I SA/Po 908/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego tutejszego sądu z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16 – umarzającego postępowanie z wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie czynności egzekucyjnej; postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Skarżący pismem z dnia 20 kwietnia 2016 r., wniósł do tutejszego sądu skargę na wskazane w rubrum niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Od skargi nie uiszczono wpisu sądowego, w związku z czym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 maja 2016 r., wezwano skarżącego do uiszczenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia – [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi – pod rygorem jej odrzucenia. W terminie otwartym do opłacenia skargi skarżący wniósł o umożliwienie odstąpienia od wpisu sądowego. Następnie skarżący przedłożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy tutejszego sądu postanowieniem z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16 oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Na skutek rozpoznania sprzeciwu skarżącego wskazane ostatnio orzeczenie utrzymano w mocy postanowieniem WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16. Z uwagi na prawomocne zakończenia zakończenie postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 września 2016 r., wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 13 maja 2016 r. Pismem z dnia 22 września 2016 r., skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 14 września 2016 r. Wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu sądowego doręczono skarżącemu w dniu 28 września 2016 r. Pismo skarżącego z dnia 22 września 2016 r., potraktowano jako zażalenie, które z uwagi na niedopuszczalność odrzucono postanowieniem WSA w Poznaniu z dnia 05 października 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16. Zażalenie skarżącego na wskazane ostatnio postanowienie oddalono postanowieniem NSA z dnia 05 grudnia 2016 r., sygn. akt II FZ 843/16. W odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu sądowego skarżący pismem z dnia 04 października 2016 r. ponownie wniósł o odstąpienie od wpisu sądowego. Z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego postanowieniem WSA w Poznaniu z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16 odrzucono skargę. Zażalenie skarżącego na wskazane ostatnio postanowienie tutejszego sądu zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 05 grudnia 2016 r., sygn. akt II FZ 844/16. Postanowieniem referendarza sądowego tutejszego sądu z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16 umorzono postępowanie z wniosku skarżącego w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne na skutek uprawomocnienia się postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16 o odrzuceniu skargi. Odpis wskazanego ostatnio orzeczenia referendarza sądowego doręczono skarżącemu dnia 21 grudnia 2016 r. (k. [...] akt sądowych). Pismem z dnia 28 grudnia 2016 r., skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego tutejszego sądu z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16 wnosząc o jego uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej w skrócie: "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z przytoczonego przepisu wynika, że rolą WSA jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy będącej przedmiotem sprzeciwu [tak: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2015 – komentarz do art. 260 p.p.s.a, dostępny w bazie danych Legalis]. Rozpoznając sprzeciw skarżącego należy zauważyć, że zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Kluczowe dla prawidłowej wykładni przytoczonego przepisu jest ustalenie znaczenia zwrotu "zbędne". Na gruncie reguł języka powszechnego zwrot "zbędny" oznacza tyle, co taki, który nie jest koniecznie potrzebny i bez którego można się obejść [tak: Wielki Słownik Języka Polskiego, dostępny pod adresem: http://www.wsjp.pl]. Z kolei posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "stało się" sugeruje, że zbędność rozpoznania wniosku w przedmiocie prawa pomocy musi zaistnieć w toku postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne m.in. w sytuacji uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie, na skutek wydania przez NSA orzeczenia oddalającego środek zaskarżenia od tego rodzaju orzeczenia WSA, mimo braku rozpoznania żądania strony przyznania jej prawa pomocy. W takiej sytuacji rozpoznawanie wniosku w tym zakresie staje się zbyteczne, bowiem nawet jego rozpoznanie zgodnie z intencją strony nie niweczy skutków prawomocnego zakończenia postępowania. Zauważyć w tym miejscu również należy, że wniosek skarżącego z dnia 04 października 2016 r., był drugim z wniosków w przedmiocie prawa pomocy. Na skutek rozpoznania pierwszego z wniosków w tym przedmiocie referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16 oddalił go, odmawiając tym samym przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Ostatnio wskazane postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16. W kontekście drugiego z wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy godzi się zauważyć, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie [tak: postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z uwagi na powyższe, mimo złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku w przedmiocie prawa pomocy w niniejszej sprawie doszło do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi, na skutek którego to uprawomocnienia się doszło do definitywnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Mając zatem na uwadze, że na skutek wydania przez NSA postanowienia z dnia 05 grudnia 2016 r., sygn. akt II FZ 844/16 wydane w niniejszej sprawie postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16 o odrzuceniu skargi jest prawomocne począwszy od dnia 05 grudnia 2016 r., stwierdzić należy, że rozpoznanie wniosku skarżącego z dnia 04 października 2016 r. o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, co uzasadniało umorzenie wywołanego nim postępowania w oparciu o regulacje art. 249a p.p.s.a. Z uwagi na powyższe zaskarżone postanowienie referendarza sądowego należało utrzymać w mocy. W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.