I SA/Po 921/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie NSA Jerzy Małecki NSA Janusz Ruszyński (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego W. N. kwotę[...] - zł ) tytułem kosztów postępowania sądowego. /-/J.Ruszyński /-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Małecki Na wstępie należy podkreślić, że kwestia doręczenia pełnomocnikowi skarżącego decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu [...] Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że w postępowaniu podatkowym skarżący ustanowił swoim pełnomocnikiem doradcę podatkowego R.S., który jako adres dla doręczeń wskazał miejsce prowadzenia przez siebie działalności gospodarczej. Niesporne w sprawie są następujące okoliczności faktyczne: 1. w dniu [...] pracownica pełnomocnika skarżącego J. B. odmówiła pracownikom Urzędu Skarbowego odbioru decyzji z [...] gdyż w tym dniu nie zastano pełnomocnika skarżącego R .S., a J. B. nie jest upoważniona do odbioru pism. Uzyskano też informację, że osoba upoważniona przez pełnomocnika skarżącego do odbioru pism jest nieobecna w pracy z powodu choroby, 2. przy ponownej próbie doręczenia decyzji podjętej w dniu [...] uzyskano od pracownika żony pełnomocnika skarżącego M. Z. informację, że w siedzibie biura pełnomocnika nie ma osoby upoważnionej do obioru poczty kierowanej do R. S. M. Z. odmówiła odbioru decyzji wyjaśniając, że nie jest do tego upoważniona, 3. podjęto próbę doręczenia decyzji za pośrednictwem firmy kurierskiej, od której uzyskano informację, że odbiorca, określony jako A odmówił przyjęcia przesyłki, 4. w toku postępowania wyjaśniającego ustalono na podstawie zeznań M. Z. i R. S., iż zdarzały się przypadki odbierania przez M. Z., która nie jest zatrudniona u R. S., ale u jego żony i pracuje w tym samym biurze, korespondencji kierowanej do R. S. Organ odwoławczy uznał, że skuteczne doręczenie decyzji z dnia [...] nastąpiło w dniu [...] w opisanych wyżej okolicznościach. Uzasadniając decyzję Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że obowiązkiem osób prawnych, jak i innych jednostek organizacyjnych (w tym spółek cywilnych prowadzących działalność gospodarczą) jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe. Stosownie do treści przepisu art. 153 § 1 jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (§ 2). W ocenie organu odwoławczego całość zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego uprawnia do przyjęcia, iż M. Z. była osobą uprawnioną do odbioru korespondencji kierowanej do A R.S., A. Ś. z siedzibą w K. Świadczy o tym fakt, że w trakcie prowadzonego postępowania zarówno przez organ podatkowy pierwszej instancji, jak i i organ odwoławczy odbierała ona korespondencję w sprawie p. W. N. kierowaną do pełnomocnika R. S. na adres A w K. Powyższe doręczenia pełnomocnik uważał jako w pełni skuteczne, nigdy ich nie kwestionując (tym bardziej nie zgłaszał nigdy faktu, że osoba ta nie jest uprawniona do odbioru korespondencji), a co więcej dokonywał wynikających z nich czynności lub składał stosowne wyjaśnienia. Dokonywane przez M. Z. odbiory korespondencji nie miały charakteru jednostkowego, bowiem potwierdzała przyjęcie pism organu odwoławczego w dniach[...] . (t. II, k.... akt) i [...] (t. II, k. ...akt) oraz pism organu podatkowego pierwszej instancji w dniach[...] . (t. I, k. ... akt),[...] . (t. I, k.... akt) i [...] . (t. II, k. ... akt). Ponadto przesłuchana w charakterze świadka w dniu [...] pod odpowiedzialnością karną, M. Z. potwierdziła, że dokonywała odbioru korespondencji dostarczanej za pośrednictwem poczty, bez względu na to, czy była ona adresowana do M. S. czy też R. S. (t. II, k...akt). Jak zeznała nie spotkała się z żadnymi konsekwencjami w związku z dokonywaniem powyższych czynności. W ocenie organu odwoławczego przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie ograniczają udzielenia pełnomocnictwa do odbioru korespondencji tylko to osób będących pracownikiem adresata, pozostawiając decyzję komu zostanie udzielone pełnomocnictwo w gestii zainteresowanego. Także do protokołu z dnia [...] R. S. potwierdził, że korespondencję otrzymaną od M. Z. przechowuje w teczce lub luźno kładzioną na biurku (t. II, k. ...akt). Z powyższego wynika, że prowadzący działalność gospodarczą R. S. - doradca podatkowy - nie przywiązywał szczególnego znaczenia do strony formalnej związanej z odbiorem korespondencji. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik W. N. - r.pr. M. D. wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej zarzucając, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało dokonane z naruszeniem przepisów art. 144, 150, 153 oraz 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa. Uzasadniając powyższe stanowisko r.pr. M. D. podniosła, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nie została doręczona w dniu [...] Potwierdzeniem powyższego stanowiska ma być okoliczność, że w dniu tym R. S. nie był obecny w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, a obecna wówczas w biurze M. Z. nie posiadała uprawnienia do odbierania korespondencji. W ocenie pełnomocnika skarżącego, aby skorzystać z instytucji doręczenia korespondencji przewidzianej w art. 153 Ordynacji podatkowej, odmowy winien dokonać adresat, a nie inna osoba, która nie posiadała umocowania do odbioru pism. Zdaniem radcy prawnego, aby doszło do skutecznego doręczenia decyzji, winna być ona doręczona pełnomocnikowi skarżącego w jego miejscu zamieszkania lub w jego miejscu pracy, a więc w siedzibie prowadzonej przez niego działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty zawarte w skardze okazały się uzasadnione. Sąd nie kwestionuje ustaleń faktycznych poczynionych przez organ podatkowy. Są one bowiem niesporne, Ordynacja podatkowa rozróżnia dwa rodzaje doręczeń w postępowaniu podatkowym. Doręczenie właściwe, to doręczenie pisma bezpośrednio adresatowi. Z doręczeniem zastępczym mamy do czynienia, gdy organ podatkowy korzysta z czyjegoś pośrednictwa. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Pełnomocnikowi skarżącego doradcy podatkowemu R. S. nie usiłowano doręczyć decyzji z[...] . za pomocą poczty. Uznano chyba, że skuteczniejsze będzie (ze względu na koniec roku) doręczenie decyzji przez pracowników urzędu skarbowego. Zgodnie z treścią art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej usiłowano doręczyć decyzję pełnomocnikowi podatnika. W decyzji z [...] jako adresata wskazano imiennie R. S. Zgodnie z treścią art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej w takim przypadku (skoro wskazano osobę fizyczną) pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Znając miejsce pracy R. S., które jest jednocześnie jego miejscem pracy (prowadzenia działalności gospodarczej) można było doręczyć decyzję R. S. osobiście, bądź osobie upoważnionej przez niego do odbioru korespondencji (art. 148 § 2 Ordynacji podatkowej). Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że decyzja z[...] . nie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego bądź upoważnionemu przez niego do odbioru korespondencji. Brak podstaw do przyjęcia, że taką osobą upoważnioną do odbioru korespondencji była M. Z. Nie była ona pracownikiem R. S. i w tym konkretnym przypadku twierdziła, że do odbioru pism kierowanych do R. S. nie była upoważniona. Ustawodawca w przepisach o doręczeniach nie ustanowił domniemania doręczenia pism na podstawie zwyczaju. To, że M. Z. odbierała pisma kierowane do R. S. nie upoważnia do przyjęcia, że była upoważniona do ich odbioru. Aby można było przyjmować skuteczność doręczenia musi ono nastąpić do rąk adresata, bądź upoważnionej przez niego osoby. Błędne było zastosowanie w sprawie art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej. Żeby przepis ten mógł mieć zastosowanie konieczna jest odmowa adresata (art. 153 § 1 Ordynacji podatkowej). W przypadku, gdy nie było osoby uprawnionej do odbioru pism, a adresat (R. S.) nie odmówił odbioru pisma brak było podstawy do zastosowania art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej. Na zakończenie należy wytknąć organowi wydającemu zaskarżoną decyzję, że nie skorzystał z pocztowego jej doręczenia oraz, że mimo wcześniejszego uzgodnienia terminu doręczenia decyzji [...] nie doręczono jej R. S. Należy też zwrócić uwagę, że jeżeli uznano za datę doręczenia decyzji dzień [...], to niewytłumaczalna i niekonsekwentna była próba doręczenia decyzji za pośrednictwem firmy kurierskiej w dniu[...] . Stwierdzając powyższe naruszenia wymienionych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej Sąd uznał, że brak było podstaw do stwierdzenia, że odwołanie W. N. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zachodzą więc przesłanki do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach, na które składają się wpis od skargi w kwocie 100,- złotych, 240,- złotych wynagrodzenia adwokackiego i 17,- złotych opłaty skarbowej od pełnomocnictwa orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. /-/ J.Ruszyński /-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Małecki uk