I SA/Po 938/14

Dnia 12 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 roku sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr: [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do [...] ( dalej: strona, skarżący) na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr: [...] dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], działając jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec strony i w celu wyegzekwowania zaległości objętej powyższym tytułem wykonawczym organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr: [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A. Dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono niniejsze zawiadomienie w dniu [...] stycznia 2014 r. zaś zobowiązanemu, wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego - w dniu [...] stycznia 2014 r. Dnia [...] lutego 2014 r. wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo strony skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu zawierające skargę na czynności egzekucyjne wraz z wnioskiem o umorzenie czynności egzekucyjnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przesłał powyższe pismo zgodnie z właściwością do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr: [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu oddalił skargę [...]. Jednocześnie organ odwoławczy zawiadomił stronę, iż jest właściwy do rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną, natomiast w pozostałym zakresie tj. "umorzenia czynności egzekucyjnej" właściwy jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. uzupełnionym pismem z dnia [...] maja 2014 r. [...] w odpowiedzi na powyższe zawiadomienie poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], iż przedmiotem wniosku jest umorzenie postępowania egzekucyjnego. [...] pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. złożył zażalenie na postanowienie z dnia [...] maja 2014 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Argumentując złożone zażalenie [...] wskazał na trudną sytuację finansową oraz możliwość skompensowania wzajemnych zobowiązań na podstawie wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie jest żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określone zostały w art. 59 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm. dalej "u.p.e.a.") Stosownie do § 1 ww. przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Ponadto w myśli art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z literalnego brzmienia powyższych norm wynika, że wystąpienie chociażby jednej z przesłanek wymienionych w § 1 obliguje organ egzekucyjny do umorzenie postępowania egzekucyjnego, natomiast zaistnienie okoliczności wymienionej w § 2 może, lecz nie musi, skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. W rozpatrywanej sprawie zobowiązany złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] podanie o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr: [...],z uwagi na trudną sytuację finansową. Pomimo wezwania przez organ egzekucyjny, zobowiązany nie sprecyzował jakie w jego ocenie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że kolejny Urząd Skarbowy w [...] nie dopełnił swojego obowiązku dotyczącego weryfikacji poprawności różnych dokumentów związanych z Jego osobą, w tym m. in. tytułów wykonawczych. Wystawiający tytuły wykonawcze, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] ma zaległości płatnicze wobec skarżącego, co jest potwierdzone prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które już wielokrotnie były okazywane, jednak nikt nie ma śmiałości do podjęcia decyzji egzekucyjnych wobec organów państwowych, jak też do podjęcia decyzji co do kompensaty. Tym samym w ocenie skarżącego, Jego interes prawny został naruszony w wyniku niewykonania podstawowych obowiązków urzędniczych. Skarżący podniósł, że w kwestii kompensaty długów organy państwa nie podejmują dialogu i tłumaczą się niepełnymi zapisami we wspomnianych wyrokach sądów administracyjnych, a zarazem potrafią pobrać z Jego konta wszelkie pieniądze w oparciu o takie same dokumenty. Nadto zdaniem skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu "trzyma racje" jednej strony, nie jest bezstronny, obiektywny, woli tuszować sprawy i kierować się dobrem instytucji państwowych, a nie literą prawa i dobrem podatnika. W związku z powyższym skarżący wniósł o kompensatę zadłużenia w stosunku do urzędu objętych w/w zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego z posiadanymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z klauzulą prawomocności z dnia [...] maja 2005 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też doszło do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącego, przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia nie naruszono zasad prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej, tj. zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) ani zasady pozyskiwania zaufania do organów administracji (art. 8 k.p .a.), mającymi zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a. Wręcz przeciwnie, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, o czym świadczy treść postanowienia nr: [...] działał zgodnie z ww. zasadami. Mało tego, organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, co również (zgodnie z art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a.) miało swoje odzwierciedlenie w treści ww. orzeczenia. A zatem zarzuty zawarte w skardze z dnia [...] sierpnia 2014 r., zdaniem Sądu należy uznać za nieuzasadnione. Umorzenie postępowania egzekucyjnego polega na zakończeniu postępowania bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku. Umorzenie następuje wtedy, gdy w toku postępowania zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Przeszkody takie mogą wystąpić w każdym stadium postępowania egzekucyjnego, a więc zarówno przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, w jej toku, jak i po zakończeniu egzekucji. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określone zostały w art. 59 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do § 1 wyżej cytowanego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego łub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Ponadto w myśli art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z literalnego brzmienia powyższych norm wynika, że wystąpienie chociażby jednej z przesłanek wymienionych w § 1 obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego, natomiast zaistnienie okoliczności wymienionej w § 2 może, lecz nie musi, skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr: [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., z uwagi na trudną sytuację finansową. Pomimo wezwania przez organ egzekucyjny, zobowiązany nie sprecyzował jakie w jego ocenie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu po zapoznaniu się z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz po analizie zebranego materiału dowodowego zasadnie nie stwierdził w wydanym rozstrzygnięciu żadnych uchybień prawnych ani wystąpienia przesłanek do umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. Ponadto, odnosząc się do kwestii kompensaty zobowiązanemu należności orzeczonych wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Sąd wskazuje, iż w dniu 10 maja 2005 r. zapadł jeden prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie o sygn. akt: I SA/Po 727/03. Na mocy tego wyroku Sąd zasądził od organu na rzecz [...] kwotę [...] zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Niniejsza kwota została zwrócona w dniu [...] października 2005 r. na konto strony w Banku [...] we [...]. Na dzień dzisiejszy, był to jedyny wyrok WSA w Poznaniu zasądzający należność dla [...]. Wobec powyższego, nie ma podstaw do zwrotu zobowiązanemu innych należności ani od organu egzekucyjnego, ani od organu nadzoru. Zatem ten argument nie mógł stanowić przedmiotu niniejszego postępowania, prowadzonego w oparciu o art. 59 u.p.e.a., ponieważ obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na skutek przesłanek enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.