I SA/Po 9/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-03-17

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata z urzędu. Ustanowienie adwokata i radcy prawnego są alternatywnymi formami pomocy, dlatego nie jest konieczne przyznawanie obu pełnomocników.
Stan faktyczny
Skarżący PJ złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na brak dochodów, pobieranie zasiłku chorobowego w najniższym wymiarze oraz wynagrodzenie żony. Przedłożył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata. 3. Oddalono wniosek skarżącego o przyznanie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku PJ o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 3. oddalić wniosek skarżącego o przyznanie radcy prawnego. /-/V. Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego i adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że w chwili obecnej nie posiada dochodów, które pozwoliłyby jemu na opłacenie kosztów sądowych oraz na opłacenie adwokata lub radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że od [...] przebywa na zwolnieniu chorobowym i jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie żony oraz zasiłek chorobowy w najniższym wymiarze. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synem. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mieszka w domu należącym do matki jego zony. Skarżący z tytułu zasiłku chorobowego uzyskuje dochód w kwocie [...] zł, natomiast jego małżonka z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy PJ w odpowiedzi z dnia [...]. wskazał m.in., że posiadane konto w A zostało zajęte na potrzeby spłaty zadłużenia. Wskazał, że trudno jest jemu określić wysokość kosztów miesięcznego utrzymania, jednakże opłaty za energię elektryczną wynoszą około [...] miesięcznie, jednakże teściowa, która jest właścicielem nieruchomości otrzymuje częściową refundację za energię elektryczną, ponieważ jest wdową po pracowniku energetyki. Koszty za wodę wynoszą około [...] miesięcznie. Koszty za opał bardzo trudno określić, ponieważ wszystko zależy od warunków atmosferycznych. Dom, w którym mieszka skarżący, jest ogrzewany centralnym ogrzewaniem, do którego zużywa węgiel kamienny, drewno lub miał. Koszt za gaz wynosi [...], przy czym gaz używany jest w kuchni. Kosztów wyżywienia skarżący nie może nawet w przybliżeniu określić, ponieważ część podstawowych produktów pochodzi z ogrodu, który posiada teściowa (np. warzywa, ziemniaki, jajka). Skarżący, jego małżonka i teściowa nie posiadają samochodu osobowego, nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Na kolejne wezwanie z dnia [...] P J w odpowiedzi z dnia [...]. przedłożył zaświadczenia o wysokości dochodów za [...], zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia brutto z ostatnich trzech miesięcy otrzymanego przez małżonkę, kopię rocznego obliczenia podatku PIT-40 za [...]. z wypłat emerytury otrzymanej przez teściową. Wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (por. art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy). W rozpatrywanej sprawie skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym w.w wniosek wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego, gdyż ustanowienie adwokata i radcy prawnego są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło