I SA/Po 955/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-06-29

Skład orzekający: Dominik Mączyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji (Burmistrz) ma legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego (Samorządowego Kolegium Odwoławczego)?
Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie, nie posiada legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na orzeczenie organu odwoławczego. Organ ten nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 32 PPSA, ponieważ jego rola kończy się z chwilą wydania aktu prawnego w pierwszej instancji, a występowanie w podwójnej roli (skarżącego i organu broniącego swojego stanowiska) jest sprzeczne z kontradyktoryjnym charakterem postępowania. Brak legitymacji skargowej uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.
Stan faktyczny
Burmistrz X. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które uchyliło postanowienie Burmistrza dotyczące rozksięgowania wpłaty i zaliczyło wpłaconą kwotę na poczet zaległości podatkowych. Skarga została wniesiona z powodu braków formalnych, a następnie cofnięta przez skarżącego. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną z uwagi na brak legitymacji skarżącego – Burmistrza jako organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę uiszczonego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Burmistrza X. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozksięgowania kwoty wpłaty na poczet zaległości podatkowych; postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu kwotę [...] zł (słownie [...] złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., Burmistrz X. wniósł skargę na wymienione w rubrum niniejszego orzeczenia postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Zaskarżonym postanowieniem uchylono postanowienie Burmistrza X. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w sprawie rozksięgowania wpłaty oraz orzeczono o zaliczeniu wpłaconej przez [...] Spółdzielnię "[...]" kwoty [...] zł na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę w podatku od nieruchomości we wskazany w sentencji zaskarżonego postanowienia sposób. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone Burmistrzowi X. jak również [...] Spółdzielni "[...]" w dniu [...] marca 2016 r. (k. [...] i [...] akt adm.). W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi. Z uwagi na braki formalne skargi zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 maja 2016 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do działania zastępcy Burmistrza – P. W. w imieniu strony skarżącej. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono skarżącemu dnia 09 czerwca 2016 r. (k. [...] akt sądowych). Pismem z dnia 09 czerwca 2016 r., Burmistrz X. poinformował Sąd o cofnięciu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Stosownie do postanowień art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a") skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Koniecznym jest w tym miejscu jednak wyjaśnienie, że Sąd z urzędu, w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia, wymieniona w art. 58 § 1 p.p.s.a. Co przy tym istotne w niniejszej sprawie cofnięcie skargi jako czynność dyspozycyjna strony może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu [por. postanowienie NSA z dnia 03 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1829/07, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Mając na uwadze powyższe, rozważenia w pierwszej kolejności wymaga zagadnienie dopuszczalności skargi. Przypomnieć w tym miejscu należy, że skarga na wskazane w rubrum niniejszego orzeczenia postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. została wniesiona przez Burmistrz X., będącego organ I instancji w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonego aktu. Stosownie do postanowień art. 32 p.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W doktrynie podnosi się, że pod pojęciem skarżącego należy rozumieć podmiot uprawniony w świetle regulacji art. 50 p.p.s.a., do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, który skorzystał z tego uprawnienia [por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, 2011, dostępny w bazie danych Lex Omega – dokument nr 420192]. Stosownie z kolei do postanowień art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Mając na uwadze zasadę racjonalności prawodawcy oraz rozróżnianie przez ustawodawcę pojęcia skarżącego od organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, stwierdzić należy, że organ o którym mowa powyżej nie jest uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W tego rodzaju sytuacji organ który wydał zaskarżony akt musiałby bowiem występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym w podwójnym charakterze, zarówno jako skarżący popierający skargę jak też jako organ broniący swojego poprzedniego stanowiska. Powyższe byłoby jednak nie do pogodzenia z kontradyktoryjnym charakterem postępowania sądowoadministracyjnego. Na potrzeby niniejszej sprawy rozważenia jednak wymaga czy organ, który wydał postanowienie w I instancji jest uprawniony do wniesienia skargi na postanowienie organu odwoławczego wydane w tej sprawie. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że nie można mówić o interesie prawnym organu administracji I instancji do kwestionowania przed sądem administracyjnym orzeczeń organu odwoławczego. Organ administracji, powołany do rozstrzygania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w ogóle nie jest podmiotem posiadającym własny interes prawny w prowadzonym przez siebie postępowaniu. Wykonywanie władztwa administracyjnego przez organ gminy następuje kosztem ograniczenia uprawnień samej gminy w sferze ochrony jej interesu prawnego [tak: postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1648/07, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a wcześniej administracyjnego nie może być gmina, której organ wydał zaskarżoną decyzję pierwszej instancji. Jej rola w postępowaniu kończy się bowiem z chwilą wydania zindywidualizowanego aktu prawnego (decyzji, postanowienia) skierowanego w stosunku do podmiotu znajdującego się na zewnątrz administracji publicznej [tak: wyrok NSA z dnia 18 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1211/06, dostępny pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Powyższe rozważania pozostają przy tym zgodne z konstrukcją postępowania podatkowego, w którym to w razie wniesienia przez stronę tego postępowania odwołania bądź zażalenia kompetencje do ostatecznego załatwienia sprawy podatkowej zostają przekazane organowi wyższego stopnia. Wyrazem powyższej zasady są postanowienia przytoczonego powyżej art. 32 p.p.s.a., który jako stronę postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej wymienia organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, a więc co do zasady organ wyższego stopnia, nie zaś organ załatwiający sprawę w I instancji. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że Gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wydaną w tejże sprawie [tak: wyrok NSA z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1693/13, dostępny pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę: jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z powyższych rozważań wynika, że organ który wydał decyzję bądź postanowienie w I instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi na akt wydany przez organ wyższego stopnia. Powyższe świadczy o niedopuszczalności skargi wniesionej przez Burmistrza X., co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie przytoczonego ostatnio przepisu. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w zw. z art. 58 § 3 i art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak pkt I. sentencji. Orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji niniejszego postanowienia dokonano w oparciu o regulacje art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło