I SA/Po 95/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-03-29

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać oddalony z powodu braku uprawdopodobnienia niemożności poniesienia kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należy oddalić, jeśli strona nie uprawdopodobni swojej trudnej sytuacji finansowej poprzez dostarczenie wyczerpujących informacji i dokumentów pozwalających na rzetelną ocenę jej kondycji majątkowo-finansowej. Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania i wymaga dokładnego wykazania przesłanek ustawowych.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości z tytułu podatku VAT. Wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na swoje niskie dochody i sytuację majątkową. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dokumenty i informacje dotyczące dochodów, majątku oraz kosztów utrzymania, jednak skarżąca nie dostarczyła wymaganych danych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AB o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od VIII do XII 2005r. i I 2006r. wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji oraz kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. AB pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wyjaśniła, że jest zatrudniona w A i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] miesięcznie. Wskazała, że jest współwłaścicielką mieszkania o pow. [...] m2. Mieszkanie stanowi jedyny jej majątek i pozwala zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe jej i dzieci. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem PB, z córką JA i z RA. Skarżąca posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...]. RA z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] miesięcznie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1) p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; pkt 2) w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć jednak należy, że mający zastosowanie w sprawie wyżej cyt. art. 246 § 1 p.p.s.a. nakłada na ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Z uwagi na to, że w.w przepis formułuje nieostre kryteria ocenne, szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 14 września 2006r., sygn. akt II FZ 574/06). Przyznanie prawa pomocy stanowi bowiem w istocie odstępstwo od generalnej zasady wynikającej z przepisu art. 199 ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że poniesienie kosztów postępowania, nie byłoby możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej strony. Pismem z dnia [...] (karta nr [...] akt sądowych) wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez skarżącą i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, 2. złożenie odpisów z kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące należących do skarżącej i do osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, 3. podanie czy skarżąca lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują dodatkowe dochody (np. z pracy dorywczej, sezonowej, stypendium itp.), 4. podanie czy skarżąca lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym korzystają z pomocy opieki społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie (odpis decyzji), 5. podanie kosztów miesięcznego utrzymania skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym z rozbiciem na poszczególne wydatki (czynsz, ogrzewanie, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, abonament RTV, kablówka, środki czystości, raty kredytów - z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat itp.), 6. podanie czy skarżąca lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają samochody osobowe, jeżeli tak proszę podać markę, typ, rok produkcji i wartość rynkową. Pismo doręczono skarżącej w dniu [...] (potwierdzenie odbioru – karta nr [...] akt sądowych), zatem termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy minął w dniu [...]. Tymczasem skarżąca, mimo upływu wyznaczonego terminu, wniosku nie uzupełniła. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że skarżąca nie uprawdopodobniła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni bowiem, pomimo wezwania, nie dostarczyła dokumentów i nie udzieliła dodatkowych wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jej stanu majątkowo-finansowego. Tymczasem przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko wtedy, jeżeli strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżącej ciążył obowiązek wykazania zasadności złożonego przez nią wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło