I SA/Po 939/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu XA od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 listopada 2016r. o sygn. akt I SA/Po 939/15 o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi XA na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. straszy referendarz sądowy odmówił P. B. ( dalej: "podatnik") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz na podstawie treści wniosku o prawo pomocy oraz informacji uzyskanych od podatnika ustalił, że prowadzi on pozarolniczą działalność gospodarczą, pracuje (przy czym od [...] czerwca 2016 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim i otrzymuje zasiłek chorobowy), otrzymuje również rentę inwalidzką. Podatnik pozostaje w związku małżeńskim i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast jego żona nie pracuje, uzyskuje rentę wypłacaną kwartalnie, w przeliczeniu na miesiąc renta inwalidzka wynosi [...] zł. Prowadzi gospodarstwo rolne o łącznej pow. 52,5452 ha i las o pow. 4,7 ha, a także nieruchomość w [...]: grunt o pow. 12.164 m2, budynki o pow. 585 m2, budynki stacji paliw - nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez "[...]" Sp. z o.o., oraz nieruchomość w Ś. przy ul. [...], która jest własnością jego matki, w której wnioskodawca zamieszkuje. Oświadczył, że w 2015 r. poniósł koszty prowadzenia działalności rolniczej w wysokości [...] zł i uzyskał przychód w wysokości [...] zł, w okresie od stycznia do sierpnia 2016r. poniósł koszty prowadzenia działalności rolniczej w wysokości [...] zł. Ponadto nie podał czy w bieżącym roku uzyskał z tytułu prowadzenia działalności rolniczej przychody, jeżeli tak to w jakiej wysokości. Podatnik mimo wezwania nie wyjaśnił czy otrzymuje dopłaty do nieruchomości rolnej, jeżeli tak to w jakiej wysokości. Nie podał szacunkowej wartości nieruchomości rolnej, nie podał liczby budynków znajdujących się na tej nieruchomości, ich powierzchni, do czego służą, liczby i rodzaju urządzeń służących do prowadzenia działalności rolniczej i nie wyjaśnił czy poza ciągnikiem "[...]" posiada inne urządzenia i pojazdy, które są wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej (np. kombajn, traktor, inne maszyny rolnicze), jaki jest ich rok produkcji i wartość rynkowa, nie wyjaśnił również, czy takie pojazdy posiada. Podatnik , mimo wezwania, nie wyjaśnił czy posiada inwentarz żywy, jeżeli tak to w jakiej liczbie i jakiego rodzaju. Podatnik koszty miesięcznego utrzymania określił na kwotę [...]- zł, natomiast z odcinka przekazu pocztowego wynika, że w okresie od [...] września do [...] października 2016 r. otrzymał zasiłek chorobowy w wysokości [...] zł, wnioskodawca otrzymuje również rentę, która po zajęciu komorniczym wynosi [...] zł, żona skarżącego otrzymuje rentę, która wynosi [...] zł. Podał, że spółka "[...]" prowadzi działalność gospodarczą w części budynków, w których w przeszłości wykonywał działalność gospodarczą. Z tego tytułu uzyskuje przychód w wysokości [...],- zł brutto miesięcznie. Ponadto wnioskodawca wskazał, że posiada następujące pojazdy: - samochód “[...] r., - samochód "[...] - samochód "[...], - ciągnik "[...]", - naczepa cysterna "[...] - motocykl [...] - samochód ciężarowy [...]. Na dzień [...] września 2016 r. zatrudniał jedną osobę, która od dłuższego czasu przebywa na urlopie wychowawczym oraz jedną osobę na umowę zlecenie. W ocenie starszego referendarza sądowego rozpoznającego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych sytuacja rodzinna i majątkowa wnioskodawcy nie uzasadnia stanowiska, że poniesienie przez niego kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego i jego żony w taki sposób, że nie będą oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W sprzeciwie z dnia [...] listopada 2016 r. podatnik domagał się uchylenia postanowienia referendarza, a w uzasadnieniu stwierdził, że jego obecna sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej w postanowieniu referendarza. Wyjaśnił, że nie ma możliwości sądowego dochodzenia swoich racji w sytuacji, w której nie stać go na opłacenie kosztów sądowych tym bardziej, że jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu z powodu wypadku, a obecnie pobiera rentę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Podatnik nie wykazał podstaw faktycznych uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł (opłata kancelaryjna). Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd wyjaśnia, że stosownie do treści art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo wąski zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Z pełnego i wyczerpująco zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wnioskodawca posiada liczne źródła dochodu. Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie najmu pomieszczeń (osiąga dochód w wysokości [...] brutto), prowadzi gospodarstwo rolne (z tego tytułu wykazuje stratę), w okresie od [...] września do [...] października 2016 r. otrzymał zasiłek chorobowy w wysokości [...] zł, a także otrzymuje świadczenie rentowe (po potrąceniach komorniczych otrzymuje z tego tytułu kwotę [...]- zł). Posiada także znaczący majątek w postaci nieruchomości (nieruchomość rolną o łącznej pow. 52,5452 ha i las o pow. 4,7 ha; nieruchomość w [...] - grunt o pow. 12.164 m2, budynki o pow. 585 m2, budynki stacji paliw - nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez "[...]" Sp. z o.o. oraz ruchomości, m. in. samochody, ciągnik i naczepę. Jednocześnie określa koszt utrzymania rodziny na kwotę [...]- zł miesięcznie. W sprzeciwie podatnik stwierdził, że jego sytuacja finansowa się pogorszyła, jednakże stwierdzenia tego nie poparł wystarczającymi dowodami. P. wskazaniem, że pobiera rentę (która to okoliczność została uwzględniona przez referendarza w zaskarżonym postanowieniu), nie powołał się na żadne nowe fakty i okoliczności, ani nie przedłożył żadnych dokumentów. Mimo wezwania sądu nie złożył wyczerpujących wyjaśnień w zakresie sytuacji materialnej. W opinii sądu sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja finansowa podatnika nie wskazuje, by nie był w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego Sąd, na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.