I SA/Po 932/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 4 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MB o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata, ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi MB na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku akcyzowym postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 3. oddalić wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżący MB pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku akcyzowym. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata, ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że od kilku lat jest osobą bezrobotną i korzysta z pomocy MOPR. Wobec tego nie stać go na opłacenie adwokata i kosztów sądowych, gdyż nie posiada na to środków, nie posiada również majątku, który mógłby spieniężyć. Skarżący oświadczył, że z ledwością starcza mu na żywność i opłaty za mieszkanie. W miesiącu [...] otrzymał zasiłek z MOPR w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] podał, że nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Oświadczył, że nie uzyskuje innych dochodów poza dochodami deklarowanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mieszkanie, w którym mieszka należy do jego mamy, która jest głównym najemcą i jest to mieszkanie kwaterunkowe (komunalne). Opłaty za mieszkanie wynoszą [...]. Skarżący na wyżywienie przeznacza [...], na środki czystości [...]. Wnioskodawca podał, że w [...] z jego rachunku bankowego tytułem spłaty części zajęcia została przekazana kwota w wysokości [...] na rachunek bankowy Izby Celnej. Skarżący wyjaśnił, że były to jego wszystkie oszczędności jakie posiadał. Skarżący podał, że jest kawalerem, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Do pisma załączył zaświadczenia wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], z których wynika, że do dnia wydania zaświadczenia nie wpłynęło zeznanie roczne podatkowe za [...], natomiast z zeznania rocznego podatkowego PIT-37 za [...] wynika, że dochód skarżącego wyniósł [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego i z akt sprawy wynika, że skarżący od kilku lat jest osobą bezrobotną, korzysta z pomocy MOPR, w okresie [...] był uczestnikiem kontraktu socjalnego i otrzymywał z tego tytułu kwotę w wysokości [...] miesięcznie. Obecnie od dnia [...] jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Skarżący w miesiącu [...] otrzymał zasiłek z MOPR w wysokości [...]. Wnioskodawca mieszka w mieszkaniu komunalnym, którego głównym najemcą jest jego mama. Skarżący wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków na uiszczenie kosztów sądowych i opłacenie kosztów zastępstwa procesowego. Nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego, gdyż ustanowienie adwokata i doradcy podatkowego są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.