I SA/Po 927/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-04-04

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający, że konieczność uiszczenia kosztów postępowania byłaby dla niego nadmiernym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem dla utrzymania jego oraz rodziny. Nie uprawdopodobnił otrzymywania pomocy finansowej od ojca ani wysokości dochodów ojca, co uniemożliwia ocenę jego zdolności do finansowania utrzymania wnioskodawcy. Ponadto, wnioskodawca nie wykazał, by podejmował kroki w celu podjęcia pracy zarobkowej, co mogłoby poprawić jego sytuację finansową. W związku z tym wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.
Stan faktyczny
Podatnik złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w podatku VAT. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując pogorszeniem sytuacji finansowej firmy i osobistej. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada majątku, oszczędności ani dochodów, a jego utrzymanie jest możliwe dzięki pomocy ojca. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawca nie wykazał wystarczająco swojej sytuacji materialnej i nie uprawdopodobnił otrzymywania pomocy od ojca.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w podatku od towarów usług postanawia: oddalić wniosek /-/ W. Zygmont Pismem z dnia 30 listopada 2010r. podatnik wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w P.. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W treści uzasadnienia wniosku podał, że sytuacja, w jakiej znalazł się od momentu wszczęcia postępowań celnych przez organ celny w stosunku do jego firmy - do momentu wydania decyzji obciążających go kwotą należności celno-podatkowych, ulegała ciągłemu pogorszeniu. Zakończenie części postępowań administracyjnych uniemożliwiło jemu dalszą działalność gospodarczą i postawiło w obliczu bankructwa, a liczne nieprawidłowości wskazane przez niego w skardze dowodzą o zbyt pobieżnym potraktowaniu przez organ celny, nie tylko podstaw do wydania zaskarżonych decyzji, ale przede wszystkim wskazują na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa, co w efekcie doprowadziło do wydania decyzji niezgodnie z obowiązującym prawem. Skarżący podał, że jego rodzina egzystuje dzięki finansowej pomocy ojca i teściów. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Pomiędzy skarżącym a jego małżonką w dniu 31 lipca 2002r. ustanowiona została rozdzielność majątkowa, jednak zgodnie z oświadczeniem małżonki ona również nie ma żadnego majątku. Wnioskodawca podał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie osiąga żadnego dochodu, działalność gospodarcza została zawieszona. Żona skarżącego otrzymuje z tytułu wynagrodzenia [...] brutto - przy czym umowę o pracę zawarła na czas określony, tj. do dnia 30 kwietnia 2012r. Na wezwanie z dnia 19 stycznia 2011r. skarżący podał, że z uwagi na rozdzielność majątkową trwającą od 31 lipca 2002r. pomiędzy nim a jego żoną nie jest w stanie przedłożyć zeznań podatkowych małżonki. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada rachunków bankowych, lokat oraz kont bankowych. Z otrzymanych przez małżonkę informacji wynika, że ona również nie posiada żadnych rachunków bankowych, kont oraz lokat bankowych. Skarżący oświadczył, że nie posiadają samochodu osobowego, nie uzyskują dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...], przy czym [...] koszty dzierżawy mieszkania ([...]), RTV ([...]), telefon ([...]), leki ([...]), energia elektryczna ([...]), gaz ([...]), [...] wyżywienie, [...] inne opłaty. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Podał, że jego codzienna egzystencja to wynik pomocy ojca, który użycza mu nieodpłatnie mieszkanie i ponosi koszty jego utrzymania. Do pisma załączył kopię zeznania podatkowego za 2008r., z której wynika, że nie uzyskał przychodu ani dochodu, poniósł zaś stratę w wysokości [...] oraz za 2009r., z którego wynika, że przychody, koszty uzyskania przychodów i dochód/strata wyniosły [...]. Na wezwanie z dnia 8 lutego 2011r. skarżący oświadczył, że jego ojciec otrzymuje miesięczne dochody z tytułu emerytury. Ojciec odmówił mu udzielenia informacji, co do jej wysokości. Postanowieniem z dnia 15 marca 2011r. referendarz Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego oddalił wniosek skarżącego. W treści uzasadnienia wskazał, iż argumentacja skarżącego odnosząca się, co do braku środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi nie jest wiarygodna. Skarżący wprawdzie nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności i wartościowych przedmiotów, oraz nie uzyskuje żadnego dochodu, to jednak na miesięczne utrzymanie przeznacza kwotę około [...]. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że jego żona z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...] brutto. Zatem przeważający ciężar wydatków związanych z utrzymaniem skarżącego i małżonki ponosi jego ojciec. Skarżący nie wskazał, w jakiej wysokości otrzymuje pomoc finansową od ojca, jak również nie uprawdopodobnił, że rzeczywiście taką pomoc od niego otrzymuje. Nie podał także, mimo wezwania, w jakiej wysokości otrzymuje dochody wspomagający go finansowo ojciec, przez co nie uwiarygodnił, że osoba ta jest w stanie łożyć na utrzymanie skarżącego i jego rodziny. Od tego rozstrzygnięcia skarżący złożył sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jest bezzasadny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., - dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, która winna złożyć wiarygodne oświadczenie, zawierające dokładne dane odnośnie jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, ponoszonych wydatków oraz sytuacji osobistej. Mając na uwadze brzmienie przytoczonego uregulowania ustawy oraz treść oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz pism uzupełniających wniosek należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający, aby konieczność uiszczenia kosztów postępowania byłaby dla niego nadmiernym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem dla utrzymania jego oraz rodziny. Prawo pomocy stanowi w istocie pomoc Państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić opłat sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Nie oznacza to jednak, że instytucja ta pełni funkcję kredytu dla strony wiodącej spór. Wprawdzie skarżący oświadczył, że pieniądze na utrzymanie uzyskiwać od ojca to jednak nie wykazał ani nie uprawdopodobnił, że rzeczywiście taką pomoc od niego otrzymuje. Nie podał także, mimo wezwania, jakie ma dochody wspomagający go finansowo ojciec - przez co nie uwiarygodnił, że osoba ta jest w stanie łożyć na utrzymanie skarżącego i jego rodziny. Skarżący w swoim oświadczeniu wskazał, iż na swoje miesięczne utrzymanie przeznacza kwotę [...] - nie wymienił jednak, poza pomocą ze strony ojca, źródeł jego finansowania. W ocenie Sądu pozwala to na przyjęcie, że wnioskodawca dysponuje nieujawnionymi znacznymi oszczędnościami albo źródłami dochodów - a zatem nie spełnia żadnej przesłanki uprawniającej go do skorzystanie ze zwolnienia od kosztów. Sąd pragnie także podkreślić, że okoliczność, iż wnioskodawca zawiesił swoją działalność gospodarczą nie stanowi przeszkody do podjęcia przez niego pracy na podstawie umowy o prace. Podatnik nie wykazał, aby podejmował jakiekolwiek kroki w tym kierunku. Dodatkowe zarobki z pewnością poprawiłyby jego sytuację finansową. Z tego względu Sąd przyjął, że skarżący nie wykazał, by nie był w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a jego sytuacja pozwoli mu na poniesienie kosztów opłaty od skargi w niniejszej sprawie w kwocie [...]. Sądowi z urzędu wiadomo, iż w chwili obecnej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu toczą się jedynie dwie sprawy, w których stroną byłby T.K. - co oznacza, iż nie jest on istotnie obciążony z tytułu opłat sądowych. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a. oraz art. 245 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 160 p.p.s.a. i art. 16 § 2 p.p.s.a. /-/ W. Zygmont

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło