I SA/Po 917/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-03-17

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, jeśli wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej i oświadczył, że koszty te nie zostały pokryte nawet w części?
Ratio decidendi
Tak, adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, jeśli wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej i oświadczył, że koszty te nie zostały pokryte nawet w części. W przypadku braku szczegółowych regulacji w przepisach dotyczących wynagrodzenia za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, należy analogicznie przyjąć stawkę ustaloną za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, powiększoną o podatek VAT.
Stan faktyczny
Skarżący MH wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Wniósł o przyznanie prawa pomocy, w tym ustanowienie adwokata. Sąd ustanowił adwokata MK i zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Adwokat MK uzupełnił skargę i wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej. Po uchyleniu decyzji przez WSA i oddaleniu skargi przez NSA, adwokat MK ponowiła wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu, wskazując, że koszty nie zostały pokryte. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi MK od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – wynagrodzenie tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za I instancję oraz za II instancję, powiększone o podatek od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata MK o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi MH na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 i 2009 r. postanawia: 1. przyznać adwokatowi MK od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu za I instancję wynagrodzenie w kwocie [...], + [...] tytułem podatku od towarów i usług, 2. przyznać adwokatowi MK od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu za II instancję wynagrodzenie w kwocie [...] + [...] tytułem podatku od towarów i usług. Skarżący MH pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny ustanowił dla skarżącego adwokata (pkt 2 sentencji) i jednocześnie zwolnił go od kosztów sądowych (pkt 1 sentencji), oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego (pkt 3 sentencji). Okręgowa Rada Adwokackawyznaczyła pełnomocnika w osobie adwokata MK. Adwokat MK pismem z dnia [...] uzupełniła skargę i wniosła o przyznanie kosztów udzielonej skarżącemu pomocy prawnej, nieopłaconych nawet w części wg norm przepisanych. Z protokołu rozprawy z dnia [...] wynika, że adwokat MK reprezentowała skarżącego na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] o sygn. akt [...] m.in. w punkcie I uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w punkcie II przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu. Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia [...] wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku. Adwokat MK pismem z dnia [...] wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła m.in. o zasądzenie nieopłaconych nawet w części kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] m.in. w pkt 1) uchylił zaskarżony wyrok w całości, w pkt 2) oddalił skargę. Z protokołu rozprawy, która miała miejsce w dniu [...] wynika, że w imieniu skarżącego nikt się nie stawił. Pismem z dnia [...] adwokat MK ponowiła wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, wykonane na zasadzie prawa pomocy i powtórzyła, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały pokryte ani w całości ani w części. Następnie adwokat MK pismem z dnia [...] złożyła oświadczenie, że prowadzi działalność gospodarczą i jest podatnikiem podatku VAT. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 02 listopada 2016 r., w § 22 w.w rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., i w którym w § 22 wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Skarga została złożona w dniu [...], odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona w dniu [...], a zatem zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm., dalej jako "rozporządzenie"). Przedmiotem zaskarżenia jest podatek dochodowy od osób fizycznych za [...]. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi [...]. Zgodnie z § 19 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części (por. § 20 rozporządzenia). Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1) lit. a) rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2) lit. b) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. § 6 pkt 5) rozporządzenia stanowi, że stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy: powyżej 10.000 zł do 50.000 zł – 2.400 zł. Na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Mając powyższe na uwadze, działaniem podjętym przez pełnomocnika w imieniu skarżącego, za które przysługuje wynagrodzenie było sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, w której zawarto wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej i oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości, ani w części. W związku z tym, że przepisy rozporządzenia nie określają kwoty wynagrodzenia adwokata za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, należało analogicznie przyjąć stawkę ustaloną za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt FSK 80/04, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12). Działaniem podjętym przez pełnomocnika skarżącego było również sporządzenie pisma z dnia [...], w którym uzupełnił skargę oraz udział na rozprawie w dniu [...] w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym adwokata, który w w.w piśmie wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, że nie zostały one uiszczone nawet w części. W tych okolicznościach należało przyznać adwokatowi MK tytułem nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej wysokości [...], które wynika z następującego rozliczenia: wynagrodzenie w wysokości [...] + podatek VAT [...] w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji + [...] + podatek VAT [...] za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 1 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a), pkt 2 lit. b), § 6 pkt 5, § 2 ust. 3, § 20 rozporządzenia, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło