakże Kolegium stwierdziło, że jedna z rat z tytułu nabycia w/w samochodu w wysokości [...] zł uiszczona była przed dniem [...].04.2009 r. tj. przed zmianą przepisów ustawy o systemie oświaty, tym samym nie było podstaw do zakwestionowania tego wydatku. Kolegium uznało też, że opłata za wywóz szamba w kwocie [...] zł i opłata za energię elektryczną w kwocie [...] zł nie mogły być sfinansowane z dotacji, gdyż wydatki te nie zostały poniesione w 2009 r. Zdaniem Kolegium do wydatków bieżących Szkoły Podstawowej w J. nie można zaliczyć również kwoty [...] zł stanowiącej wynagrodzenie kierowców (... zł) oraz procentowy udział refundacji otrzymanej z PUP w W. na K. w kwocie [...] zł oraz pochodnych od wynagrodzeń kierowców w kwocie [...] zł Łączna kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem według organu odwoławczego wynosi [...] zł. Organ powołując się na przepis art. 139 kpa, stwierdził, że nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza rażąco prawa ani interesu społecznego. Organ odwoławczy dokonał odmiennej niż organ I instancji oceny stanu faktycznego, dlatego też związany zakazem reformationis in peius. zobowiązał Fundację "P." w B. do zwrotu kwoty ustalonej przez organ I instancji. Organ odwoławczy podzielił natomiast zarzut odwołującego dotyczący dokonania wadliwych ustaleń w zakresie terminu naliczenia odsetek od kwoty podlegającej zwrotowi. Powołując się na § 8 ust. 3 Uchwały Rady Miejskiej Gminy S. nr [...] naliczył odsetki od dnia [...] stycznia 2012 r tj. od następnego dnia po upływie wyznaczonego terminy zwrotu. W skardze na tę decyzję skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj.: błędną interpretację zapisów art. 17 ust. 1 pkt 14 i ust. 3 j u..s.o. i przyjęcie, że przepisy te wyłączają prawo podmiotów innych niż gmina do realizacji przewozów czy dożywiania uczniów; błędną wykładnię art. 80 ust. 3d u.o.s.o, poprzez nieuprawnione przyjęcie, że pojęciem "bieżące wydatki szkoły z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej" nie objęte są w szczególności wydatki poniesione na np. dowozy uczniów, organizację wycieczek, kolonii, obozu rehabilitacyjnego. zakupu biletów, oraz kosztów przejazdów na te wydarzenia; błędną interpretację § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 08.11.2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz.U. Nr 135, poz. 1516) zakładającą, że stypizowane tą normą zdarzenia nie pozostają w związku z ciążącymi na szkołach zadaniami z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej; błędną wykładnię § 16 w/w rozporządzenia zakładającą, że dyspozycja tej normy poprzez użycie zwrotu "może być finansowana ze środków pozabudżetowych" wyklucza prawo do finansowania różnorodnych form krajoznawstwa i turystyki z wydatków dotacji, art. 165a ust. 2 ustawy o finansach publicznych przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie polegające na niezasadnym uznaniu, że wydatki w postaci między innymi dojazdu na wycieczki edukacyjne, zieloną szkołę, codzienne dożywianie dzieci, zakup windy umożliwiającej dzieciom niepełnosprawnym udział w zajęciach szkolnych nie stanowią wydatków bieżących. 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: art. 15 kpa poprzez bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji, bez przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie, a w konsekwencji na skutek naruszenia zasady dwuinstancyjności nieuzasadnione przyjęcie, że środki z dotacji nie mogą być przeznaczone m.in. na dożywianie uczniów, dowóz dzieci do szkoły (w tym także dzieci mających miejsce zamieszkania poza Gminą S.), a także powielenie stanowiska organu I instancji, że gmina realizowała dowóz dzieci do szkoły w B. bez poczynienia ustaleń w tym zakresie: - art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, brak precyzyjnego wskazania i uzasadnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nieuwzględnienie okoliczności, że do szkoły były dowożone także dzieci spoza terenu Gminy S., niewyjaśnienie z jakich powodów wydatki na zieloną szkołę, wycieczki naukowe nie mogą być uznane za wydatki związane z wychowaniem i kształceniem; 3. wadliwe ustalenie stanu faktycznego w zakresie przyjęcia, że zakup samochodu marki Volkswagen został sfinansowany ze środków pochodzących z dotacji podczas, gdy źródło finansowania pochodziło ze sprzedaży przyczepy gastronomicznej. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S.; o wstrzymanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykonania zaskarżonej decyzji, a na wypadek przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wniosła zgodnie z art. 61 § 3 ppsa o wydanie przez Sąd postanowienia w tym zakresie; o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z przepisu art. 80 ust.1 u.s.o. wynika, że przedszkola, szkoły i placówki publiczne niewymienione w art. 79 prowadzą gospodarkę finansową według zasad określonych przez organ lub podmiot prowadzący szkołę. Szkoły takie otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia odpowiedniego typu i rodzaju szkół w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego, nie niższej jednak niż kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. W przypadku nieprowadzenia przez jednostkę samorządu terytorialnego szkoły tego samego typu i rodzaju podstawą ustalenia wysokości dotacji jest kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły publicznej danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. ( art. 80 ust 3. u.s.o.) Ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 458 z późn. zm.) z mocą obowiązującą od dnia 22 kwietnia 2009 r. dodano do art. 80 u.s.o. przepisy ust. 3d-3h, dotyczące (poza ust. 3h) kwestii przeznaczenia i kontroli wydatkowania dotacji dla publicznych niesamorządowych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek. Przepis art. 80 ust 3d u.s.o. stanowi, że dotacje, o których mowa w ust. 2-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 2-3b, mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek. (art. 80 ust. 3e) W związku z tym, iż zaskarżona decyzja została wydana m.in. w oparciu o przepisy art. 190 w zw. z art. 145 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 165a ust. 2, ust. 5 i ust. 6 oraz art. 106 ust. 4 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249 poz. 2104 ze zm.) dalej u.f.p. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157 poz. 1241 ze zm.) należy podkreślić, iż zgodnie z tym ostatnim przepisem w sprawie zwrotu dotacji udzielonych do dnia wejścia w życie ustawy o finansach publicznych z 2009 r. tj. do 31 grudnia 2009 r. mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Unormowanie to ma więc zastosowanie do dotacji udzielonych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 190 w zw. z art. 145 u.f.p. z 2005 r, z których wynika , że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji. ( art. 145 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 190 u.f.p. ) oraz, że zwrotowi podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. ( art. 145 ust. 4 w zw. z art. 190 u.f.p) Obowiązek stosowania przepisów ustawy o finansach publicznych z 2005 r dotyczących zwrotu dotacji nie powoduje jednak automatycznie możliwości stosowania tej ustawy w całości w stosunku do szkół publicznych prowadzonych przez podmioty niebędące podmiotami prawa publicznego. Z art. 79 ust 1 u.s.o. wynika bowiem, że jedynie do finansowania szkół i placówek państwowych i samorządowych stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych natomiast, jak stanowi art. 80 ust.1 u.s.o. szkoły, które nie są zakładane i prowadzone przez ministrów i jednostki samorządu terytorialnego prowadzą gospodarkę finansową według zasad określonych przez organ lub podmiot prowadzący szkołę. Szkoły publiczne utworzone przez podmioty niepubliczne na podstawie zezwolenia udzielonego w myśl art. 58 ust. 3-4 u.s.o. nie są jednostkami sektora finansów publicznych. Nie mogą zatem otrzymać statusu jednostki budżetowej i nie dotyczą ich zasady publicznej gospodarki finansowej. Organ prowadzący tę szkołę lub placówkę sam ustala zasady, na jakich jest ona finansowana i na jakich wydatkuje się przydzielone jej środki. ( patrz Mateusz Pilich Ustawa o systemie oświaty Komentarz ABC a Wolters Kluwer business Warszawa 2012r str. 782). Dlatego też wbrew twierdzeniu organu, wobec braku w ustawie o systemie oświaty definicji " wydatków bieżących" nie było dopuszczalne powołanie się w zaskarżonej decyzji na przepisy art. 165a ust. 2, 5 i 6 oraz art. 106 ust 4 pkt 1-3 u.f.p., dotyczące wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego w podziale na wydatki bieżące i wydatki majątkowe, a należało dokonać kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji według zasad określonych przez Fundację prowadzącą szkołę. W aktach administracyjnych ( k. ...) znajduje się uchwała nr [...] Zarządu Fundacji z dnia [...] stycznia 2009r w sprawie zasad księgowania kosztów w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w J. wraz z załącznikiem i aneksami do niego. Organy w swoich decyzjach nie odniosły się w ogóle do tych zasad, nie dokonały analizy wydatków w oparciu o te zasady. Nie wezwały też Fundacji do przedłożenia innych dokumentów, z których wynikałoby na jakich zasadach szkoła prowadzi gospodarkę finansową, przy kontrolowaniu wykorzystania dotacji na pokrycie "wydatków bieżących" posiłkując się, jak wyżej wykazano, bez podstawy prawnej, zapisami ustawy o finansach publicznych. Z uchwały w sprawie zasad księgowania kosztów w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w J. wynika zaś m.in., że konta zespołu "..." przeznaczone są do ewidencji i rozliczania kosztów działalności eksploatacyjnej Zespołu w układzie rodzajowym oraz, że za koszty Zespołu uznaje się wszystkie wydatki związane z realizacją zadań szkoły i przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki ( w tym profilaktyki społecznej). I tak między innymi na koncie dotyczącym zużycia materiałów i energii pod poz. [...]znajdują się artykuły spożywcze dotyczące dożywiania, pod poz. [...] gotowe posiłki dotyczące dożywiania, pod poz. [...] zużycie paliwa, pod poz. [...] materiały eksploatacyjne do samochodów, jako usługi obce pod poz. [...] usługi transportowe, pod poz. [...] bilety do muzeum, kina, teatru., a na koncie dotyczącym pozostałych kosztów rodzajowych pod poz. [...] inne koszty. Należy mieć na uwadze to, iż w ramach "dofinansowania realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej " o którym mowa w art. 80 ust 3d u.s.o. mieści się praktycznie cała podstawowa działalność statutowa szkoły i mogą być finansowane wszystkie potrzeby związane z jej funkcjonowaniem w sferze zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Jeśli więc dotacja została przeznaczona na sfinansowanie w/w zadań, które wynikają ponadto ze statutu szkoły nie można uznać, ze została ona wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Jak wynika zaś ze statutu Szkoły Podstawowej w J. (k. ...) wizja szkoły sprowadza się do 4 celów związanych z nauką:" uczyć się aby wiedzieć, aby działać , aby żyć wspólnie , aby być" . I realizowana jest między innymi poprzez pogłębianie i rozszerzanie zakresu wiadomości i umiejętności na miarę zainteresowań i uzdolnień dzieci uczęszczających do szkoły w ramach zajęć obowiązkowych i dodatkowych, organizację wypoczynku w okresie ferii letnich i zimowych w formie kolonii, obozów i innych form wypoczynku, bezpłatne lub częściowo płatne korzystanie z dożywiania, prowadzenie i organizowanie innych zajęć służących zdobywaniu wiedzy i umiejętności, organizację wycieczek dydaktycznych, krajoznawczo-turystycznych i zielonych szkół. Wbrew więc twierdzeniu organów zakwestionowane przez nie wydatki na opłaty za organizację wycieczki, kolonii, dofinansowania obozu rehabilitacyjnego, zakup biletów oraz przejazd na wycieczki edukacyjne, na zieloną szkołę oraz kolonię, a także na zakup artykułów spożywczych i gotowych posiłków oraz usług transportowych związanych z przewozem tych posiłków mieszczą się w podstawowej działalności statutowej szkoły i mogły być finansowane z dotacji gdyż służyły do realizacji potrzeb związanych z jej funkcjonowaniem w sferze zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Należy przy tym zaznaczyć, że kwestionując wydatki szkoły sfinansowane z dotacji na przewozy dzieci na wycieczki szkolne, kolonie, zielone szkoły, czy pokrywanie kosztów zakupu biletów, kosztów dofinansowania do obozu rehabilitacyjnego, kolonii, czy wycieczki zupełnie nietrafne jest powołanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz.U. z 2001r. Nr 135, poz.1516). Rozporządzenie to dotyczy jedynie warunków i sposobu organizowania przez szkoły turystyki i krajoznawstwa z uwzględnieniem celów edukacyjnych i wychowawczych ale w żaden sposób nie wpływa na realizację zadań statutowych szkoły w zakresie formy realizacji tych celów. Szkoła bowiem może realizować te zadania w każdej formie, a nie tylko poprzez wycieczki i imprezy wymienione w tym rozporządzeniu, jeśli tylko mieszczą się one w zakresie realizacji zadań statutowych szkoły. Słusznie więc skarżąca zarzuciła błędną wykładnię § 16 w/w rozporządzenia zakładającą, że dyspozycja tej normy poprzez użycie zwrotu "może być finansowana ze środków pozabudżetowych" wyklucza prawo do finansowania różnorodnych form krajoznawstwa i turystyki z dotacji. Podobnie należy ocenić wydatki na dożywianie dzieci oraz ich dowóz do szkoły. One również mogły służyć realizacji w/w potrzeb. Z tym, że co do nich wobec twierdzenia organów, że jako zadania własne gminy były one zaspokojone z innych środków, organy winny wykazać, iż faktycznie miało to miejsce. To znaczy w przypadku dowozu dzieci do szkoły organ odwoławczy oparł się jedynie na twierdzeniu Burmistrza Gminy S., że dowozy te były realizowane przez gminę, zawartym w uzasadnieniu decyzji o zwrocie dotacji, nie przeprowadzając żadnego dowodu na tę okoliczność. Organ odwoławczy, wobec zaprzeczenia tego faktu przez skarżącą, winien więc wykazać, na podstawie uchwały Rady Gminy S. wydanej w trybie art. 17 u.s.o. w sprawie planu sieci publicznych szkół podstawowych, że sieć ta była tak zorganizowana, że umożliwiała dzieciom uczącym się w szkole w J. i jej filiach, w tym dzieciom niepełnosprawnym, spełnianie obowiązku szkolnego (art. 17 ust. 1) albo innymi dowodami, że to gmina zorganizowała bezpłatny transport i opiekę w taki sposób, że droga jaką dziecko pokonywało do szkoły w J. lub jej filiach z domu, w którym mieszkało nie przekroczyła odległości, o których mowa w art. 17 ust. 2 u.s.o. W obecnym stanie Sąd nie ma możliwości skontrolowania twierdzeń organów w tej kwestii. Co się zaś tyczy wydatków na dożywianie dzieci, które jak wynika ze statutu szkoły również służą realizacji zadań szkoły w zakresie opieki i profilaktyki społecznej z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że dożywianie dzieci jest zadaniem należącym do zadań własnych gminy, a ponadto, że w 2009 roku funkcjonował program w ramach którego Państwo wspierało gminy w wypełnianiu tego zadania. Celem tego programu było zapewnienie pomocy w zakresie dożywiania dzieciom m.in. do 7 roku życia - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Jak ustalił organ I instancji, Zespół Szkolno-Przedszkolny w J. w roku 2009 zgłosił uczestnictwo w w/w programie i na dożywianie uczniów otrzymał środki z Gminnych Ośrodków Pomocy Społecznej w S., K. i K. w łącznej kwocie [...] zł. Organy nie wykazały jednak czy faktycznie doszło do powielenia środków przeznaczonych na dożywianie. Nie dokonały szczegółowej analizy tych wydatków, tj. nie dokonały rozliczenia jakie koszty poniosła szkoła na dożywianie uczęszczających do niej dzieci i z jakich środków były one finansowane. Czy środki uzyskane z programu wspierającego gminy w wypełnianiu obowiązku dożywiania dzieci wystarczyły na zaspokojenie w całości potrzeb dzieci uczących się w szkole ? Czy też konieczne było dofinansowanie z dotacji ? Przede wszystkim nie wzięły pod uwagę tego, że celem programu w ramach którego Państwo wspierało gminy w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym w zakresie dożywiania dzieci było zapewnienie pomocy w zakresie dożywiania dzieciom m.in. do 7 roku życia, do szkoły w J. uczęszczały zaś głównie dzieci starsze tj. powyżej 7 roku życia. Wszystkie wskazane powyżej wydatki niewątpliwie mają charakter wydatków bieżących. Co się zaś tyczy wydatków na zakup samochodu V. oraz windy platformowej z uchwały w sprawie zasad rozliczania kosztów w ZSP w J. nie wynika jednoznacznie, czy takiego rodzaju koszty zostały zaliczone do "kosztów działalności eksploatacyjnej", choć na koncie dotyczącym pozostałych kosztów rodzajowych pod poz. [...] znajdują się "inne koszty". Niewątpliwie przedmioty te stanowią majątek trwały ale zdaniem Sądu jeśli służyły realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki wydatki na ich zakup można również zaliczyć do wydatków bieżących szkoły, o których mowa w art. 80 ust. 3d u.s.o. Zdaniem Sądu w przepisie tym chodzi bowiem o wszelkie wypływy środków finansowych na aktualne potrzeby szkoły, bez względu na wartość dobra nabytego w zamian poczynionego wydatku ani okres gospodarczej użyteczności nabytego składnika majątkowego. Wykluczone jest jedynie pokrywanie z dotacji "zaległych zobowiązań". Jak wynika bowiem z art. 80 u.s.o. (w ust. 2 i n.) mowa w nim jest o otrzymywaniu dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego przez określone jednostki systemu oświaty, jednakże nie w ścisłym związku z wykonaniem określonych zadań publicznych, lecz aby ogólnie pokryć koszty ich bieżącej działalności statutowej, bez szczegółowego wskazywania kierunku wydatkowania środków. ( patrz Mateusz Pilich, Ustawa o systemie oświaty, Komentarz ABC a Wolters Kluwer business Warszawa 2012 r. str. 799, 796 ). W niniejszej sprawie zakup windy w celu umożliwienia uczęszczania do szkoły uczniom niepełnosprawnym bez wątpienia służy bieżącej realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki wynikających z ustawy i ze statutu szkoły, a bez tej windy nauka dzieci niepełnosprawnych byłaby jeśli nie niemożliwa to na pewno bardzo utrudniona. Co się zaś tyczy zakupu samochodu, to wobec zgłoszonego w skardze zarzutu , że organy nieprawidłowo uznały, że kwota przeznaczona na jego zakup pochodziła z udzielonej dotacji, mimo, ze źródło jego finansowania było inne, przy ponownym rozparzeniu sprawy organy winny okoliczność tę wyjaśnić. I to niezależnie od tego, że skarżąca podniosła tę kwestię dopiero na etapie skargi. Należy mieć bowiem na uwadze, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Zdaniem Sądu organy obu instancji naruszyły zasady wynikające z tych przepisów. Dlatego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uzupełni materiał dowodowy, w zakresie wskazanym przez Sąd, w celu wykazania, kto faktycznie realizował obowiązek dowozu dzieci do szkoły w J. i jej filiach ( gmina czy szkoła), z jakich środków było finansowane dożywianie dzieci w szkole prowadzonej przez skarżącą oraz z jakich środków i w jakim celu dokonano zakupu samochodu V. Mając na względzie charakter powyższych naruszeń dotyczących prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji wydano na mocy art. 152 ustawy, o kosztach orzeczono na podst. art. 200 p.p.s.a. .