I SA/Po 947/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu [...] grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia 2013 r. do lipca 2015 r. oraz podatku do zapłaty za miesiące od kwietnia 2013 r. do listopada 2014 r. oraz za miesiące od marca 2015 r. do lipca 2015r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu Pismem z dnia [...] września 2018 r. G. K., reprezentowana przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wskazaną w sentencji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że skarga pierwotnie wysłana została na błędny adres organu podatkowego co spowodowało, że w ostateczności złożona została po upływie 30 dniowego terminu przewidzianego dla jej wniesienia. Skarżący wyjaśnił, że za pośrednictwem Poczty Polskiej przesyłką poleconą wysłał skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2018 r., w dniu [...] października 2018 r. na adres: Dyrektor Izby Skarbowej, Pl. [...], [...]. W dniu [...] października 2018 r. wskazana przesyłka pocztowa została zwrócona nadawcy, tj. pełnomocnikowi strony na adres: Kancelaria Doradztwa Podatkowego i P. R. [...] R. [...] [...], z adnotacją, że adresat, tj. Dyrektor Izby Skarbowej wyprowadził się. Skutkiem czego wyżej wskazana skarga nie została złożona w ustawowym terminie. Skarżący podkreślił, że w trakcie postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej wszystkie pisma doręczał elektronicznie na adres: [...]. Wskazał również, że w pismach kierowanych do strony organ posługiwał się przemiennie adresem zawartym w stopce pisma: pl. [...] oraz adresem ul. [...], [...]. Tym samym wysłanie skargi wraz z załącznikami na adres Dyrektor Izby Skarbowej, PI. [...] [...], używany przez organ w korespondencji kierowanej do strony eliminuje jakiekolwiek zawinienie strony, co wypełnia przesłankę warunkującą zasadność przywrócenia terminu do skutecznego złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2018 r. W ocenie wnioskodawcy zachowanie organu II instancji poprzez używanie różnych adresów do korespondencji w czasie trwania postępowania odwoławczego stoi w sprzeczności z art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. Oznacza to, że strona we wniosku tym powinna powoływać okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się – jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego – obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. post. Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. SN z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/08, Lex nr 50679). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Instytucja przywrócenia terminu niewątpliwie ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w sytuacjach, gdy strona, z przyczyn niezależnych od niej, którym w żaden sposób nie mogła zaradzić, nie dopełniła czynności procesowej w stosownym terminie. Nie może być natomiast wykorzystywana przez stronę do przeciwdziałania negatywnym skutkom procesowym wynikającym z jej zaniedbań i braku należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Przy takiej wykładni treści art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a. przyjąć należy, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dawały podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Skoro skarżący został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie wniesieniu środka odwoławczego – ze wskazaniem, w stopce zaskarżonej decyzji, adresu organu, za pośrednictwem którego czynności procesowej należy dokonać – to omyłkowe zaadresowanie korespondencji zawierającej skargę nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy. Należy podkreślić, że skarżący w toku postępowania administracyjnego reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika. To na adres kancelarii pełnomocnika została doręczona zaskarżona decyzja, w której organ pouczył skarżącego o terminie i sposobie wniesienia skargi. Podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, dotyczące tego, że na wcześniejszych etapach postępowania organ posługiwał się przemiennie adresem zawartym w stopce pisma: pl. [...] oraz adresem ul. [...], [...], nie mogły stanowić podstawy do uznania, że do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącego. Tym bardziej, że od [...] sierpnia 2018r. korespondencja kierowana do strony w stopce zawierała adres, tj.: ul. [...], [...], a w piśmie informującym o terminie wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego organ wprost wskazał, że akta sprawy znajdują się w Izbie administracji Skarbowej w P., ul. [...], [...]. Nie istniała wobec tego żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca prawidłowe zaadresowane przesyłki zawierającej skargę. Omyłkowe wykorzystanie przez pełnomocnika skarżącej siedziby organu odwoławczego, nie może usprawiedliwiać uchybienia terminowi do wniesienia skargi, nawet jeśli tak błędnie zaadresowana skarga została złożona w placówce pocztowej w przewidzianym do tego terminie. Przy dochowaniu nawet przeciętnej staranności skarga mogła być bowiem wysłana na prawidłowy adres organu wskazany stopce zaskarżonej decyzji. W świetle powyższych okoliczności należało na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzec jak w sentencji postanowienia.