I SA/Po 904/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi RS na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący RS, reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Równocześnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że ma bardzo trudną sytuację życiową i materialną. Do [...] skarżącemu finansowo pomagał teść, który zmarł. Po śmierci teścia rodzina odziedziczyła długi zmarłego. Aktualnie wysokość comiesięcznych wydatków jest o wiele wyższa niż dochody uzyskiwane przez rodzinę wnioskodawcy i wnioskodawcę. Ponadto w najbliższym czasie dochody uzyskiwane przez córkę zmaleją, bo straci ona prawo do zasiłku. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką i z [...] wnuczkami. Skarżący nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Osoby z którymi skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym również nie posiadają żadnego majątku. Skarżący podał, że zasiłek rodzinny przysługuje do [...], od tego miesiąca dochody będą niższe o [...]. Wnioskodawca podał, że do [...] finansowo pomagał jemu teść, który zmarł. Obecnie po śmierci teścia rodzina skarżącego ma wydatki większe niż dochody uzyskiwane przez wszystkich członków rodziny. Po uregulowaniu postępowań spadkowych po teściu do zobowiązań dojdzie jego kredyt, który nie był ubezpieczony (ok. [...] – rata [...] miesięcznie). Skarżący oświadczył, że z tytułu umowy o pracę na [...] etatu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. [...] miesięcznie, żona w wysokości ok. [...], córka otrzymuje zasiłek 500+ i zasiłek rodzinny na córki w wysokości [...]. Skarżący podał, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że córka nie posiada kont, lokat ani kart kredytowych. Skarżący podał, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają jeden samochód osobowy marki D, rok prod. [...] o wartości ok. [...]. Wnioskodawca oświadczył, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają udziałów w spółkach i nie pełnią funkcji w organach spółek. Skarżący podał, że koszty miesięcznego utrzymania jego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym są następujące:[...]. Skarżący podał, że wraz z rodziną starają się spłacać zadłużenie z bieżących dochodów oraz pomocy rodziny i znajomych, OC za samochód [...] ([...] zł na rok). Wnioskodawca podał, że poza dochodami wskazanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy córka skarżącego będzie otrzymywać świadczenie wychowawcze na dzieci po [...] miesięcznie (łącznie [...]), które przyznane zostało od [...], otrzymuje świadczenie rodzicielskie na córkę po [...] miesięcznie [...], będzie otrzymywać zasiłek rodzinny na dzieci w kwocie po [...] (łącznie [...]) w okresie od [...]. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują innych dochodów niż w.w, nie korzystają z pomocy opieki społecznej, a córka skarżącego nie otrzymuje alimentów/renty rodzinnej na dzieci. Dom, w którym mieszka skarżący należy do Miasta, skarżący wydzierżawia grunt za kwotę [...] łącznie (wraz z podatkiem VAT) oraz płaci czynsz w kwocie [...]. Skarżący ani osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie prowadzą działalności gospodarczej. Skarżący i jego małżonka nie posiadali nieruchomości, które sprzedali lub darowali innym osobom. Skarżący posiadał samochód F, który uległ zniszczeniu i wobec braku środków na jego naprawę darował go swojemu bratu. Do pisma załączył kserokopie: zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że w [...] dochód skarżącego z innych źródeł wyniósł [...], dochód żony z tytułu wynagrodzenia za pracę [...], w [...] dochód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wyniósł [...], dochód żony z tytułu wynagrodzenia za pracę [...], zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z dnia [...], z którego wynika, że skarżący jest zatrudniony od [...] na czas nieokreślony, przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto z minionego kwartału wynosi [...] brutto, zaświadczenie o zatrudnieniu żony skarżącego z dnia [...], z którego wynika, że jest zatrudniona od [...] na czas nieokreślony, przeciętne wynagrodzenie netto za okres [...] wyniosło [...] netto, wyciągi z rachunków bankowych, z których wynika, że na rachunek bankowy wnioskodawcy wpływa wynagrodzenie w wysokości [...], na rachunek bankowy małżonki wnioskodawcy wpływają środki tytułem świadczenia 500+, świadczenie rodzinne, świadczenie w wysokości [...] oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] ([...]), zapomoga losowa ([...]), świadczenie z polisy. Skarżący do pisma załączył odpisy: decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu świadczenia wychowawczego na wnuczki, decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu świadczenia rodzicielskiego po [...] miesięcznie na okres [...], decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego na wnuczki. Skarżący załączył kserokopie: umowy dzierżawy ogrodu przydomowego z dnia [...], zawiadomienia o wysokości opłat za użytkowanie lokalu, faktury za dzierżawę ogródka, dowodu rejestracyjnego, faktur za telefon, energię elektryczną, wezwania do zapłaty z dnia [...], umowy pożyczki z dnia [...], wezwania do zapłaty z dnia [...], informacji o stanie zaległości z dnia [...], ostatecznego przedsądowego wezwania do zapłaty z dnia [...], informacji o upływie terminu wpłaty raty z dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy wziął pod uwagę okoliczność, ze skarżący wniósł do tut. Sądu [...] skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego (sygn. spraw [...]), w których wpis sądowy od skargi w każdej z nich wynosi po [...]. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego i z przedłożonych przez niego kserokopii dokumentów wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką i [...] wnuczkami. Skarżący i jego żona uzyskują dochody z wynagrodzenia za pracę, córka wnioskodawcy otrzymuje świadczenie rodzicielskie oraz świadczenie wychowawcze i zasiłek rodzinny na dzieci. Wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku. Skarżący i jego żona mają zaciągnięte kredyty i pożyczki, przy czym mają problemy z ich spłatą. Wnioskodawca wykazał zatem, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżący nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.