I SA/Po 925/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-12-04
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba przebywająca w areszcie śledczym, nieposiadająca dochodów i oszczędności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna przebywająca w areszcie śledczym, nieuzyskująca dochodów i nieposiadająca oszczędności, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony i zapewnia dostęp do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący, przebywający w areszcie śledczym, złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia i odroczenia zaległości podatkowej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał na brak dochodów i oszczędności, posiadanie nieruchomości oraz pobyt w areszcie.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla Skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku HT o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu I i II raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012r. oraz odmowy odroczenia terminu płatności z tytułu I i II raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012r. postanawia: 1. zwolnić Skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
HT pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu I i II raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012r. oraz odmowy odroczenia terminu płatności z tytułu I i II raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że od dnia [...] przebywa w Areszcie Śledczym. Nie posiada żadnych oszczędności, nie pracuje odpłatnie, tylko bezpłatnie sprząta w areszcie. Skarżący oświadczył, że posiada dom o pow. [...], działkę o pow. [...] oraz działkę, na której stoi dom i budynki gospodarcze o pow. [...]. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca od [...] przebywa w Areszcie Śledczym i nie uzyskuje dochodów, z których mógłby ponieść koszty postępowania.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło