I SA/Po 919/13
WyrokWSA w Poznaniu2014-03-27
Skład orzekający: Waldemar Inerowicz, Katarzyna Nikodem, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia, wydane z powodu rzekomego braku pełnomocnictwa do jego wniesienia, jest zgodne z prawem, jeśli spółka w odpowiedzi na wezwanie organu jednoznacznie potwierdziła wolę wniesienia zażalenia i umocowanie osoby je podpisującej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, pozostawiając zażalenie bez rozpatrzenia z powodu wątpliwości co do zakresu pełnomocnictwa, zignorował jednoznaczne oświadczenie spółki potwierdzające wolę wniesienia zażalenia i umocowanie osoby je podpisującej. Postępowanie organu było nazbyt formalistyczne i naruszyło przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 169 § 1 i 4, poprzez zignorowanie woli strony i nie rozpatrzenie sprawy co do istoty. Podobnie organ pierwszej instancji niezasadnie pozostawił wniosek o rozłożenie zaległości podatkowej na raty bez rozpatrzenia, mimo uzupełnienia przez spółkę wymaganych dokumentów i braku podstaw do uznania braków za nieusunięte.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Organ pierwszej instancji pozostawił wniosek bez rozpatrzenia z powodu rzekomego nieuzupełnienia braków formalnych (brak sprawozdania finansowego za 2012 r. i wątpliwości co do osoby podpisującej formularz pomocy de minimis). Spółka wniosła zażalenie, które organ odwoławczy również pozostawił bez rozpatrzenia, uznając, że przedłożone pełnomocnictwo ogólne do czynności prawnych nie obejmuje umocowania do wniesienia zażalenia. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy, stwierdza, że postanowienia nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. spółka komandytowo – akcyjna na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia w sprawie rozłożenia na raty zaległości w podatku od nieruchomości za 2012 rok. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] ; II. stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ( [...] ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. A Sp. z o. o. S.K.A. z siedzibą w B., działając na podstawie art. 67a §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej jako "Ordynacja podatkowa") wniosła do Wójta Gminy Z. o rozłożenie zaległości podatkowej spółki w podatku od nieruchomości za 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę na 8 równych rat, z terminem płatności poszczególnych rat na 15 każdego miesiąca i o ustalenie terminu płatności pierwszej raty na [...] kwietnia 2013 r., z uwagi na ważny interes podatnika i uzasadniony interes publiczny.
W uzasadnieniu powyższego wniosku spółka podniosła, że zobowiązana jest ona od dnia [...] lutego 2011 r. do opłacania podatku od nieruchomości z tytułu posiadania nieruchomości na terenie Gminy Z. W deklaracji złożonej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. spółka wykazała kwotę podatku do zapłaty w wysokości [...] zł. Na skutek wszczętego postępowania w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za omawiany okres, decyzją Wójta Gminy Z. z dnia [...] września 2012 r., znak [...], przypisano spółce kwotę podatku w wysokości [...] zł. Kwota wykazana w deklaracji za 2012 r. ([...] zł) została przez spółkę uregulowana z wyjątkiem raty za XII 2012, jednakże do dopłacenia pozostaje jeszcze bardzo znaczna kwota podatku w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą z deklaracji, a kwotą z decyzji określającej, tj. w wysokości [...] zł (bez uwzględnienia odsetek za zwłokę). Spółka podniosła następnie, iż nie jest w stanie zapłacić jednorazowo tak wysokiej kwoty z uwagi na trudną sytuację finansową spowodowaną kryzysem gospodarczym. Nieruchomości, od których zobowiązana jest opłacać podatek są w przeważającej części niezabudowane i niewykorzystywane, przez co nie przynoszą żadnych dochodów. Spółka prowadzi działalność m.in. w zakresie wynajmu i dzierżawy nieruchomości i powierzchni handlowo-usługowych. Trendem trwającym od dłuższego czasu jest zmniejszenie ilości najemców, realny spadek kwot czynszów, a także bardzo duże trudności z pozyskaniem nowych najemców. Z uwagi na powyższe ogólnogospodarcze trudności, spółka posiada także zaległości w regulowaniu bieżących zobowiązań związanych z podatkiem od nieruchomości. Spółka wskazała również, że udzielenie ulgi podatkowej umożliwi jej dalsze funkcjonowanie i pozwoli uniknąć konieczności redukcji pracowników. Rozłożenie zaległości podatkowej na raty jest jedynym możliwym sposobem sukcesywnego uregulowania należności. W świetle powyższego, instytucja rozłożenia zaległości na raty powinna być w odniesieniu do spółki zastosowana, albowiem trudności mają charakter obiektywny i wynikają z ogólnogospodarczej dekoniunktury. Spółka zwróciła się ponadto do organu I instancji z prośbą o niewszczynanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, ponieważ takie ewentualne działanie byłoby przedwczesne i spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki.
Dnia [...] lutego 2013 r. organ I instancji wezwał stronę do usunięcia braków w podaniu o rozłożenie na raty zaległości podatkowej tj. wezwał spółkę o przesłanie danych niezbędnych - zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
W odpowiedzi na wezwanie Wójta Gminy Z., pismem z dnia [...] lutego 2013 r. spółka uzupełniła wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Spółka przedłożyła w załączeniu wypełniony formularz, o którym mowa w wezwaniu, tj. formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Dołączyła również kopię zaświadczenia o pomocy de minimis z dnia [...] grudnia 2012 r. Ponadto dołączyła sprawozdania finansowe za lata 2010 i 2011.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...], Wójt Gminy Z., działając na podstawie art. 216 i 217, w zw. z art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej - pozostawił wniosek w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej - jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W związku z powyższym, organ I instancji wezwał stronę do usunięcia braków w podaniu z dnia [...] stycznia 2013 r. tj. do złożenia w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, danych niezbędnych zgodnie z art. 37 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Ponieważ ww. braki w podaniu nie zostały uzupełnione w całości, tj. brak sprawozdania finansowego za 2012 r., postanowiono jak w sentencji. Ponadto, zdaniem organu I instancji, formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis został sporządzony przez osobę niereprezentującą podatnika wg wypisu z KRS.
A Sp. z o. o. S.K.A. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] marca 2013 r. żądając jego uchylenia w całości i dalszego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej.
Spółka stanęła na stanowisku, że zarzuty organu nie są uchybieniami tego rodzaju, iż uzasadniałyby wydanie rozstrzygnięcia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Wskazała następnie, że w żadnym miejscu formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis ani instrukcji jego wypełniania nie ma określonego wymogu, aby miał być on podpisany przez osobę reprezentującą spółkę zgodnie z KRS. Pola w formularzu są opisane jako "dane osoby upoważnionej do przedstawienia informacji" z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Jeśli organ podatkowy miał wątpliwość co do umocowania lub upoważnienia osoby przedstawiającej informację, można było ustalić tę kwestię. Dodatkowo, dla potwierdzenia umocowania osoby podpisanej na formularzu przedłożono w załączeniu pełnomocnictwo stałe ogólne do czynności prawnych z dnia [...] lutego 2013 r. W zakresie sprawozdania finansowego za 2012 r. spółka zaznaczyła, że termin wynikający z obowiązujących przepisów na sporządzenie sprawozdania to 31 marca po zakończeniu roku obrachunkowego. Sporządzenie sprawozdania finansowego jest czynnością wymagającą intensywnego zaangażowania służb finansowo-księgowych przez okres o wiele dłuższy niż 7 dni wyznaczone przez organ. Aktualnie spółka już posiada sporządzony bilans i rachunek zysków i strat na koniec 2012 r. i w załączeniu przedłożyła organowi stosowne dokumenty. Spółka zaznaczyła jednak, że nie dysponowała wspomnianymi dokumentami w dacie wysyłania dokumentów uzupełniających do organu podatkowego, lecz otrzymała je w późniejszym terminie z biura rachunkowego.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 169 § 4 w zw. z art. 169 § 1 i art. 137 § 3 oraz art. 239 Ordynacji podatkowej - pozostawiło zażalenie bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, że pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. wezwał M. K. do przedłożenia pełnomocnictwa upoważniającego ją do reprezentowania "A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" spółki komandytowo-akcyjnej w postępowaniu zażaleniowym od postanowienia Wójta Gminy Z. Jednocześnie wyjaśniono, że przedłożone wraz z aktami sprawy pełnomocnictwo stałe ogólne do czynności prawnych jest pełnomocnictwem materialnym do dokonywania czynności prawnych. Natomiast jego zakresem nie jest objęte dokonywanie w imieniu spółki czynności proceduralnych w postępowaniu podatkowym, a taką czynnością jest wniesienie środka zaskarżenia od postanowienia. W wezwaniu zawarto pouczenie, że nieuzupełnienie powyższego braku w terminie 7 dni od otrzymania wezwania spowoduje pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia.
W odpowiedzi na wezwanie J. B. nowo powołany Prezes Zarządu Komplementariusza "A" Sp. z o. o., wyjaśnił, że przedłożone dotychczas pełnomocnictwo jest dokumentem skutecznie umocowującym M. K. do wniesienia w imieniu spółki zażalenia na postanowienie Wójta Gminy Z. Pełnomocnictwo to jest bowiem pełnomocnictwem stałym ogólnym do czynności prawnych obejmującym wszystkie czynności prawne w imieniu spółki. Wniesienie zażalenia na ww. postanowienie było realizacją czynności prawnej (oświadczeniem woli) jakim w przypadku spółki było niezgodzenie się zaskarżonym postanowieniem.
W ocenie organu II instancji, przedłożone przez M. K. pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2013 r. swoim zakresem nie obejmuje reprezentowania "A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" spółki komandytowo-akcyjnej w postępowaniu zażaleniowym od postanowienia Wójta Gminy Z. Organ odwoławczy nie podzielił zatem stanowiska J. B., że udzielenie M. K. pełnomocnictwa ogólnego do wszystkich czynności prawnych obejmuje swoim zakresem również umocowanie do reprezentowania strony w niniejszym postępowaniu podatkowym, w tym do wniesienia środka zaskarżenia.
Organ II instancji podkreślił, iż z treści znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa wynika, że jego zakresem jest upoważnienie M. K. do dokonywania wszystkich czynności prawnych (w tym umów leasingowych i bankowych) i zawierania ich w imieniu spółki. W ocenie organu odwoławczego zakresem tego pełnomocnictwa objęte jest dokonywanie w imieniu strony wszelkich czynności prawnych jednakże takich, które wywołują skutki w sferze stosunków cywilno-prawnych. Przemawia za tym skonkretyzowanie, że pełnomocnictwo obejmuje swoim zakresem dokonywanie wszelkich czynności prawnych ze szczególnym wskazaniem na umowy leasingowe i bankowe oraz użycie zwrotu "zawierania" w odniesieniu do umów. Tak sporządzone pełnomocnictwo prowadzi do wniosku, że jego zakresem objęte jest dokonywanie czynności prawnych w zakresie stosunków cywilno-prawnych. Natomiast zakresem pełnomocnictwa nie jest objęte dokonywanie w imieniu spółki czynności proceduralnych w ramach postępowania podatkowego (procesowych).
Ponadto w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., nie można podzielić stanowiska strony, że wniesienie środka zaskarżenia jest czynnością prawną. Wniesienie środka zaskarżenia jest to czynność z zakresu postępowania podatkowego (procesowa), dokonana przez stronę postępowania w sposób określony przepisami procedury podatkowej (Ordynacji podatkowej) i wywierająca skutki prawne w sferze stosunków proceduralnych. W sposób ogólny patrząc na przedmiotowe zagadnienie można wyrazić pogląd, że czynności proceduralne postępowania podatkowego wraz z czynnościami prawa materialnego można zaliczyć do szerszej klasy czynności konwencjonalnych o skutkach prawnych, jednak czynności proceduralne różnią się od czynności prawnych prawa cywilnego nie tylko sposobem ich wykonywania, ale przede wszystkim skutkami prawnymi, odnoszącymi się do sfery stosunków publicznoprawnych. Powyższe prowadzi do wniosku, że czynności realizowane w ramach postępowania podatkowego stanowią odrębny rodzaj czynności konwencjonalnych, nie są natomiast czynnościami prawnymi w znaczeniu prawa cywilnego materialnego.
Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało, że spółka, pomimo wezwania, nie uzupełniła braku formalnego zażalenia, stąd też na podstawie art. 169 § 4 w zw. z art. 169 § 1 i art. 235 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy postanowił o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.
Pełnomocnik A Sp. z o. o. S.K.A., pismem z dnia [...] lipca 2013 r., wniósł skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2013 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia tj. przepisu art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej oraz przepisu art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z przepisem art. 103 Kodeksu cywilnego, polegające na wezwaniu M. K. do przedstawienia prawidłowego pełnomocnictwa, a następnie pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia, pomimo konieczności wezwania skarżącej do potwierdzenia czynności dokonanej przez pełnomocnika, a także potwierdzenia przez skarżącą dokonania czynności pomimo braku stosownego wezwania. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz spółki kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powyższej skargi pełnomocnik podniósł, że sposób procedowania organu II instancji nie był prawidłowy ze względu na niezastosowanie przepisu art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z przepisem art. 103 § 1 Kodeksu cywilnego. Należy bowiem zauważyć, że w przypadku braku umocowania albo przekroczenia jego zakresu przez pełnomocnika wnoszącego zażalenie, ważność zażalenia zależy od potwierdzenia przez osobę, w której imieniu złożono zażalenie. Prawidłowym działaniem organu administracyjnego w przedmiotowej sprawie byłoby zatem wezwanie skarżącej do potwierdzenia czynności dokonanej przez pełnomocnika, wraz z określeniem terminu potwierdzenia pod rygorem uznania dokonanej czynności za bezskuteczną. Jednakże w przedmiotowej sprawie wezwano jedynie M. K. do przedstawienia pełnomocnictwa, co było działaniem nieprawidłowym, z uwagi na konieczność zwrócenia się do skarżącej o potwierdzenie czynności dokonanej przez M. K.
Niezależnie od powyższego pełnomocnik skarżącej zauważył, że pomimo braku stosownego wezwania w przedmiotowej sprawie potwierdzono czynność dokonaną przez M. K. tj. wniesienie zażalenia. Wniesienie zażalenia zostało bowiem potwierdzone przez skarżącą pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Wskazane pismo zostało wniesione przez J. B. tj. osobę uprawnioną do reprezentowania spółki. We wskazanym piśmie wyraźnie stwierdzono, że M. K. była uprawniona do wniesienia zażalenia w imieniu skarżącej. Jednoznacznie więc określono, że skarżąca miała zamiar wniesienia zażalenia z powodu braku akceptacji rozstrzygnięcia organu I instancji i dlatego też zażalenie zostało wniesione przez Dyrektora skarżącej tj. M. K. Pismo z dnia [...] czerwca 2013 r. stanowiło bowiem potwierdzenie przez upoważnionego przedstawiciela skarżącej zamiaru wniesienia zażalenia. Z powyższego, zdaniem pełnomocnika spółki, jednoznacznie wynika potwierdzenie przez skarżącą wniesienia zażalenia poprzez fakty konkludentne.
W odpowiedzi na powyższą skargę, pismem z dnia [...] września 2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało dotychczasowe stanowisko oraz wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie tylko zaskarżone postanowienia, a także postanowienie organu pierwszej instancji narusza przepisy prawa procesowego.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 169 § 4 w zw. z art. 169 § 1 i art. 137 § 3 oraz art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm.) pozostawiło wniesione przez skarżącą spółkę zażalenie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, że pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., wezwał M. K., której podpis znajdował się na zażaleniu do przedłożenia pełnomocnictwa upoważniającego ją do reprezentowania "A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" spółki komandytowo-akcyjnej w postępowaniu zażaleniowym od postanowienia Wójta Gminy Z., pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia.
W odpowiedzi na wezwanie J. B. nowo powołany Prezes Zarządu Komplementariusza "A" Sp. z o. o., wyjaśnił, że przedłożone dotychczas pełnomocnictwo jest dokumentem skutecznie umocowującym M. K. do wniesienia w imieniu spółki zażalenia na postanowienie Wójta Gminy Z. Pełnomocnictwo to jest bowiem pełnomocnictwem stałym ogólnym do czynności prawnych obejmującym wszystkie czynności prawne w imieniu spółki. Wniesienie zażalenia na ww. postanowienie było realizacją czynności prawnej (oświadczeniem woli), jakim w przypadku spółki było niezgodzenie się zaskarżonym postanowieniem. Mimo tej odpowiedzi organ II instancji wydał zaskarżone postanowienie.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności należy stwierdzić, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające pozostawienie zażalenia bez rozpatrzenia. Organ, skupiając się wyłącznie na treści dokumentu pełnomocnictwa z dnia [...] lutego 2013 r., dołączonego do zażalenia na postanowienie Wójta Gminy Z., pominął całkowicie inne okoliczności faktyczne istotne dla stwierdzenia, czy zażalenie zostało wniesione przez osobę umocowaną do działania w imieniu spółki. O ile bowiem organ, mając wątpliwości co do zakresu udzielonego pełnomocnictwa, zasadnie – pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. – wezwał M. K. do uzupełnienia braków formalnych, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa upoważniającego ją do działania w imieniu skarżącej spółki, o tyle w świetle przepisów postępowania podatkowego błędnie ocenił otrzymaną od spółki odpowiedź. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu II instancji wynika, że organ ten poddał drobiazgowej analizie jedynie treść pełnomocnictwa nie zbadał natomiast tego, czy umocowanie do działania w imieniu spółki nie wynika w sposób jednoznaczny z odpowiedzi udzielonej przez spółkę, pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Cel udzielanego przez podmioty pełnomocnictwa sprowadza się bowiem do stwierdzenia, czy reprezentująca je osoba jest umocowania do działania w danym zakresie. Nie można zatem zignorować woli podmiotu, nawet jeżeli wola ta została wyrażona w sposób nieprecyzyjny w ocenie organu podatkowego. Pismo skarżącej spółki z dnia [...] czerwca 2013 r. nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości. Już w pierwszych słowach skarżąca spółka wskazuje, że "przedłożone dotychczas pełnomocnictwo jest dokumentem skutecznie umocowującym Panią M. K. również do wniesienia w imieniu spółki zażalenia na postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...].03.2013". W takiej sytuacji organ odwoławczy nie powinien mieć wątpliwości, że osoba, której podpis znajduje się pod zażaleniem jest skutecznie umocowana do działania w imieniu spółki, w tym do wniesienia i popierania zażalenia na postanowienie Wójta Gminy Z. Postępowanie organu II instancji prowadzone było w sposób nazbyt formalistyczny w wyniku czego organ zignorował wolę spółki co do zakresu udzielonego przez nią pełnomocnictwa. Organ odwoławczy winien zatem rozpoznać zażalenie co do istoty i dostrzec błędy popełnione przez organ pierwszej instancji.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] lutego 2013 r. organ I instancji wezwał stronę do usunięcia braków w podaniu o rozłożenie na raty zaległości podatkowej, poprzez przesłanie danych niezbędnych - zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie Wójta Gminy Z., pismem z dnia [...] lutego 2013 r., spółka uzupełniła wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Spółka przedłożyła w załączeniu wypełniony formularz, o którym mowa w wezwaniu, tj. formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Dołączyła również kopię zaświadczenia o pomocy de minimis z dnia [...] grudnia 2012 r. Ponadto dołączyła sprawozdania finansowe za lata 2010 i 2011. Mimo tego, postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., Wójt Gminy Z. pozostawił wniosek w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości bez rozpatrzenia. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że braki w podaniu nie zostały jednak uzupełnione w całości, gdyż skarżąca spółka nie nadesłała sprawozdania finansowego za 2012 r., a formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis został sporządzony przez osobę niereprezentującą podatnika wg wypisu z KRS.
Odnosząc się do postępowania organu pierwszej instancji należy stwierdzić, że narusza ono obowiązujące przepisy postępowania podatkowego. Należy wskazać, że zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Natomiast art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. W świetle powołanego powyżej przepisu organ winien pozostawić podanie bez rozpatrzenia wyłącznie, gdy organ wezwał wnoszącego podanie o usunięcie braków formalnych w terminie 7 dni, a wezwany podmiot braków tych nie usunął. W rozpatrywanej sprawie Wójt Gminy Z. wezwał skarżącą spółkę do przesłania danych niezbędnych - zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Wezwanie to spółka wykonała nadsyłając formularz, o którym mowa w wezwaniu, tj. formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Dołączyła również kopię zaświadczenia o pomocy de minimis z dnia [...] grudnia 2012 r. Ponadto dołączyła sprawozdania finansowe za lata 2010 i 2011. Wobec powyższego nie zaistniały w sprawie przesłanki określone w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, uzasadniające pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Jeżeli natomiast organ dostrzegł w przedłożonej dokumentacji dalsze braki winien ponownie wezwać skarżącą spółkę o ich usunięcie, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia, wskazując, jakie konkretnie braki i w jaki sposób należy usunąć.
Podkreślić także należy, że jako jedną z podstaw pozostawienia podania bez rozpatrzenia organ wskazał brak sprawozdania finansowego spółki za 2012 r., do którego złożenia spółka w dacie uzupełnienia wniosku, tj. [...] lutego 2013 r. nie była zobowiązana. Trafnie bowiem wskazuje skarżąca spółka, że termin na sporządzenie sprawozdania finansowego spółki upływał dopiero z dniem 31 marca 2013 r., więc w dacie uzupełnienia wniosku skarżąca spółka mogła sprawozdaniem finansowym za 2012 r. nie dysponować. Z akt sprawy nie wynika, by okoliczność ta była przedmiotem badania organu pierwszej instancji, ponieważ nie wzywając o nadesłanie sprawozdania finansowego za 2013 r. organ pozostawił wniosek spółki bez rozpatrzenia.
Pozostawienia wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej spółki w podatku od nieruchomości za 2012 r. nie uzasadnia także druga wskazana w uzasadnieniu postanowienia Wójta Gminy Z. przyczyna, tj. fakt, że formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis został sporządzony przez osobę niereprezentującą podatnika wg wypisu z KRS. Po pierwsze, organ pierwszej instancji mając wątpliwości, co do umocowania osoby działającej w imieniu skarżącej spółki winien ją wezwać o nadesłanie stosownego pełnomocnictwa, na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, czego Wójt Gminy Z. nie uczynił. Po drugie, w aktach sprawy nie znajduje się wyciąg z KRS, na podstawie którego możliwa byłaby kontrola zasadności twierdzenia organu podatkowego. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Natomiast na mocy art. 133 §1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. W świetle powołanych powyżej przepisów brak wyciągu z KRS w aktach sprawy administracyjnej uniemożliwia sądowi kontrolę zasadności twierdzeń organu zawartych w uzasadnieniu wydanego postanowienia. Niezależnie jednak od niewłączania do akt sprawy wyciągu z KRS, fakt działania w imieniu skarżącej spółki przez osobę tam nie wskazaną, nie stanowi przesłanki uzasadniającej pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia organ pierwszej instancji niezasadnie zastosował art. 169 § 4 w związku z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż nie zaistniały przesłanki uzasadniające pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] lutego 2013 r. spółka usunęła braki formalne, o których usunięcie wezwał organ pismem z dnia [...] lutego 2013 r. W takiej sytuacji organ winien rozpatrzeć wniosek skarżącej spółki co do istoty, ewentualnie stwierdzając istnienie dalszych braków formalnych wezwać o ich usunięcie w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.
Konkludując, należało uchylić zaskarżone postanowienie SKO w P. oraz poprzedzające jej postanowienie Wójta Gminy Z. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji winien zastosować przedstawioną powyżej ocenę prawną, ze szczególnym uwzględnieniem zaprezentowanej wykładni art. 169 § 4 w związku z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ winien mieć na uwadze, że zasadą przyświecającą postępowaniu podatkowemu jest zasada rozstrzygania sprawy co do istoty, natomiast zakończenie postępowania z przyczyn formalnych może nastąpić, wyłącznie z przyczyn wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej.
Dlatego sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło