I SA/Po 960/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 03 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia PB od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...] utrzymującego w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia [...], sygn. akt [...], odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PB na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji wierzytelności postanawia odrzucić zażalenie. Starszy referendarz sądowy WSA postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], oddalił wniosek PB o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania sprzeciwu skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Odpis tego postanowienia, bez pouczenia o prawie jego zaskarżenia, doręczono skarżącemu w dniu [...]. Pismem z dnia [...] skarżący zaskarżył powyższe postanowienie Sądu, przy czym pismo to zatytułował jako sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W myśl art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Drugi ze wskazanych przepisów stosowany odpowiednio w odniesieniu do postępowania wywołanego pismem skarżącego zatytułowanym "sprzeciw", na postanowienie Sądu z dnia [...], o sygn. akt [...] - obliguje Sąd rozpoznający niniejszą sprawę do odrzucenia tego pisma. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że nie jest związany tytułem wnoszonego przez skarżącego pisma, lecz jego treścią i aktualnym stanem sprawy. Uwzględniając okoliczności sprawy stwierdzić zaś należy, że wniesiony przez skarżącego środek odwoławczy stanowi de facto zażalenie na postanowienie Sądu z dnia [...], a nie sprzeciw. Podkreślenia wymaga, że art. 194 § 1 P.p.s.a. stanowi, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wskazane w pkt 1 - 10 tego przepisu. Jeżeli zatem P.p.s.a. przewiduje (w określonych sytuacjach), wydanie postanowienia i jednocześnie nie stanowi, że od takiego postanowienia przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to niedopuszczalne jest wniesienie tego środka odwoławczego (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., o sygn. akt II FZ 196/11, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. - w brzmieniu znajdującym zastosowanie w sprawie, tj. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658) - rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że rolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy będącej przedmiotem sprzeciwu (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2015 - komentarz do art. 260 P.p.s.a, publ. Legalis). Przepis art. 260 P.p.s.a., przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy stanowił, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Mając na uwadze aktualne brzmienie art. 260 P.p.s.a., należy stwierdzić, że w chwili obecnej na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje zażalenie do NSA, ani do WSA. W konsekwencji poczynionych powyżej rozważań Sąd stwierdza, że skarżącemu nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia [...], o sygn. akt [...], utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego WSA z dnia [...], o sygn. akt [...], odmawiające przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tym samym zażalenie nadane w dniu [...], jako niedopuszczalne, należy odrzucić. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 oraz art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.