I SA/Po 918/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Jerzy Małecki(spr.) as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2004 r. o d d a l a s k a r g ę /-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/J.Małecki Decyzją - nakazem płatniczym Nr [...] z dnia [...] roku Wójt Gminy B. ustalił K. S. i R. W. - współwłaścicielom nieruchomości położonej w miejscowości B., wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 rok w podatku od nieruchomości i podatku rolnym, opodatkowując: - podatkiem od nieruchomości według stawki "od pozostałych" - budynek o pow. [...] m2 oraz - podatkiem rolnym – grunty o pow. [...] ha. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła K. S. podnosząc, że "wymiar podatku od nieruchomości za 2004 rok jest niezgodny z prawem", gdyż jest to "budowa w stanie otwartym", na którą pozwolenie na budowę otrzymała decyzją Nr [...] z dnia [...] roku. Wójt Gminy B. przekazując odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazał, że wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie przeprowadzonych przez organ podatkowy oględzin budynku po byłym spichlerzu w dniu [...] roku, które potwierdziły, że budynek jest obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem, wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło K. S. i R. W., stosownie do art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, siedmiodniowy termin na wypowiedzenie się, przed wydaniem decyzji, w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. K. S. przy piśmie z dnia [...] 2004 roku załączyła wyrok NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt I S.A./Lu 238/99, mający potwierdzić argument, że "budowa będzie obiektem budowlanym z chwilą zakończenia budowy, co określa Prawo budowlane". Według odwołującej się opodatkowany zaskarżoną decyzją budynek, to budowa w stanie surowym otwartym, gdyż nie posiada okien, drzwi oraz instalacji co., wodno-kanalizacyjnej i elektrycznej. Organ podatkowy ustalając wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, nie wziął pod uwagę decyzji - pozwolenia na budowę i rozpoczęcia budowy. Ponadto organ podatkowy w piśmie [...] użył określenia "po byłym spichlerzu", a więc nie można określić, że na obecnym etapie jest to obiekt budowlany. Przy oględzinach obiektu nie uwzględniono żądań odwołującej się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie ustaliło, że K. S. i R.W. aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] roku nabyli od RSP w O. własność nieruchomości o nr ewid. [...] we wsi B., gm. B. , zabudowanej budynkiem magazynowym, wykorzystywanym wcześniej jako spichlerz. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotowy budynek umocowany był w ziemi na fundamentach, posiadał ściany i dach i wszystkie te cechy zachował do chwili obecnej. Podatnicy otrzymali w dniu [...] roku decyzję Nr [...] Wójta Gminy B. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie istniejącego budynku z dopuszczeniem zmiany jego funkcji z gospodarczej na mieszkalną. Na podstawie tych warunków Starosta K. i decyzją Nr [...] z dnia [...] roku wydał współwłaścicielom nieruchomości pozwolenie na budowę, obejmujące przebudowę ze zmianą przeznaczenia istniejącego budynku na budynek mieszkalny. Współwłaściciele nieruchomości na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę wykonali dotychczas między innymi niwelację terenu, demontaż podłóg, okien i drzwi, nie naruszając elementów, które składają się na definicję budynku. Budynek, czego nie kwestionuje odwołująca się, posiada nadal ściany, dach i fundamenty oraz jest trwale związany z gruntem. Nie można więc mówić, że jest to "budowa w stanie otwartym". Jest prawdą, tak jak podnosi odwołująca się, że aktualnie budynek nie posiada okien, drzwi, instalacji co, wody i kanalizacji, nie przesądza to jednak, by nie można było go uznać za budynek w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt 1) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie wiąże opodatkowania budynku z jego stanem technicznym, czy prowadzonym remontem, nawet jeżeli jest to remont kapitalny lub adaptacja budynku na inną funkcję użytkową. Stan techniczny budynku i możliwość jego wykorzystania ma znaczenie tylko w przypadku, gdy jest to budynek przeznaczony na prowadzenie działalności gospodarczej. W kwestii uwag i żądań zgłaszanych, zarówno w poprzednich postępowaniach jak i odnośnie oględzin budynku przeprowadzonych przez organ podatkowy, Kolegium wskazywało wcześniej odwołującej się, że żądanie, by w sprawie budynku wypowiedziała się Naczelna Organizacja Techniczna oraz Polska Izba Budowlana nie znajduje racjonalnego uzasadnienia, skoro : odwołująca się nie kwestionuje, że przedmiotowy budynek posadowiony jest na fundamentach, posiada ściany i dach oraz jest trwale związany z gruntem, a organ podatkowy nie kwestionuje, że w budynku rozpoczęto prace, na podstawie pozwolenia na budowę, mające zmienić jego funkcję na mieszkalną oraz nie kwestionuje, że budynek nie posiada aktualnie okien i drzwi, instalacji co, wodno-kanalizacyjnej i elektrycznej. W świetle powyższego uznając, że przedmiotowy budynek wyczerpuje definicję budynku zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 1) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2) podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2) lit. e, tzn. "od pozostałych". Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją Nr [...] z dnia [...] roku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. S. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 2 ust. 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Kolegium, że stan techniczny budynku jest ważny tylko w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej. Podnosi więc, że skoro przedmiotowy budynek jest w trakcie adaptacji na mieszkalny oraz nie posiada instalacji i urządzeń technicznych, to nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego. Skarżąca zarzuciła też, że Kolegium nie odniosło się i nie zajęło stanowiska co do przesłanego wyroku NSA w Lublinie z dnia 19 maja 2003 roku. Według Skarżącej Kolegium nie dokonało oceny czy przy obecnym stanie technicznym budynku oraz wydanym pozwoleniu na budowę można użytkować nieruchomość zgodnie z prawem. Skarżąca zarzuciła zespołowi orzekającemu, że jest "nieobiektywny i nie posiada wiedzy z zakresu prawa budowlanego". Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W odpowiedzi wskazuje, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony spójny ze sobą ciąg rozumowania, przywołując dowody, który doprowadził do końcowego sformułowania, że przedmiotowy budynek wyczerpuje definicję budynku zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 1) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 2) podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki, o której mowa w art.5 ust. 1 pkt 2) lit. e) ustawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do powołanego przez skarżącą wyroku NSA, nie dotyczył on bowiem konkretnej, rozpatrywanej sprawy, nie był więc dowodem w rozumieniu art. 180 i art. 181 Ordynacji podatkowej, do którego należy się odnieść w uzasadnieniu decyzji. Zarzut dotyczący braku oceny, czy przy obecnym stanie technicznym budynku oraz wydanym pozwoleniu na budowę można użytkować przedmiotową nieruchomość zgodnie z prawem jest co najmniej niezrozumiały, skoro z materiału dowodowego i uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika, że budynek jest w trakcie adaptacji z gospodarczego na mieszkalny. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że budynek został opodatkowany stawką "od pozostałych" a dopiero po zakończeniu robót, objętych pozwoleniem na budowę, czyli adaptacji go na cele mieszkalne, będzie podlegać opodatkowaniu według stawki "od mieszkalnych". Odpowiadając na zarzuty, że nie jest trafnym stanowisko, że stan techniczny budynku i możliwość jego wykorzystania ma znaczenie tylko w przypadku, gdy jest to budynek przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej, wskazuje treść art. 1a ust. 1 pkt 3) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu , po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1279 z późn. zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd zobowiązany jest natomiast do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności zaskarżonych decyzji dotyczących opodatkowania w 2004 r. nabytej w 2001 r. przez K.S. i R.W. nieruchomości zabudowanej budynkiem magazynowym, wykorzystywanym uprzednio jako spichlerz. Z drugiej natomiast strony, sąd administracyjny orzekając o legalności opodatkowania powyższego budynku podatkiem od nieruchomości według stawki podatkowej właściwej dla "pozostałych budynków" - winien mieć na uwadze zakaz pogorszenia dotychczasowej sytuacji prawnej strony skarżącej (zakaz reformationis in peius). W niniejszej sprawie między stronami nie budzi stan faktyczny sprawy. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dniu [...] r. K. S. i R.W. nabyli aktem notarialnym od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w O. nieruchomość zabudowaną budynkiem magazynowym, wykorzystywanym uprzednio jako spichlerz. Nabyty przez stronę budynek był umocowany w ziemi na fundamentach, posiadał ściany i dach oraz wszystkie te cechy posiadał w roku podatkowym 2004 . Podatnicy w dniu [...] r. decyzją Wójta Gminy B. nr [...] otrzymali zgodę na zmianę funkcji nabytego budynku magazynowego (dawnego spichlerza) z gospodarczego na mieszkalną. Na tej podstawie Starosta K. decyzją nr [...] z dnia [...] r. wydał podatnikom pozwolenie budowlane na przebudowę istniejącego budynku spichlerza na budynek mieszkalny. Do chwili wydania decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości za 2004 r. nie została zakończona przebudowa budynku gospodarczego na mieszkalny. Jednak i w 2004 r. ten przebudowany budynek spichlerza nadal posiadał ściany, dach i fundamenty oraz był trwale związany z gruntem. Przedmiotem sporu między stronami jest to, czy przebudowany budynek na obiekt mieszkalny skoro nie posiada instalacji i urządzeń technicznych jest obiektem budowlanym w rozumieniu prawa budowlanego i czy w związku z tym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Skład orzekający rozpatrując spór między stronami nie dopatrzył się, by zaskarżone decyzje organów podatkowych naruszyły obowiązujące w 2004 r. prawo podatkowe. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, iż dla celów wymiaru podatku od nieruchomości - ustawodawca w art. la dodanym przez ustawę z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683) zamieścił legalną definicję budynku mieszkalnego, iż "budynek to obiekt budowlany" w rozumieniu art. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016), a więc i budynek, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Powyższa definicja legalna pojęcia "budynku" jest dla organów podatkowych wiążąca w procesie stosowania prawa podatkowego. Dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków - z woli ustawodawcy - nie ma znaczenia ich stan techniczny. Także w nauce prawa podatkowego ugruntowane jest stanowisko, że organy podatkowe są uprawnione w ramach swych kompetencji do ustalania, czy dany obiekt budowlany jest budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a więc czy spełnia kryteria wskazane w art. la ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (por. np. Glosę R. Dowgiera do uchwały NSA z 22.04.2002 r., sygn. akt FPK 17/01 oraz 1.07.2002 r., sygn. akt FPK 3/02, "Monitor Podatkowy" 2004, nr 10, s. 46). Wbrew twierdzeniom skargi, organy podatkowe były uprawnione do stwierdzenia, czy dany obiekt jest budynkiem w rozumieniu prawa podatkowego. By stwierdzić, czy dany obiekt budowlany ma fundamenty, ściany i dach oraz jest trwale związany z gruntem - nie potrzeba żadnej wiedzy specjalnej. Z tego względu organy podatkowe były uprawnione do zakwalifikowania istniejącego budynku w trakcie przebudowy na mieszkalny jako tzw. budynek pozostały (inny niż budynek związany z działalnością gospodarczą i budynek mieszkalny - art. 5 ust. l pkt 2 ustawy podatkowej). Również nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do przesłanego przez stronę wyroku NSA w Lublinie z dnia 19 maja 2003 r. Skład orzekający wyjaśnia, że powyższy wyrok dotyczy zupełnie innych kwestii podatkowych aniżeli w niniejszej sprawie. Nie dopatrując się również istotnego naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania podatkowego, należało uznać skargę za nieuzasadnioną. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/J.Małecki LF