I SA/Po 924/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-01-18

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony adwokat w ramach prawa pomocy ze względu na trudną sytuację finansową w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata. Nie zwolniono jednak od przyszłych kosztów sądowych, które mogą być przedmiotem odrębnego wniosku, jeśli sytuacja finansowa ulegnie pogorszeniu.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za 2006 rok oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ze względu na trudną sytuację finansową. Wnioskodawca przedstawił szczegółowe dane o dochodach własnych i rodziny, kosztach utrzymania oraz braku oszczędności i majątku, wskazując na niemożność poniesienia kosztów sądowych i opłacenia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi oraz ustanowiono dla niego adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w Poznaniu; w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Skarżący J. K. pismem z dnia 8 listopada 2010r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P.. Następnie złożył sporządzony w dniu 22 grudnia 2010r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Niskie dochody oraz wysokie koszty utrzymania rodziny nie pozwalają na zabezpieczenie chociaż minimalnej sumy z przeznaczeniem na ewentualne koszty sądowe i opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z córką i z synem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Posiada natomiast plac magazynowy w G.. Skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto, żona z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] brutto. Na wezwanie z dnia 30 grudnia 2010r. J. K. w odpowiedzi z dnia 5 stycznia 2011r. podał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym: czynsz [...], woda [...], opał [...], energia elektryczna [...], gaz [...], abonament RTV [...], cyfra + [...], telefon stacjonarny i telefony komórkowe [...], środki czystości [...], koszty leczenia i zakupu lekarstw [...], ubrania i buty [...], rata kredytu zaciągniętego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowym w styczniu 2008r. [...], kredyt został zaciągnięty na trzy lata. Wnioskodawca oświadczył, że koszty wyżywienia ponoszą teściowie. Skarżący oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają lokat, rachunków bankowych i samochodu osobowego. Obecnie wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] brutto oraz z niedawno rozpoczętej działalności gospodarczej przez skarżącego w wysokości około [...] brutto. Do domowego budżetu dokłada się również córka, która otrzymuje miesięcznie [...] brutto z tytułu umowy zlecenia. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym poza w.w dochodami nie uzyskują żadnych innych dodatkowych dochodów oraz nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawca oświadczył, że tylko dzięki pomocy rodziców i teściów, którzy są emerytami, jego czteroosobowa rodzina może przeżyć i pokryć miesięczne wydatki. Dom, w którym mieszka skarżący ze swoją rodziną na podstawie umowy najmu należy do p. K., koszty wynajmu domu wynoszą [...] miesięcznie. Do pisma załączył kserokopie zeznań podatkowych za 2009r. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.)). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1. w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2. w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie J. K. w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy i w pismach uzupełniających ten wniosek wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tych okolicznościach wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, gdyż sytuacja finansowa wnioskodawcy może ulec poprawie. Natomiast gdyby nie był w stanie ich ponieść będzie mógł zwrócić się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło