I SA/Po 928/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-11-03

Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej określającej przybliżoną kwotę zwrotu podatku od towarów i usług oraz orzekającej o zabezpieczeniu na majątku Spółki przybliżonej kwoty zaległości podatkowej, z uwagi na ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, uznając, że argumenty i okoliczności przedstawione przez skarżącą, w tym wysokość zobowiązania podatkowego znacznie przekraczająca jej możliwości finansowe oraz ryzyko likwidacji działalności gospodarczej, wypełniają przesłanki znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ochrona tymczasowa jest uzasadniona do czasu merytorycznego zbadania legalności decyzji.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej określającą przybliżoną kwotę zwrotu VAT oraz orzekającą o zabezpieczeniu zaległości podatkowej. Spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie spowoduje powstanie znacznej szkody i trudnych do odwrócenia konsekwencji, w tym likwidację działalności gospodarczej, utratę dofinansowania projektów unijnych oraz konieczność sprzedaży majątku. Skarżąca przedstawiła argumenty prawne dotyczące statusu spółki C w świetle prawa amerykańskiego.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 03 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A sp. z o.o. w P na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia Spółce przybliżonej kwoty zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące marzec – grudzień 2011 r., styczeń – grudzień 2012 r., styczeń – październik 2013 r. i orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku Spółki przybliżonej kwoty zaległości podatkowej z tytułu nienależnie otrzymanego zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące marzec – grudzień 2011 r., styczeń – grudzień 2012 r., styczeń – październik 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] skarżąca A Sp. z o.o. w P, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie pismem z dnia [...] złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podała, że brak wstrzymania wykonania w.w decyzji spowoduje powstanie znacznej szkody. Wykonanie decyzji, w której w przybliżeniu podano kwotę zaległości podatkowej w wysokości [...] skutkować będzie również trudnymi do odwrócenia konsekwencjami. Skarżąca podała, że kwota podatku do zapłaty określona w decyzji znacznie przewyższa jej możliwości finansowe. W ciągu [...] lat podatkowych ([...]) spółka jedynie w [...] ([...]) oraz w [...] ([...]) zadeklarowała dochód, natomiast w pozostałych latach stratę. Konieczność zapłaty podatku nie spowoduje zakłócenia w prowadzeniu działalności gospodarczej przez podatnika, lecz konieczność likwidacji działalności i zaprzestanie wykonywania działalności. Pozbawienie Spółki środków spowoduje brak możliwości wykorzystywania infrastruktury niezbędnej do świadczenia usług na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych z podmiotami trzecimi (brak możliwości wykonania kontraktów), a także brak możliwości utrzymania i użytkowania własnej infrastruktury. Spółka podała, że w [...] zawarła umowę z B o dofinansowanie na realizację projektu "Wdrożenie zintegrowanego systemu automatyzacji procesów biznesowych i teletechnicznych przedsiębiorstwa A Sp. z o.o. z partnerami biznesowymi" w celu sfinansowania własnej infrastruktury do świadczenia usług. Zaprzestanie wykonania umowy spowoduje utratę kwoty dofinansowania oraz konieczność jej zwrotu. W konsekwencji zwrotu przedmiotowej dotacji Spółka będzie zobowiązana do sprzedaży dotychczas posiadanego majątku, a także zaciągnięcia nowych zobowiązań na zwrot pozostałej kwoty otrzymanego dofinansowania. Skarżąca podała również, że kolejny jej projekt został wytypowany do finansowania ze środków wspólnotowych. Zgodnie z umową z dnia [...], którą załączyła, Spółka otrzyma dofinansowanie do projektu "Budowa zintegrowanego systemu telekomunikacyjnego opartego na innowacyjnych rozwiązaniach" współfinansowanego z europejskiego funduszu rozwoju regionalnego w ramach priorytetu I "Tworzenie warunków dla rozwoju potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości na [...]" Działania 1.5 "Rozwój przedsiębiorczości" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...]. Skarżąca podkreśliła, że utrzymywanie zabezpieczenia czyni niemożliwym realizację tego projektu, narażając Spółkę na nieodwracalną szkodę. Skarżąca wskazała, że ustalenia skarżonej decyzji opierają się na domniemaniu, że usługodawca, C, nie prowadził działalności w U. Wynika to w szczególności z faktu, że zgodnie z danymi Departamentu Stanu N spółka ta posiadała w spornym okresie status "inactive". Zgodnie jednak z opinią w zakresie legalności – podmiotowości C, wydanej przez D (tłumaczenie z jęz. angielskiego w załączeniu) mimo statusu "inactive" nie utraciła w świetle prawa amerykańskiego zdolności prawnej oraz zdolności do czynności prawnych. Jak stwierdzono w w.w opinii, status "inactive" powoduje jedynie brak ochrony związanej z odpowiedzialnością osób kierujących spółką za jej zobowiązania wobec osób trzecich. Status taki nie świadczy również o tym, że spółka ta nie prowadzi działalności w U. Do wniosku skarżąca załączyła sprawozdania finansowe, umowę z B z dnia [...] i z dnia [...], opinię prawną wraz z tłumaczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), po przekazaniu skargi sądowi, o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 P.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić również należy, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, argumenty i okoliczności przytoczone przez skarżącą we wniosku, w powiązaniu ze złożonymi przez nią dokumentami, pozwalają na stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej. Dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim wysokość przybliżonego zobowiązania podatkowego, którego decyzja ta dotyczy, tj. [...] wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w łącznej wysokości [...]. W ocenie Sądu, zestawiając powyższą kwotę z ogólną sytuacją majątkową skarżącej, zobrazowaną sprawozdaniami finansowymi, podzielić należy stanowisko, że wykonanie zaskarżonej decyzji, zanim zostanie określony w decyzji podatkowej wymiar podatku, doprowadzić może do faktycznego unicestwienia działalności skarżącej. Kwota wymaganego zobowiązania podatkowego wielokrotnie przekracza bowiem wysokość wolnych środków finansowych, którymi skarżąca może dysponować. Powyższe okoliczności wskazują na to, że wymagane zaskarżoną decyzją zobowiązanie musiałoby zostać wyegzekwowane przymusowo, co istotnie może doprowadzić do postawienia skarżącej w stan upadłości. W przypadku późniejszego uchylenia zaskarżonej decyzji, zwrot wyegzekwowanego świadczenia nie przywróciłby zatem rzeczy do stanu pierwotnego. Powyższa okoliczność bezspornie wypełnia przesłankę wynikającą z art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. przesłankę trudnych do odwrócenia skutków. Nie sposób nie uznać również, iż likwidacja działalności gospodarczej o stosunkowo wysokich obrotach nie wypełniałaby drugiej z przesłanek zawartych w powyższym przepisie, tj. przesłanki znacznej szkody. W sprawie zaistniały więc podstawy do udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez Sąd pod kątem zgodności z prawem. Wskazać należy końcowo, iż nie wszystkie podnoszone przez skarżącą argumenty były zasadne. Przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje bowiem oceny prawidłowości i legalności zaskarżonej decyzji, jako, że przesłanki wynikające z art. 61 § 3 P.p.s.a, nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r. o sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04). Argumentacja skarżącej twierdząca, iż istnienie zobowiązania podatkowego określonego decyzjami wydanymi w niniejszej sprawie jest wysoce wątpliwe, a więc odnosząca się w istocie do przedmiotu zaskarżenia – decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, była zatem bez znaczenia w niniejszym postępowaniu wpadkowym. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd postanowił o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło