I SA/Po 919/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2010 r.; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego pismem z dnia [...] wniosła skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. W skardze wniesiono o wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek w tym zakresie wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje - ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia - zaistnienie przesłanek do ogłoszenia upadłości, o których mowa w art. 10 i 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2171 ze zm. – dalej w skrócie: "p.u.n."). W razie ogłoszenia upadłości skarżąca utraci jakikolwiek wpływ na prowadzenie niniejszego sporu. Zgodnie bowiem z art. 144 ust. 1 i 2 p.u.n., jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, to postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. W konsekwencji skarżąca utraci możliwość prowadzenia obrony swoich racji przed sądami administracyjnymi. Będzie zdana na decyzje syndyka, który może przecież postanowić nie kontynuować sporu z organami skarbowymi. W ocenie wnioskodawczyni groźba ogłoszenia upadłości stanowi zarówno o możliwości powstania znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Trudno wyobrazić sobie powrót do stanu sprzed możliwego ogłoszenia upadłości, zwłaszcza gdyby skutkowało ono zaprzestaniem prowadzenia niniejszego sporu przez syndyka. Celem uzasadniania żądania udzielenia ochrony tymczasowej do skargi dołączono: zestawienie środków trwałych, z którego wynika, że ich wartość netto na koniec 2016 r. wynosiła [...] zł; sprawozdanie finansowe według stanu na 31 grudnia 2016 r., z którego wynika, że skarżąca poniosła w 2016 r. stratę w wysokości [...] zł; bilans, który według stanu na 31 grudnia 2016 r. pokazuje zarówno po stronie aktywów, jak i pasywów kwotę [...] zł; wprowadzenie do sprawozdania finansowego, informację dodatkową do sprawozdania finansowego, z której wynika, że majątek trwały wnioskodawczyni uległ zmniejszeniu o kwotę [...] zł, zmniejszyły się przychody ze sprzedaży o kwotę [...] zł, oraz osiągnięto stratę w wysokości [...] zł, sprawozdanie zarządu, z którego wynika, że wnioskodawczyni terminowo realizuje zobowiązania wobec kontrahentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu należy przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2013 r., I FSK 2109/13, w którym sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r., I FZ 332/14]. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy zauważyć, że strona skarżąca niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków upatruje w wielkości obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją oraz w skutkach związanych z ewentualnym ogłoszeniem jej upadłości. W ocenie tutejszego sądu, z uwagi na charakter objętego skargą rozstrzygnięcia, wydanie orzeczenia w przedmiocie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej z wielkością obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Sąd podziela sformułowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby ocenić jego aktualną sytuację majątkową oraz oszacować rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu lub czynności [tak: postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2012 r., II GSK 1830/12]. Tymczasem do sporządzonej w dniu 07 lipca 2017 r. skargi dołączono jedynie dokumenty obrazujące sytuację majątkową i finansową skarżącej na dzień 31 grudnia 2016 r. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżąca nie wywiązała się z obowiązku przedłożenia dokumentów umożliwiających ocenę jej aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej. Z uwagi na powyższe niemożliwe staje się również odniesienie aktualnej sytuacji wnioskodawczyni do wielkości obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją. To w interesie skarżącej leży poparcie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej dokumentami obrazującymi jej sytuację na moment wnoszenia skargi. Brak przedłożenia dowodów co do aktualnej na moment wnoszenia skargi sytuacji uniemożliwia Sądowi rozważanie czy wykonanie zaskarżonego aktu może w istocie skutkować możliwością ogłoszenia upadłości skarżącej, narażającej ją na trudne do odwrócenia skutki. Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że na skutek nie przedłożenia dowodów świadczących o aktualnej sytuacji wnioskodawczyni nie wykazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie łączyć się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji