I SA/Po 897/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J W o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym t.j. II raty za 2009r. postanawia: oddalić wniosek /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego JW złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że kwota zaległości w podatku rolnym, t.j. II raty za 2009 wynosi [...] i jest to kwota o wiele niższa niż kwota do uiszczenia wpisu sądowego. Oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Posiada dom o powierzchni [...], mieszkanie o powierzchni [...], nieruchomość rolną o powierzchni [...], nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wskazał, że otrzymuje dochody z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości [...] miesięcznie i ponosi wydatki związane z utrzymaniem matki, która jest inwalidką [...] grupy. Koszty utrzymania wynoszą powyżej [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] J W w odpowiedzi z dnia [...]. oświadczył, że posiada samochód osobowy marki V, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...]. Wskazał, że jest rolnikiem, prowadzi gospodarstwo rolne, nie posiada innych źródeł dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Z tytułu dopłat do nieruchomości rolnej z Unii Europejskiej otrzymał [...], co daje [...] na 1 ha. Posiada rachunek bankowy, do którego udzielony został kredyt odnawialny w kwocie [...] przez Bank, saldo na rachunku bankowym najczęściej jest ujemne. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym [...]. Skarżący podał, że jego mama jest inwalidką [...] grupy i ma [...] lata. Na kolejne wezwanie z dnia [...] J W w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że jego mama otrzymuje rentę rodzinną i świadczenie na opiekę w wysokości [...]. Matka wnioskodawcy posiada książeczkę oszczędnościową, na którą wpłynęła dopłata bezpośrednia do gruntów w wysokości [...] w dniu [...]. Stan konta na dzień [...] wynosił [...]. Podał, że mama nie posiada samochodu osobowego, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, posiada natomiast grunt rolny o powierzchni [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Prawo pomocy powinno być udzielone przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego, które zostały złożone w niniejszej sprawie, to nie wynika. Argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący posiada dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki V o wartości [...], a zatem majątek ten może być źródłem finansowania wpisu od skargi. Wnioskodawca podał, że uzyskuje miesięczne dochody w wysokości [...], natomiast na miesięczne utrzymanie przeznacza kwotę w wysokości [...], przy czym ponosi również koszty utrzymania mamy, która jest osobą starszą, ma [...], jest inwalidką [...] grupy. Skarżący oświadczył, że poza dochodami wskazanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy i dopłatą do nieruchomości rolnej, którą przeznacza na produkcję rolną, nie uzyskuje żadnych innych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. W kolejnej odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że jego mama otrzymuje rentę rodzinną w wysokości [...], nie korzysta natomiast z pomocy opieki społecznej, otrzymała jedynie dopłaty bezpośrednie do nieruchomości rolnej. Zatem wątpliwości budzi fakt z jakich środków skarżący ponosi koszty utrzymania, skoro łączny miesięczny dochód skarżącego i jego mamy wynosi [...], natomiast koszty utrzymania [...]. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania uznać należy, że skarżący uzyskuje dochód wyższy od zadeklarowanego, ewentualnie, że posiada oszczędności, których nie chce ujawnić. Gdyby przyjąć inne wnioskowanie skarżący nie byłby w stanie ponosić w.w kosztów. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy i dlatego też postanowiono jak w sentencji. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 z cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek