I SA/Po 939/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] w trakcie postępowania egzekucyjne wobec A.X. ( dalej: "zobowiązany") , na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Burmistrza [...], obejmującego zaległość w VAT za czerwiec 2014r., zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2014r. Nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności - "[...]" w [...]. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczono zobowiązanemu w dniu [...] sierpnia 2014r. Zobowiązany w skardze na powyższą czynność egzekucyjną wniósł o umorzenie czynności egzekucyjnej. W uzasadnieniu skargi domagał się uwzględnienia jego trudnej sytuacji finansowej. Ponadto przedstawił do kompensaty wierzytelność w kwocie [...] zł zasądzoną od organu odwoławczego na rzecz zobowiązanego wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 5 maja 2005r. sygn. akt I SA/Po 727/03 tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2014r. nr [...], oddalił skargę. Odnośnie wniosku o umorzenie czynności egzekucyjnej organ odwoławczy wyjaśnił, że uprzednio pismem z dnia [...] października 2014r. poinformował zobowiązanego, że jest właściwy do rozpatrzenia "skargi" na czynność organu egzekucyjnego, natomiast w zakresie umorzenia czynności egzekucyjnej, właściwy jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]. Zobowiązany A.X. w związku z powyższym pouczeniem złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] wniosek o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności pieniężnej w "[...]" w [...]. Organ egzekucyjny wezwał zobowiązanego do uściślenia zakresu żądania i przedłożenia dokumentów na poparcie tego wniosku. W odpowiedzi zobowiązany podał, że przedmiotem jego pierwotnego wniosku jest umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny zatem przedstawiając katalog przesłanek z art. 59 § 1 ustawy, które prowadzą do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego , ponownie wezwał zobowiązanego do uzupełnienie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, poprzez określenie, którą z tych przesłanek uznaje za podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany w odpowiedzi poinformował, że wnosi rozpatrzenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego , ale nie wskazał na żadną z podstaw wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany zażądał jego uchylenia. W uzasadnieniu wskazali na potrzebę skompensowania egzekwowanej zaległości w VAT z zobowiązaniem organu podatkowego wynikającym z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt II FZ 1866/14). Ponadto zarzucił, że ich interes prawny został naruszony w wyniku niewykonywania podstawowych obowiązków urzędniczych. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] marca 2015r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]. Rozstrzygając wyjaśnił, co następuje: Przypadki, zaistnienie których skutkuje umorzeniem postępowania egzekucyjnego, zawarte zostały w art.59 §1 i 2 u.p.e.a. Jest to katalog zamknięty i uznać należy, że żadne inne przesłanki nie mogą stanowić podstawy do podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania. Zobowiązany w składanych w sprawie umorzenia pismach (pomimo wezwań do doprecyzowania i przedstawieniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] zgodnie z art.59§1 u.p.e.a. katalogu przesłanek, które prowadzą do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego) nie powołał się na żadną z przesłanek wymienionych w art.59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku zobowiązanego nie można mówić o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, ponieważ organ egzekucyjny dokonał szeregu skutecznych czynności egzekucyjnych, w tym między innymi zajęć wierzytelności, zajęcia rachunku bankowego, jak też wpisu hipoteki przymusowej. Wnioskowane możliwości kompensaty wzajemnych zobowiązań nie mogą stanowić podstawy do wszczęcia postępowania o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Przy czym podana przez zobowiązanego sygnatura akt II FZ 1866/14 dotyczy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02 grudnia 2014 r. w sprawie oddalenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 października 2014r. sygn. akt I SA/Po 339/13 w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W świetle powyższego zachodziły podstawy do utrzymania w mocy kwestionowanego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowe zobowiązany wniósł o jego "cofnięcie" wraz z poprzedzającymi ją dokumentami i ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z faktycznym stanem prawnym. Uzasadniając skargę podkreślił, że organ egzekucyjny nie dopełnił obowiązku dotyczącego weryfikacji poprawności różnych dokumentów, w tym między innymi tytułów wykonawczych. Ponownie zwrócił uwagę na potrzebę kompensaty wzajemnych wierzytelności zarzucając brak zdecydowania w tym zakresie ze strony organu egzekucyjnego. Wskazał, że załącza do skargi dołączył kserokopię wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2005r. sygn. akt I SA/Po 727/03, której faktycznie nie załączył do skargi. Ponadto zobowiązany zarzucił organowi odwoławczemu brak bezstronności i kierowanie się dobrem instytucji państwowych, a nie literą prawa i dobrem podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi , jako bezzasadnej. Stwierdził, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśnił, że nie można czynić organowi odwoławczemu zarzutu wadliwego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy organ egzekucyjny, nie naruszając przepisów postępowania egzekucyjnego, stwierdził brak przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek prawnych umorzenia postępowania egzekucyjnego. Umorzenie takiego jest możliwe wyłącznie w przypadkach wymienionych w art. 59 §1i 2 u.p.e.a. Przy czym jest to wyliczenie wyczerpujące. W razie zaistnienia wymienionych przez powyższy przepis przesłanek, umorzenia postępowania egzekucyjnego jest obowiązkowe. Przepis art. 59 §1 i 2 u.p.e.a. nie dopuszcza w tym zakresie zastosowania swobodnego uznania organu egzekucyjnego Umorzenie na podstawie wskazanych w tym przepisie nie może również zależeć od urzędniczego widzimisię. Nie wystąpił także przewidziany w art. 59 § 2 ustawy fakultatywny tryb umorzenia postępowania egzekucyjnego ( organ może ale nie musi umorzyć). Chodzi w nim o umorzenie w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Tryb ten nie znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie ponieważ w stosunku do zobowiązanych nie zachodzi bezskuteczność. Organ egzekucyjny dokonał skutecznych czynności egzekucyjnych, w tym między innymi zajęć wierzytelności i zajęcia rachunku bankowego. Wnioskowanie o dokonanie kompensaty wzajemnych zobowiązań, w świetle powyższej regulacji prawnej, także nie stanowi podstawy do umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przedstawioną do kompensaty wierzytelnością była kwota [...] zł , zasądzona od organu odwoławczego na rzecz zobowiązanego wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2005r. sygn. akt I SA/Po 727/03 tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wierzytelność ta w dniu [...] października 2005r. została zaspokojona przez przelanie jej na rzecz zobowiązanego A.X. W zażaleniu zobowiązani wskazali nieadekwatne do wniosku o kompensatę postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015r. sygnatura akt II FZ 1866/14, bowiem dotyczyło oddalenia zażalenia zobowiązanego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 października 2014r. sygn. akt I SA/Po 339/13 odmawiającego przyznania zobowiązanemu prawa pomocy. Reasumując w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek umożliwiających umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dlatego sąd , po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji wyroku.